Lena Frankiewicz

Lena Frankiewicz

Lena Anna Skrzypczak

Lena Frankiewicz
Data i miejsce urodzenia	30 września 1979 Nowogard
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	reżyseria teatralna, scenografia, aktorstwo

Lena Frankiewicz (Lena Anna Skrzypczak ur. 30 września 1979 w Nowogardzie) – polska reżyserka teatralna, scenarzystka, aktorka. W teatrze szuka głębokiego, wspólnotowego doświadczenia. Chętnie łączy powagę z humorem.

Absolwentka Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia w Toruniu (1998) i Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. L. Solskiego w Krakowie (2002). Studiowała m.in. pod kierunkiem Krystiana Lupy i Jerzego Jarockiego, u którego zagrała Księżnę Irinę w dyplomowych Szewcach Witkacego oraz Dziecko i Anioła w Fauście Goethego na deskach Narodowego Starego Teatru w Krakowie. W latach 2003-2008 aktorka Wrocławskiego Teatru Współczesnego. W latach 2009-2017 aktorka w zespole Teatru Studio im. St. I. Witkiewicza w Warszawie.

Jako reżyserka zadebiutowała w r. 2009 autorskim spektaklem 60/09 w warszawskim Teatrze Wytwórnia, uznanym przez miesięcznik Teatr za debiut roku. Rok później przygotowała scenariusz i wyreżyserowała monodram Doroty Abbe Kto znajduje, źle szukał, oparty na motywach życia i twórczości Aglaji Veteranyi, nagrodzony za debiut reżyserski na Festiwalu m-Teatr w Koszalinie.

Przygotowała muzyczne Listy na wyczerpanym papierze w Teatrze Polskim im. A. Szyfmana w Warszawie (2013) oparte na miłosnej korespondencji Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory. W 2016 miała miejsce premiera spektaklu Komeda wg tekstu Jarosława Murawskiego inspirowanego wspomnieniami bliskich oraz przyjaciół Krzysztofa Komedy (koprodukcja Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi oraz warszawskiego Teatru IMKA). W obu realizacjach wykonywana na żywo muzyka jazzowa definiowała rytm i estetykę scenicznego uniwersum, podkreślając interdyscyplinarny charakter spektakli.

Ponownie reżyserowała teksty Jarosława Murawskiego – we Wrocławskim Teatrze Lalek Moskwina (2018), a w Teatrze Nowym im. K. Dejmka w Łodzi Humankę opowiadającą o końcu naszej cywilizacji (2020). W toruńskim Teatrze im. Wilama Horzycy miała miejsce premiera Roberto Zucco Bernarda-Marie Koltèsa (2017). Figura outsidera zbuntowanego wobec społecznej opresji stała się punktem wyjścia do pytań o wolność osobistą jednostki i jej granice. Badając relacje rodzinne, zwłaszcza te o charakterze toksycznym i ich wpływ na dorosłe życie człowieka nawiązała długotrwałą i inspirującą współpracę z dramatopisarką Sandrą Szwarc, której rezultatem był m.in. spektakl Woda w usta (2022) we Wrocławskim Teatrze Współczesnym, traktujący o problemie dorastania w rodzinie dotkniętej uzależnieniem.

Na scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi inscenizowała Wassę Żeleznową Maksima Gorkiego z Gabrielą Muskałą w roli tytułowej (2016). Z aktorką współpracowała także w Teatrze Narodowym w Warszawie, gdzie zrealizowała Jak być kochaną wg Kazimierza Brandysa w adaptacji Małgorzaty Maciejewskiej z Gabrielą Muskałą w głównej roli Felicji i Janem Fryczem w roli Wiktora (2019). Skupiając się na wewnętrznym pejzażu bohaterki przedstawienie stało się terytorium badawczym mechanizmów pamięci i traumy. Felicja w spektaklu Frankiewicz nie rozpamiętuje – jak w prozie Brandysa czy obrazie filmowym Hasa – zdarzeń sprzed lat, lecz niebywale gwałtownie, pierwszy raz w życiu, je przeżywa. Podróż, do jakiej zaprosiła reżyserka Felicję, to nic innego jak hipnotyzujący spektakl „powrotu realnego” (…) Zasadnicze pytanie o to, „jak być kochaną”, stanowi w istocie kwestię stricte metafizyczną i romantyczną. Jest pytaniem o to, jak „przeżyć” miłość niespełnioną, a więc jak wytrwać w rozłączeniu – po śmierci lub odejściu ukochanej osoby. Wreszcie też – jak konfrontować się z widmową (nie)obecnością tego, co traumatyzujące, i samej traumy. [Karolina Felberg „Sowie zagadki”^[1]]

