Kunzyt

Kunzyt
Ilustracja
Nieoszlifowany kryształ kunzytu
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

kuncyt, kunzit

Skład chemiczny

LiAl[Si2O6][1]

Twardość w skali Mohsa

6–7[2]

Przełam

nierówny/nieregularny[2]

Łupliwość

doskonała[2]

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, tabularny[2]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[2]

Właściwości mechaniczne

kruchy[2]

Gęstość

3,16–3,21 g/cm³[2]

Właściwości optyczne
Barwa

różowa, fioletowa, fioletoworóżowa

Rysa

biała

Połysk

szklisty[2]

Współczynnik załamania

1,657–1,681 (dwuosiowy)[2]

Inne

dwójłomność: 0,014–0,016[2] dyspersja (optyka): 0,017[2]

Kryształ kunzytu (różowy)
Oszlifowany kunzyt (z lewej)

Kunzyt (kuncyt, kunzit) – wysoko ceniona odmiana jubilerska spodumenu. Znana od 1902 roku. Nazwa pochodzi od amerykańskiego mineraloga G.F. Kunza, który odkrył ten minerał. Minerał ma zabarwienie przeważnie różowe, lub fioletowo-różowe wywołane obecnością manganu.

Właściwości

Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Wykształca kryształy o pokroju tabularnym i pryzmatycznym[2]. Jest minerałem kruchym i przezroczystym[2]. Wykazuje trichroizm: bezbarwny, różowy i fioletowy[2].

Występowanie

Miejsca występowania: Brazylia – Minas Gerais (okazy przekraczają 50 cm, a masa dochodzi do 7,5 kg), Afganistan – prowincja Nuristan i Kunar, USA – Kalifornia, Madagaskar, Chiny, Rosja – Ural, Zabajkale, Finlandia, Sri Lanka – kamienie wykazują efekt kociego oka. Towarzyszą mu najczęściej kwarc, elbait, albit, turmalin, cleavelandyt, morganit i kwarc dymny[1].

Zastosowanie

Bardzo poszukiwany i atrakcyjny kamień kolekcjonerski i jubilerski o pięknych, ciepłych barwach. Często stosowany do wyrobu biżuterii choć podatny jest na uszkodzenia mechaniczne. W Smithsonian Institution w Waszyngtonie są różowe kunzyty o masie 880 ct i 177 ct, okaz fioletowy o masie 336 ct. W Denver Museum w Kolorado różowofioletowy kunzyt o masie 297 ct.

Przypisy

  1. 1 2 Kunzite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-22] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Kunzite [online], Gemdat [dostęp 2025-06-22].