Kwokacz
| Tringa nebularia[1] | |||
| (Gunnerus, 1767) | |||
 Szata godowa | |||
 Szata spoczynkowa | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
kwokacz | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 w sezonie lęgowym przeloty zimowiska zalatuje (sezonowość występowania niepewna) | |||
Kwokacz[5], brodziec kwokacz[6] (Tringa nebularia) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Nie wyróżnia się podgatunków[2][7][8]. Proponowano wyróżnić podgatunek glottoides dla populacji ze wschodu zasięgu, ze względu na większy rozmiar i szczegóły w upierzeniu nielęgowym, ale różnice te uznano za minimalne i takson ten nie jest obecnie uznawany[2].
Występowanie
Zamieszkuje pas ciągnący się od północnej Szkocji przez Półwysep Skandynawski, Azję Środkową po wschodnią Syberię i Kamczatkę. Zimuje w Europie Zachodniej, basenie Morza Śródziemnego, w Afryce i na Madagaskarze, na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz Indonezji i Australazji[2].
W Polsce pojawia się nielicznie, lecz regularnie podczas przelotów w kwietniu–maju i lipcu–listopadzie.
Morfologia
- Wygląd
- Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W upierzeniu godowym wierzch głowy i grzbiet ciemnobrązowy z białymi i czarnymi plamami. Reszta głowy, szyja i spód ciała białe. Na szyi, głowie i piersi ciemne kreskowanie. Dolna część grzbietu i kuper białe. Ogon również biały z czarnymi pręgami. Dziób czarny, lekko zakrzywiony ku górze, nogi oliwkowe. W szacie spoczynkowej wierzch ciała popielatobrązowawy, a spód szarawy. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w upierzeniu spoczynkowym.
- Wymiary średnie[2]
- długość ciała 30–35 cm
rozpiętość skrzydeł 68–70 cm
masa ciała 125–300 g
Ekologia i zachowanie
- Biotop
- Zalesione bagna i brzegi rzek. Zimą morskie wybrzeża.
- Gniazdo
- Na ziemi.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu–czerwcu 4 jaja.
- Wysiadywanie
- Jaja wysiadywane są przez okres około 24 dni przez obydwoje rodziców. Zasadniczo monogamiczny, ale wśród samców zdarza się bigamia. Wówczas samce biorą udział w wysiadywaniu i opiece nad oboma lęgami.
- Pożywienie
- Wodne bezkręgowce i drobne kręgowce, które chwyta brodząc w wodzie.
Status zagrożenia i ochrona
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kwokacza za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2023 roku, mieści się w przedziale 1 290 000 – 2 570 000 osobników, co przelicza się na 860 000 – 1 710 000 osobników dorosłych. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny[4].
W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[9].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Tringa nebularia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Common Greenshank (Tringa nebularia). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-11)].
- 1 2 3 4 5 D. Lepage, Common Greenshank Tringa nebularia, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Tringa nebularia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Tringinae Leach, 1820 - brodźce (wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-02].
- ↑ Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 110. ISBN 83-09-01320-5.
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183 (ISAP)).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i materiały multimedialne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Tringa nebularia (Kwokacz). W: M. Gromadzki (red.): Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. T. 8: Ptaki (część II). Warszawa: Ministerstwo Środowiska, 2004, s. 127–130. ISBN 83-86564-43-1.