Kujtim Spahivogli
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód |
aktor |
| Współmałżonek | |
| Lata aktywności |
1956–1987 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatr Ludowy Teatr Petro Marko we Wlorze | |
| Odznaczenia | |
| Artysta Ludu | |
Kujtim Spahivogli (ur. 30 czerwca 1932 w Lushnje, zm. 7 lipca 1987 w Tiranie[1]) – albański aktor i reżyser.
Życiorys
Był synem urzędnika[2]. W wieku 6 lat stracił ojca i pozostał z matką i dwójką rodzeństwa[2]. W 1943 podjął naukę w szkole technicznej, a w latach 1949-1956 uczył się w liceum artystycznym Jordan Misja w Tiranie[2]. W 1952 ukończył naukę w szkole i wyjechał do Moskwy[1]. W 1956 ukończył studia aktorskie w GITIS, po czym powrócił do Albanii, gdzie został aktorem Teatru Ludowego (późniejszego Teatru Narodowego)[1]. Zadebiutował na tej scenie rolą Feliksa Dzierżyńskiego w dramacie Dzwony Kremla Nikołaja Pogodina. Występował głównie w dramatach albańskich, ale zagrał także główną rolę w Hamlecie. Sporadycznie występował także w roli reżysera[3]. Zajmował się także pracą dydaktyczną - był m.in. dziekanem wydziału dramatu Instytutu Sztuk w Tiranie[3]. W 1964 współtworzył Teatr Petro Marko we Wlorze, z którym współpracował jako reżyser.
W 1973 został usunięty z teatru z powodów politycznych i wraz z rodziną internowany w pobliżu Fieru[4]. Przypuszczalnie jednym z powodów była przyjęta negatywnie przez władze partyjne inscenizacja Łaźni W.Majakowskiego, a także pesymistyczny wydźwięk sztuki Tanja, krytykującej urzędników państwa komunistycznego[5]. W 1978 powrócił do Tirany, ale przez pięć lat nie mógł znaleźć pracy, dopiero w 1983 został zatrudniony w ośrodku kultury we wsi Bërzhitë[6].
Na dużym ekranie zadebiutował w 1966 jedną z głównych ról w filmie fabularnym Oshëtime në bregdet[3].
Pośmiertnie, już w latach 90. został uhonorowany przez władze Albanii tytułem Artysty Ludu (alb. Artist i Popullit)[1]. Imię aktora przyjął Narodowy Teatr Eksperymentalny, działający w Tiranie, a także jedna z ulic w tirańskiej dzielnicy Selitë[7].
Role filmowe
- 1966: Oshëtime në bregdet jako Selim
Przypisy
- 1 2 3 4 Kujtim Spahivogli (1932-1987). Regjisor, aktor, dramaturg [online], Aktoret Shqiptare [dostęp 2021-03-11] (alb.).
- 1 2 3 Sekretet e dosjes së Kujtim Spahivoglit: Në Teatrin Popullor s’më pranuan ‘për mungesë talenti’, pasi qëndrova 5 vite pa punë… [online], Balkanweb [dostęp 2026-01-25] (alb.).
- 1 2 3 Josif Papagjoni: Enciklopedi. Teatri & Kinematografia Shqiptare. Tirana: Toena, 2009, s. 344-346. ISBN 978-99943-1-456-0. (alb.).
- ↑ Ish bashkëshortja rrëfen divorcin me Kujtim Spahivoglin: Doja të shpëtoja familjen
- ↑ Diktatori Enver Hoxha e dënoi me riedukim! Nga “Tanja” te “Kurvat e Kombinatit”, dramat që fundosën Kujtim Spahivoglin [online], Panorama [dostęp 2026-02-20] (alb.).
- ↑ Zbulohet dosja e Spahivoglit: “Në Teatrin Popullor, s’më pranuan ‘për mungesë talenti’, qëndrova 5 vjet pa punë, më emëruan në Bërzhitë, ku… [online], memorie.al [dostęp 2026-08-17] (alb.).
- ↑ Strona internetowa teatru. [dostęp 2015-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-17)].
Bibliografia
- Abaz Hoxha: Enciklopedia e kinematografise shqiptare. Autore & vepra. Tirana: Toena, 2002. ISBN 99927-1-555-3. (alb.).
- Flori Slatina: 60 vjet Teatri Kombetar 1945-2005. Tirana: 2005. ISBN 99943-715-9-2. (alb.).
- Skender Spahivogli: Jeta e njeriut, si tingujt e kitarës : monografi për Kujtim Spahivoglin, Artist i Popullit. Tirana: 2007. (alb.).
- Artykuł w Shekulli w rocznicę śmierci aktora. shekulli.com.al. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-01-14)].