Laska perspektywa
Laska perspektywa (gwarowo Lašsko perspektywa) – grupa publicystów i pisarzy, pochodzących ze Śląska Czeskiego, powstała w Ostrawie[1], działająca w latach 1936–1938[2].
Czołową postacią grupy był Óndra Łysohorsky. Wydał on w 1934 tomik Spiwajuco piaść (Śpiewająca pięść), w którym głosił tezę o istnieniu narodu laskiego, wynaradawianego przez Niemców, Czechów i Polaków. Twierdził również, że gwary laskie (zaliczane do języka czeskiego, ale mające też wiele cech gwar polskich) są osobnym językiem. Łysohorsky skodyfikował literacki język laski, oparty gwarach górnoostrawskich i opawskich oraz literackim języku czeskim i polskim. Aktywność grupy miała odrodzić naród laski i jego język. Z grupą związani byli też tacy twórcy jak Jan Stunavsky, Josef Šinovsky[3], Jura Hanys (właśc. Marek Bohumil)[4][5] i Karel Kavan[6]. W latach powojennych spośród całej tej grupy już tylko Łysohorski pisał dalej w języku laskim[7]. Wieczór autorski Óndry Łysohorskiego na Uniwersytecie Masaryka w 1937 roku, można uznać za element działalności grupy[8].
Przypisy
- ↑ Óndra Łysohorsky (vl. jm. Ervín Goj, Lysohorský): Městská knihovna Český Těšín [online], www.knihovnatesin.cz [dostęp 2026-08-24].
- ↑ Grzegorz Gazda, Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku, Wyd. 2, Słowniki Akademickie PWN, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 272, ISBN 978-83-01-15724-1.
- ↑ KLÁPŠTĚ, Jan (ed.) a JEŽEK, Martin (ed.). Lexikon české literatury : osobnosti, díla, instituce. 4, S - Ž, dodatky k LČL 1 - 3, A - Ř, sv. 2, U - Ž, dodatky A - Ř / : S - Ž, sv. 2, U - Ž, dodatky A - Ř. Praha: Praha: Academia, 2008, s. 630. ISBN 978-80-200-1572-1.
- ↑ OPELÍK, Jiří (ed.); FORST, Vladimír (ed.) a MERHAUT, Luboš (ed.). Lexikon české literatury: osobnosti, díla, instituce Díl 3, sv. 1. M-O. 1. vyd. Praha: Academia, 2000, s. 99. ISBN 80-200-0797-01
- ↑ Michal Vašíček, LAŠTINA ÓNDRY ŁYSOHORSKÉHO V TVORBĚ DALŠÍCH SLEZSKÝCH AUTORŮ -JOZEFA ŠINOVSKÉHO, JANA STUNAVSKÉHO A BOHUMILA MARKA, „Studia Slavica”, 23, s. 108 [dostęp 2026-08-24].
- ↑ Těšínsko: Vlastivědný časopis. 1990. Opava: Slezský studijní ústav s Vlastivědným kroužkem při Okresním muzeu v Českém Těšíně, roč. [33], č. 2, s. 3. ISSN 0139-7605.
- ↑ DESATKY ROKÓW NA KRAJU PŘEPAŚĆI – W 30 rocznicę śmierci Óndry Łysohorskiego (2) [online], wachtyrz.eu, 20 grudnia 2019 [dostęp 2026-08-24].
- ↑ Těšínsko: Vlastivědný časopis. 1990. Opava: Slezský studijní ústav s Vlastivědným kroužkem při Okresním muzeu v Českém Těšíně, roč. [33], č. 2, s. 3. ISSN 0139-7605.
Bibliografia
- Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Grzegorz Gazda (redaktor). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 272. ISBN 978-83-01-15724-1.