Ksantoryzm
Ksantoryzm – występowanie żółtego (złotawego) zabarwienia ciała u zwierząt, u których nie jest to typowa (dzika) barwa. Forma ksantoryczna może występować też u gatunków o zmiennej barwie, jako jedna z możliwości.
Formy ksantoryczne występują u co najmniej 60 gatunków ryb[1], w których skórze występują różne chromatofory, w tym zawierające żółty barwnik ksantofory. Formy te mogą przypominać albinizm, gdy żółta barwa skóry (od jasnożółtej do pomarańczowej) wiąże się z brakiem barwnika w tęczówce, która jest wówczas czerwona, lub odpowiadają maści izabelowatej (palomino), gdy skóra jest od żółtej do jasnobrązowej, a tęczówka jest ciemno zabarwiona. Możliwe są również formy łaciate, gdy barwa żółta tworzy mozaikę z barwą dziką[2].
U ssaków żółtą barwę może nadawać feomelanina. Przewagę we włosach jej żółtej wersji również określa się jako ksantoryzm[3].
U pstrąga tęczowego ubarwienie ksantoryczne jest cechą recesywną[2].
Przyjmuje się, że osobniki ksantoryczne mogą być łatwiej zauważane przez drapieżniki, a u gatunków, u których w trakcie dojrzewania następuje ciemnienie ciała, może zmniejszać atrakcyjność płciową. Mogą z kolei być preferowane w akwarystyce[1].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 R. Maciaszek, M. Bors, P. Wróblewski, J. Badziukiewicz, Skomorucha, Xanthochroic stone moroko Pseudorasbora parva (Temminck & Schlegel, 1846) found during eradication of this invasive alien species in Poland, „The European Zoological Journal”, 93 (1), 2026, s. 900–904, DOI: 10.1080/24750263.2026.2696119, ISSN 2475-0263 [dostęp 2026-07-26] (ang.).
- 1 2 Stefan Dobosz, Xantoric variety of rainbow trout: studies of inheritance and breeding value, „Archives of Polish Fisheries”, 15, 1, s. 5–69.
- ↑ Piotr Łapa, Dziedziczenie ubarwienia okrywy włosowej u królików, Towarzystwo Naukowe Branży Zoologicznej „Animalian”, 2103, s. 1-21 [dostęp 2014-08-04] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-16] (pol.).