Krystyna Szaraniec

Krystyna Szaraniec

Imię i nazwisko urodzenia	Krystyna Czempas
Data i miejsce urodzenia	17 stycznia 1941 Tychy
Zawód, zajęcie	historyczka, pisarka, pedagog
Miejsce zamieszkania	Mikołów, Katowice
Narodowość	polska
Alma Mater	Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Katowicach
Pracodawca	X Liceum Ogólnokształcące im. Ignacego Jana Paderewskiego w Katowicach (1973–1979), Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1979–2016)
Małżeństwo	Lech Szaraniec (1962–2026)
Odznaczenia

Krystyna Szaraniec (ur. 17 stycznia 1941 w Tychach^[1][2]) – polska historyczka, pisarka i pedagog, w latach 1973–1979 dyrektorka X Liceum Ogólnokształcącego im. Ignacego Jana Paderewskiego w Katowicach, a w latach 2005–2013 dyrektorka naczelna Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach.

Pochodzi z Tychów, a dzieciństwo spędziła w Mikołowie^[3]. Ukończyła Wyższą Szkołę Pedagogiczną w Katowicach. Pisała pracę magisterską o Konstantym Prusie, która została nagrodzona na ogólnopolskim konkursie w Poznaniu, organizowanym przez Zrzeszenie Studentów Polskich. W latach 60. XX wieku została nauczycielką historii^[1][2]. Pełniła stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 65 im. Gustawa Morcinka w Katowicach, a potem w latach 1973–1979 X Liceum Ogólnokształcącego im. Ignacego Jana Paderewskiego w Katowicach^[3][4].

1 kwietnia 1979 roku zaczęła pracę w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach na stanowisku zastępcy dyrektora^[5][6]. Zajmowała się sprawami administracyjnymi instytucji^[3].

Od 1 września 2005 roku do 31 sierpnia 2013 roku była dyrektorem Teatru Śląskiego. W tym czasie z jej inicjatywy w 1996 roku powstała Rada Gospodarcza, z czasem przekształcona w Radę Mecenasów Teatru. Ponadto promowała Teatr Śląski zarówno poprzez repertuar, jak i edukację teatralną realizowaną w szkołach. Prowadziła także działania promujące teatr o zasięgu międzynarodowym, a także przeprowadziła remont generalny gmachu Teatru Śląskiego. Była inicjatorką akcji „Teatr Śląski w Twoim domu”, będący projektem współpracy instytucji z Telewizją Polską^[5].

W latach 2013–2014 pracowała jako zastępca dyrektora, a w latach 2015–2016 jako doradca dyrektora Teatru Śląskiego^[7].

Wraz z Krystyną Bochenek skupiła środowisko regionalnych, a następnie ogólnopolskich Krystyn^[5]. Została honorową prezeską Stowarzyszenia Krystyn im. Krystyny Bochenek^[8][9].

Jest także autorką prac i artykułów związanych z historią Katowic i Górnego Śląska, m.in. przewodnika po Katowicach (współautorstwo) czy książki biograficznej Konstanty Prus 1872–1961. Sylwetka dziennikarza i historyka (wydana w 1982 roku)^[5][10].

Pochodzi z rodziny Wiktorii z domu Czempas, mikołowianki, która zainteresowała historią swoją córkę. Jej ciotki pracowały w drukarni im. Karola Miarki^[2]. Na studiach poznała Lecha Szarańca (zm. 2026^[11]), późniejszego historyka i muzealnika, za którego wyszła za mąż w 1962 roku^[12]. Ma syna^[3].

Jej pasją od czasów licealnych są góry. Wspinała się m.in. w Himalajach^[6].

• Członek Honorowy Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach^[13]
• Medal im. Mariana Mikuty „Zasłużonemu dla kultury teatralnej”^[5][14]
• Nagroda „Czarnej Perły”^[15]
• Złoty Laur Umiejętności i Kompetencji w kategorii „Twórców kultury” (2000)^[5][16]
• Nagroda Marszałka Województwa Śląskiego za upowszechnianie kultury teatralnej (2006)^[7][17][18]
• Nagroda „Narcyza” (2006)^[5][19]
• Nagroda Prezydenta Miasta Katowice w dziedzinie kultury (2006)^[5]
• Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2007)^[20][7]
• Tytuł „Autorytet – Budownictwa i Gospodarki Śląskiej” (2012)^[21]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2014)^[22][23]
• Tytuł honorowy „Zasłużony dla Miasta Katowice” (2019)^[24]
• Honorowa nagroda im. Josepha hrabiego von Eichendorffa (2025)^[25]

• GrzegorzG. Płonka GrzegorzG., Mała (wielka) ojczyzna, wyd. 1, Katowice: Sonia Draga, 2010, ISBN 978-83-7508-303-3  (pol.).