Kyū Sakamoto

Kyū Sakamoto

坂本九

Kyū Sakamoto, początek lat 60. XX wieku
Imię i nazwisko	Hisashi Ōshima
Data i miejsce urodzenia	10 grudnia 1941 Japonia
Data i miejsce śmierci	12 sierpnia 1985 góra Osutaka, Japonia
Zawód	piosenkarz, aktor

Kyū Sakamoto (jap. 坂本九 Sakamoto Kyū; ur. 10 grudnia 1941, zm. 12 sierpnia 1985) – japoński piosenkarz i aktor.

Jego prawdziwe nazwisko: Hisashi Ōshima (jap. 大島九 Ōshima Hisashi). Zginął w katastrofie lotniczej (JAL 123) na górze Osutaka w Japonii.

Jego piosenka pt. „Ue-o muite arukō” (w wolnym tłumaczeniu: „Idę, patrząc w górę”, alternatywny tytuł "Sukiyaki", ), skomponowana przez Rokusuke Ei i Hachidai’a Nakamurę, jest do dziś jedynym w historii japońskim utworem, który znalazł się na szczycie listy przebojów Billboard Hot 100 w USA. Zawitał na szczyt listy w 1963 i utrzymywał się tam przez trzy tygodnie. Poza Japonią piosenka ta jest znana pt. „Sukiyaki”, ale jej słowa nie są tłumaczeniem oryginału. W wersji oryginalnej piosenka ta była popularna także w Polsce.

Fragment:

上を向いて歩こう Ue-o muite arukō

涙がこぼれないように namida-ga koborenai yō-ni

思い出す春の日 omoidasu haru-no hi

一人ぼっちの夜 hitoribotchi-no yoru

W wolnym przekładzie:

W samotny wieczór, wspominam tamten dzień,

Patrzę w górę,

Gdzieś ponad chmurami jest szczęście,

Patrzę w górę,

Aby nie ronić łez...

Jego najpopularniejsza piosenka, „Ue o Muite Arukō” („Idę, patrząc w górę”), to jedyny japoński utwór, który osiągnął pierwsze miejsce na amerykańskiej liście przebojów Billboard pop - utrzymał się na tej pozycji przez trzy tygodnie w 1963 roku. ^[1] Był to również pierwszy w historii utwór w języku japońskim, który trafił na australijskie listy przebojów, gdzie osiągnął miejsce #2. Znalazł się także na brytyjskiej liście przebojów, choć dotarł jedynie do szóstej pozycji, bez kolejnych notowań.

„Ue o Muite Arukō” było wielokrotnie coverowane przez różnych artystów – pierwszą znaną wersją instrumentalną była ta wykonana przez Kenny’ego Balla z zespołem. W 1982 roku kolejną wersję instrumentalną nagrał angielski pianista Johnny Pearson. Znane anglojęzyczne covery to m.in. wersja A Taste of Honey z 1981 roku oraz 4 P.M. z 1995 roku - obie dotarły do pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100. W 1989 roku Selena nagrała hiszpańską wersję coveru A Taste of Honey, która została wydana jako singiel w 1990 roku.^[2]

Angielskie fragmenty tekstu piosenki pojawiały się również w utworach takich artystów jak Slick Rick i Doug E. Fresh („La Di Da Di”, 1985)^[3], Salt-N-Pepa („The Show Stopper”, 1985), Snoop Dogg („Lodi Dodi”, 1993 – cover „La Di Da Di”), Bone Thugs-n-Harmony („Bless Da 40 Oz”, 1995), Raphael Saadiq („Ask of You”, 1995), Mary J. Blige („Everything”, 1997) oraz Will Smith („So Fresh”, 1999, z udziałem Slick Ricka).

Wersja amerykańska z innym angielskim tekstem została nagrana przez Jewela Akensa i zatytułowana „My First Lonely Night (Sukiyaki)” – w 1966 roku utwór dotarł do 82. miejsca na liście Billboard Hot 100.

16 marca 1999 roku japońska poczta wydała znaczek upamiętniający Sakamoto oraz „Ue o Muite Arukō”.^[4]

15 października 2020 roku Google uhonorowało piosenkę i samego Sakamoto specjalnym Doodle’m.^[5]

Piosenka została również wykorzystana podczas ceremonii zamknięcia Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 2020 roku.^[6]

• 1963 – Sukiyaki And Other Japanese Hits
• 2005 – Kyu Sakamoto Memorial Best
• 2005 – Kyu Sakamoto CD & DVD The best