Lechosław Marszałek
![]() Pomnik w Bielsku-Białej (2023) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Halina Filek-Marszałek; reżyser filmów rysunkowych, scenograf |
| Odznaczenia | |

Lechosław Zygmunt Marszałek (ur. 9 marca 1922 w Suwałkach, zm. 26 marca 1991) – polski reżyser i scenarzysta filmów animowanych. Twórca psa Reksia – bohatera serialu animowanego dla dzieci. Członek PZPR od 1963 roku[1].
Lechosław Marszałek odebrał sobie życie przy pomocy myśliwskiego sztucera. Jak się okazało, zaczął wcześniej narzekać na bóle brzucha. Przewidywał, że mógł mieć raka. Jednakże sekcja zwłok ujawniła, iż miał wrzody żołądka[2].
Filmografia
- 1953 – Koziołeczek – reżyseria
- 1954 – Ukarane łakomstwo – reżyseria
- 1955 – Pani Twardowska[3] – reżyseria, scenariusz
- 1956 – Osioł w lwiej skórze – reżyseria
- 1957 – O ptaszku, który nie chciał śpiewać – reżyseria
- 1957 – Lokomotywa – reżyseria
- 1958 – O małym lwiątku – reżyseria
- 1958 – Złośliwa strzelba – reżyseria, scenariusz
- 1958 – Nocna warta – oprac. plastyczne
- 1959 – Różne przygody Gąski Balbinki – reżyseria
- 1959 – Bulandra i diabeł – realizacja
- 1960 – Biały miś – reżyseria, scenariusz
- 1960 – Awantura – reżyseria
- 1960 – Piracki skarb – reżyseria, scenariusz
- 1960 – Portrety mistrza Kleofasa – reżyseria, scenariusz
- 1961 – Dziwna przygoda jamniczka – reżyseria
- 1961 – Ala ma kota – scenariusz
- 1962 – Przygody kota Juli – reżyseria
- 1962 – Dwaj rywale – oprac. plastyczne
- 1962 – Milleniowa przygoda – oprac. plastyczne
- 1962 – Przyjaźń ponad skarby – reżyseria, scenariusz
- 1963 – Upalny dzień Gąski Balbinki – reżyseria, scenariusz
- 1963 – Corrida – reżyseria, scenariusz
- 1963, 1965, 1983 – Przygody Błękitnego Rycerzyka – reżyseria, scenariusz, dialogi
- 1963–1964 – Bolek i Lolek – reżyseria, scenariusz
- 1964 – Jak Szaruś po Polsce wędrował – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1964 – Poławiacze skarbów – reżyseria, scenariusz
- 1965–1966 – Bolek i Lolek na wakacjach – reżyseria, scenariusz
- 1965 – Przyjaźń – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1966 – Krasnoludek – reżyseria
- 1967 – Nasz dziadzio – reżyseria
- 1967 – Reksio poliglota – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1967–1968 – Reksio – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne, konsultacja artystyczna
- 1968 – Bolek i Lolek wyruszają w świat – reżyseria, oprac. plastyczne
- 1968 – Nagrodzona wytrwałość – reżyseria
- 1969 – Mini – scenariusz
- 1969 – Reksio marzyciel – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1969 – Rycerz i kmieć – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne, animacja
- 1970 – Reksio dobroczyńca – reżyseria, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1970 – Reksio wychowawca – reżyseria, scenariusz
- 1970 – Reksio domator – scenariusz
- 1970 – Reksio obrońca – reżyseria
- 1970–1971 – Bajki Bolka i Lolka – reżyseria
- 1971 – Reksio domator – reżyseria
- 1971 – Zawiść – reżyser, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1972 – Chciwość – reżyseria
- 1973 – Płomień – reżyseria, oprac. plastyczne
- 1974 – Ameba – reżyseria
- 1974 – Ballada – reżyseria, scenariusz
- 1975 – Atom – reżyseria, oprac. plastyczne
- 1975 – Plaster miodu – scenariusz, oprac. plastyczne
- 1976 – Awantura w Przechwałkowie – konsultacja artystyczna
- 1976 – Wszystko lata – reżyseria
- 1977 – Reksio rozjemca – scenariusz
- 1979 – As atutowy – reżyseria, scenariusz
- 1980 – Ballada o złym czarowniku – scenariusz
- 1981 – Kuleczki z krainy wyobraźni – reżyser, scenariusz, oprac. plastyczne
- 1981 – Psi western – scenariusz, oprac. plastyczne
- 1987–1990 – Reksio i ptaki – scenariusz, oprac. plastyczne
Nagrody
- 1954 – nagroda za film rysunkowy Koziołeczek na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlovych Varach
- 1956 – Medal Roku Mickiewiczowskiego za film Pani Twardowska[4][5]
- 1965 – Wyróżnienie jury młodzieżowego za Przygody Błękitnego Rycerzyka na MFF dla Dzieci i Młodzieży w Gijon
- 1967 – Nagroda NZ Kinematografii „Srebrny Lajkonik” dla najlepszego filmu dla dzieci za film Reksio poliglota na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie
- 1967 – Złoty Słowik na Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci i Młodzieży w Teheranie[6.1].
