La Cagoule
La Cagoule (pol. Kaptur), pełna nazwa Comité secret d’action révolutionnaire (CSAR) – tajna francuska organizacja polityczna o charakterze skrajnie prawicowym, działająca w drugiej połowie lat 30. XX wieku. Jej członkowie, nazywani kagulardami, byli znani z radykalnego antykomunizmu, działalności konspiracyjnej oraz stosowania przemocy politycznej, w tym zamachów terrorystycznych. Organizacja odegrała istotną rolę w destabilizacji politycznej III Republiki Francuskiej oraz w kręgach kolaboracyjnych podczas II wojny światowej[1][2][3][4][5].
Powstanie i działalność przed wojną
La Cagoule została założona w 1935 roku przez grupę byłych działaczy frakcji orleańskiej Action Française, rozczarowanych umiarkowanym kursem organizacji. Przywódcą CSAR był Eugène Deloncle; wśród aktywnych członków wymieniano m.in. Aristide'a Corre, Josepha Pozzo di Borgo, Henriego Marina, Jeana Filliola, Eugène Schuellera – przedsiębiorcę i założyciela L'Oréal[1]. Nazwa „La Cagoule” (Kaptur) miała podkreślać konspiracyjny charakter grupy i została nadana przez Charles Maurras, przywódcę AF. Organizacja działała w strukturach wojskowych, próbowała przenikać do armii celem zdobycia broni i planowała zamachy na przedstawicieli rządu oraz polityków komunistycznych i lewicowych[2]. Była odpowiedzialna za serię zabójstw, zamachów bombowych i sabotażu na terenie Francji. W listopadzie 1937 roku policja odkryła spisek, aresztowała kilkudziesięciu członków i efektywnie rozbiła organizację[3].
La Cagoule podczas II wojny światowej
Po 1939 roku byli kagulardzi przyjmowali różne postawy wobec okupacji Niemiec. Część z nich, na czele z Deloncle'em i Schuellerem, zaangażowała się w kolaborację – założyli faszystowski Rewolucyjny Ruch Społeczny. Joseph Darnand, były szef struktur La Cagoule w Nicei, kierował Legionową Służbą Porządkową, później Milicją Francuską[5]. Jednakże część dawnych członków działała w ruchu oporu (Résistance) przeciw Niemcom[4]. Istnieją kontrowersje wokół młodzieńczej działalności François Mitterranda w La Cagoule, jednak brak jednoznacznych dowodów na jego członkostwo[3].
Przypisy
- 1 2 La Cagoule i jej miejsce w historii radykalnej prawicy. Studia nad Polityką. [dostęp 2024-09-29].
- 1 2 Wywrotowy „Kaptur”, czyli francuskie La Cagoule. Fronda.pl. [dostęp 2024-09-29].
- 1 2 3 La Cagoule: The secret French group that tried to overthrow the republic. BBC News. [dostęp 2024-09-29].
- 1 2 Radical right and La Cagoule: a shadow over France. Reuters. [dostęp 2024-09-29].
- 1 2 La Cagoule, une organisation fasciste clandestine. France Culture. [dostęp 2024-09-29].