Podjęta w Jak być kochaną problematyka znalazła swoją syntezę w kluczowych dla jej twórczości spektaklach Nieczułość wg powieści Martyny Bundy (2021) i Puste miejsca Clàudii Cedó, (2024) z Teatru Wybrzeże w Gdańsku, które analizowały syndrom wyparcia po doświadczeniu gwałtu i straty. Wizja hipnotyzującego krajobrazu scenicznego, w ramach której zaprasza się widza do współodczuwania doświadczenia bohaterek stała się odtąd fundamentalnym elementem jej myślenia o teatrze jako przestrzeni oczyszczenia i refleksji, która ma potencjał osobistej i społecznej zmiany. Ważne miejsce w nowym teatrze mają zająć zapisy i próby dokonywania nowych rytuałów. Żałoby i święta, gniewu i radości. Celebracji życia. Tego wszystkiego jest w tym spektaklu bardzo dużo: ludzie, zwierzęta, rośliny, pory roku, epoki, rodzą się w nim i umierają, śmierć przeplata się z tętniącym życiem, smutek z niepohamowaną radością. Na scenie odbywają kolejne rytuały: otwarte, inkluzywne, włączające. Celebracja życia? A jak inaczej określić scenę wesela, w której aktorki porywają kolejnych widzów i widzki do wspólnego radosnego tańca wokół całej sceny? [Przemysław Gulda „Bardzo czuła Nieczułość”^[2]]

Kontynuując współpracę z Teatrem Narodowym w Warszawie wyreżyserowała Piknik pod Wiszącą Skałą wg Joan Lindsay oraz nagrodzony w pierwszej edycji konkursu o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza Feblik Małgorzaty Maciejewskiej. Kobieta u Frankiewicz zwykle walczy o siebie, a czasem i z sobą, chce pełnym głosem wypowiadać swe pragnienia. Daje też sobie prawo do słabości. A przy tym bywa w centrum opresji, próbując się z niej wydobyć. Jest medium tych inscenizacji i sprawia, że często stają się one obrazami formacyjnymi.(…) Frankiewicz idealnie tłumaczy brawurowe obrazy ze sztuki Maciejewskiej na język teatru, nadając przedstawieniu potoczystość opowieści inicjacyjnej, złączonej z thrillerem i ludową baśnią. [Jacek Wakar „Krzyk we mnie wielki wzbiera”^[3]]

W Teatrze Telewizji wyreżyserowała Dolce vita (2017) Julii Holewińskiej i Kuby Kowalskiego (spektakl zrealizowany w ramach projektu „Teatroteka” Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych) oraz komedię kryminalną Inkarno wg noweli Kazimierza Brandysa (2019) dla Teatru Telewizji. Jest także autorką internetowego filmowego cyklu Aktorzy/ Seniorzy (2020), w którym rozmawia o teatrze z seniorkami i seniorami zawodu aktorskiego.