- 1969 – „Srebrne Koziołki” na FF dla Dzieci w Poznaniu za film Reksio poliglota
- 1971 – „Srebrne Koziołki” na FF dla Dzieci w Poznaniu za film Bolek i Lolek wyruszają w świat
- 1971 – Nagroda Jury Dziecięcego za film Reksio dobroczyńca na FF dla Dzieci w Poznaniu
- 1971 – Wyróżnienie Jury w grupie filmów animowanych na FF dla Dzieci w Poznaniu za film Rycerz i kmieć
- 1972 – Wyróżnienie Niemieckiej Federacji Klubów Filmowych Młodzieży na Przeglądzie „Dni Filmu Młodzieżowego” w Mannheim za film Zawiść
- 1973 – „Brązowe Koziołki” na FF dla Dzieci w Poznaniu za film Brzydkie kaczątko (Bajki Bolka i Lolka)
- 1983 – Wielka Nagroda na MFF dla Dzieci i Młodzieży w Giffoni Valle Piana za Przygody Błękitnego Rycerzyka
- 1984 – „Brązowe Koziołki” na FF dla Dzieci w Poznaniu za Przygody Błękitnego Rycerzyka
- 1984 – Nagroda Jury Dziecięcego „Kryształowe Koziołki” na FF dla Dzieci w Poznaniu za Przygody Błękitnego Rycerzyka
Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej[6.2], Medalem 40-lecia Polski Ludowej[7], odznaką Zasłużony Działacz Kultury[1] oraz tytułem honorowym "Zasłużony dla Kultury Narodowej" (1986)[8].
Jest jednym z bohaterów książki Jerzego Armaty Anima. Mistrzowie polskiej animacji (wyd. EGoFILM, Warszawa 2025)[9].
Przypisy
- 1 2 Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 598. ISBN 83-223-2073-6.
- ↑ Sebastian Jadowski-Szreder, Samobójstwo twórcy Reksia. Niepokojący scenariusz odcinka mógł być jego zapowiedzią [online], GikLik, 3 marca 2024 [dostęp 2026-01-20].
- ↑ Pani Twardowska w bazie IMDb (ang.)
- ↑ Nagrody [online], Studio Filmów Rysunkowych [dostęp 2008-09-21] [zarchiwizowane z adresu 2008-04-16] (pol.).
- ↑ Nagrody [online], Studio Filmów Rysunkowych [dostęp 2020-04-13] (pol.).
- Halina Filek-Marszałek, Katarzyna Kolska, Marszałek, ten od Reksia: o Lechosławie Marszałku, słynnym twórcy słynnego pieska, i życiu z bohaterami filmów rysunkowych opowiada Helena Filek-Marszałek, Poznań: Publicat Wydawnictwo, 2022, ISBN 978-83-271-2634-4 [dostęp 2024-02-18].
- ↑ Uznanie dla twórców kultury/w/Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, str. 1-2
- ↑ Potrzeby i nowe zadania /w/ "Rzeczpospolita", nr 229, 1 października 1986, s. 8.
- ↑ Anima. Mistrzowie polskiej animacji, spotkanie z Jerzym Armatą autorem książki. animocje.com, 12 kwietnia 2025.
Linki zewnętrzne
- Lechosław Marszałek w bazie IMDb (ang.)
- Lechosław Marszałek w bazie Filmweb
- Lechosław Marszałek w bazie filmpolski.pl
- Lechosław Marszałek, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
- Reżyserzy – Lechosław Marszałek [online], Studio Filmów Rysunkowych [dostęp 2020-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2013-01-24] (pol.).
- Zdjęcia z filmów w reżyserii Lechosława Marszałka w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”
