L 98-59
 | |||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||
| Gwiazdozbiór | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
08h 18m 07,622s[1] | ||||
| Deklinacja |
−68° 18′ 46,80″[1] | ||||
| Paralaksa (π) | |||||
| Odległość | |||||
| Wielkość obserwowana (pasmo V) |
|||||
| Ruch własny (RA) | |||||
| Ruch własny (DEC) |
−340,02 ± 0,052 mas/rok[1] | ||||
| Prędkość radialna |
−5,8 ± 1,1 km/s[1] | ||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||
| Rodzaj gwiazdy | |||||
| Typ widmowy |
M3 V[1] | ||||
| Masa | |||||
| Promień | |||||
| Gęstość |
13,0 +1,1−0,9[2] ρ☉ | ||||
| Metaliczność [Fe/H] |
−0,46 ± 0,26[3] | ||||
| Wielkość absolutna | |||||
| Jasność | |||||
| Okres obrotu | |||||
| Wiek |
4,94 ± 0,28 mld[2] lat | ||||
| Temperatura |
3415 ± 135 K[3] | ||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||
| |||||
L 98-59 – gwiazda w gwiazdozbiorze Ryby Latającej, odległa od Słońca o około 35 lat świetlnych. Gwiazda ma układ planetarny.
Charakterystyka fizyczna
L 98-59 to czerwony karzeł należący do typu widmowego M3[1]. Jego jasność to zaledwie 1,1% jasności Słońca, a temperatura to ok. 3415 K. Jej masa i promień mają wartość ok. 30% odpowiednich wartości dla Słońca[2].
Układ planetarny
L 98-59 okrąża co najmniej pięć planet. Trzy pierwsze, najbliższe gwieździe zostały wykryte przez teleskop TESS. Są to planety tranzytujące, w czasie odkrycia był to drugi pod względem odległości od Słońca układ ze znanymi planetami tranzytującymi (po HR 8832), co daje szanse na zbadanie atmosfer tych planet[4]. Metodą badania zmian prędkości radialnej odkryto czwartą[3][5] i piątą planetę tego układu[6][2]. Globy te nie tranzytują[5][6].
Ta metoda pozwoliła także na zbadanie mas planet, z których najbardziej wewnętrzna okazała się mieć masę równą około połowy masy Ziemi. Obliczone gęstości planet wskazują, że dwie wewnętrzne planety są zapewne pozbawione wody; globy te mogą podlegać intensywnemu wulkanizmowi, podobnie jak Io, księżyc Jowisza. Planeta d ma niską gęstość i może być gorącą planetą oceaniczną, jakiej nie ma w Układzie Słonecznym. Planeta f, najdalsza ze znanych, znajduje się w ekosferze układu, dociera do niej w przybliżeniu tyle samo promieniowania, co do Ziemi i jeżeli ma odpowiednią atmosferę, może mieć na powierzchni zbiorniki ciekłej wody[6][5].
| Towarzyszka | Masa [M🜨] |
Promień [R🜨] |
Okres orbitalny [d] |
Półoś wielka [au] |
Ekscentryczność | Temperatura [K] |
| b[7] | 0,46 ± 0,11 | 0,837 ± 0,019 | 2,2531140 ± 0,0000004 | 0,0223 ± 0,0007 | 0,031 +0,017−0,016 | 620 ± 13 |
| c[7] | 2,00 ± 0,13 | 1,329 ± 0,029 | 3,6906764 ± 0,0000004 | 0,0309 ± 0,0010 | 0,002 +0,002−0,001 | 526 ± 11 |
| d[7] | 1,64 ± 0,07 | 1,627 ± 0,041 | 7,450729 ± 0,000002 | 0,0494 ± 0,0016 | 0,006 +0,007−0,004 | 416 ± 9 |
| e[7] | 2,82 ± 0,19 | – | 12,8278 ± 0,0018 | 0,0712 ± 0,0022 | 0,012 +0,009−0,008 | 347 ± 7 |
| f[7] | 2,80 ± 0,30 | – | 23,064 ± 0,55 | 0,1052 ± 0,0033 | 0,044 +0,027−0,028 | 285 ± 6 |
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Wartość obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 L 98-59 w bazie SIMBAD (ang.)
- 1 2 3 4 5 6 7 Charles Cadieux i inni, Detailed Architecture of the L 98-59 System and Confirmation of a Fifth Planet in the Habitable Zone, „The Astronomical Journal”, 170 (3), 2025, s. 154, DOI: 10.3847/1538-3881/adef59, Bibcode: 2025AJ....170..154C, arXiv:2507.09343.
- 1 2 3 4 Olivier D.S. Demangeon i inni, Warm terrestrial planet with half the mass of Venus transiting a nearby star, „Astronomy and Astrophysics”, DOI: 10.1051/0004-6361/202140728 (ang.).
- ↑ Daria Pidhorodetska i inni, L 98-59: a Benchmark System of Small Planets for Future Atmospheric Characterization, „The Astrophysical Journal”, arXiv:2106.00685 (ang.).
- 1 2 3 Nowe obserwacje ESO pokazują, że jedna ze skalistych egzoplanet ma połowę masy Wenus [online], ESO, 28 czerwca 2021 [dostęp 2021-08-07] (pol.).
- 1 2 3 Trottier Institute for Research on Exoplanets, A diverse cast of rocky worlds around a small star revealed by Montreal astronomers [online], Université de Montréal [dostęp 2025-09-01].
- 1 2 3 4 5 L 98-59 Overview [online], NASA Exoplanet Archive, 29 lipca 2025 [dostęp 2025-09-01].