• Facet z papieru, István Tasnádi – Garnizon Sztuki (Warszawa, 2026)^[4]
• Prowadź swój pług przez kości umarłych wg Olgi Tokarczuk – Teatr im. Stefana Jaracza (Łódź, 2025)^[5][6][7][8]
• Wspólnota mieszkaniowa, Jiří Havelka – Wrocławski Teatr Współczesny (2025)
• Iwona, księżniczka Burgunda, Witold Gombrowicz – Teatr Polski (Bielsko-Biała, 2025)^[9][10][11]
• Puste miejsca, Clàudia Cedó – Teatr Wybrzeże (Gdańsk, 2024)^[12][13][14]
• Feblik, Małgorzata Maciejewska – Teatr Narodowy (Warszawa, 2024)^{[15][3][16][17]}
• Woda w usta, Sandra Szwarc – Wrocławski Teatr Współczesny (2022)
• Dolce vita, Julia Holewińska, Kuba Kowalski – Teatroteka Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (2016)
• Nieczułość wg Martyny Bundy – Teatr Wybrzeże (Gdańsk, 2021)^{[18][2][19][20]}
• Piknik pod Wiszącą Skałą wg Joan Lindsay w adaptacji Małgorzaty Maciejewskiej – Teatr Narodowy (Warszawa, 2021)
• Aktorzy/Seniorzy – internetowy cykl filmowy (2020)
• Inkarno, Kazimierz Brandys – Teatr Telewizji (2019)
• Jak być kochaną wg Kazimierza Brandysa – Teatr Narodowy (Warszawa, 2019)^{[1][21][22][23][24]}
• Moskwin, Jarosław Murawski – Wrocławski Teatr Lalek (2018)
• Roberto Zucco, Bernard-Marie Koltès – Teatr im. Wilama Horzycy (Toruń, 2017)^[25]
• Komeda, Jarosław Murawski – Teatr Nowy, Teatr IMKA (Łódź–Warszawa, 2016)^[26][27]
• Wassa Żeleznowa, Maksim Gorki – Teatr im. Stefana Jaracza (Łódź, 2016)
• Listy na wyczerpanym papierze, spektakl muzyczny oparty na korespondencji Agnieszki Osieckiej i Jeremiego Przybory – Teatr Polski (Warszawa, 2013)

• Czarnoksiężnik z Krainy Oz wg L. Frank Bauma – Teatr Lalek Arlekin (Łódź, 2026)^[28]
• Nasza mama czarodziejka wg Joanny Papuzińskiej w adaptacji Sandry Szwarc – Teatr Lalka (Warszawa, 2026)^[29]
• Pippi Langstrumpf wg Astrid Lindgren – Teatr Maska (Rzeszów, 2025)
• Karolcia wg Marii Krüger – Wrocławski Teatr Lalek (2024)
• Ziemianie, Jarosław Murawski – Wrocławski Teatr Lalek (2017)
• Iwona, księżniczka Burbona, Magdalena Fertacz – Teatr Powszechny (Warszawa, 2015)
• Plastusiowy pamiętnik wg Marii Kownackiej – Teatr Polski (Bydgoszcz, 2014)

• Mężczyzna, Gabriela Zapolska – Teatr Polskiego Radia (2019)
• Człowiek spod kaloryfera i Zabieg, Zofia Posmysz-Piasecka – Teatr Polskiego Radia (2022)

• 2010: Koszalin – II Koszalińskie Konfrontacje Młodych m-teatr – II nagroda za reżyserię Kto znajduje, źle szukał w Teatrze Konsekwentnym w Warszawie
• 2015: Warszawa – Konkurs na inscenizację Dzieł Literatury Polskiej „Klasyka Żywa” – nagroda indywidualna za reżyserię przedstawienia Plastusiowy pamiętnik w Teatrze Polskim w Bydgoszczy
• 2021: Warszawa – nagroda za najlepszy projekt teatralny w sieci Kroniki zarazy, w konkursie DIG IT organizowanym przez Instytut Teatralny w Warszawie.
• 2022: Gdańsk – Nagroda Marszałka województwa Pomorskiego za reżyserię spektaklu Nieczułość, nagroda za najlepszy spektakl roku 2021 na Pomorzu
• 2025: Łódź – Nagroda Plaster Kultury 2025 za przedstawienie roku Prowadź swój pług przez kości umarłych, Teatr im Stefana Jaracza w Łodzi

• „Nie planowałam bycia reżyserką” – mówi Lena Frankiewicz w rozmowie z Kaliną Zalewską
• Lena Frankiewicz, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) .