Leon Rutkowski-Koczur

Leon Rutkowski-Koczur

Zdjęcie Leona Rutkowskiego-Koczura z wniosku odznaczeniowego Virtuti Militari
major saperów
Data i miejsce urodzenia	28 czerwca 1893 Kraków
Data i miejsce śmierci	wiosna 1940 Kijów
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier Wojsko Polskie
Formacja	Legiony Polskie
Jednostki	2 Pułk Saperów Batalion Zapasowy Saperów Nr II 4 Pułk Saperów XXVI Batalion Saperów 2 Batalion Saperów Kaniowskich XIII Batalion Saperów
Stanowiska	dowódca batalionu saperów
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Późniejsza praca	urzędnik
Odznaczenia

Leon Rutkowski-Koczur, także jako Leon Koczur bądź Leon Koczur-Rutkowski (ur. 28 czerwca 1893 w Krakowie, zm. 1940 w Kijowie) – major saperów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, urzędnik samorządowy II Rzeczypospolitej, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Wojciecha i Katarzyny z Witosów urodzony 28 czerwca 1893 roku w Krakowie^[1][2]. Do roku 1911 uczęszczał do gimnazjum w Krakowie, następnie do wyższej szkoły sztygarów w Reichenhall^[3]. Edukację ukończył z tytułem technika^[4] .

Od 10 lipca 1913 roku do 4 sierpnia 1914 roku należał do Polskich Drużyn Strzeleckich, organizator 54 drużyny w Prądniku Czerwonym^[5]. W czasie I wojny światowej, od 4 sierpnia 1914 służył w Legionach Polskich, początkowo w 2 pułku piechoty II Brygady, a następnie w Kompanii Saperów nr 2^[6]. Od 16 lutego 1918 roku do 14 maja 1918 roku służył w Korpusie Wschodnim^[5]. W latach 1914–1916 był 3-krotnie ranny^[7]. Uczestniczył w bitwie pod Kaniowem, w której został wzięty do niemieckiej niewoli^[3]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, od grudnia 1918 do 1932 służył w Wojsku Polskim. W 1921 ożenił się z Marią z Żebrowskich. Od marca do czerwca 1921 roku był dowódcą batalionu zapasowego saperów Nr II w Puławach. W 1922 był przydzielony do 2 pułku saperów także w Puławach. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 43. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów^[8]. Od 1922 roku pełnił obowiązki dowódcy XXVI batalionu saperów w Sandomierzu^[9][10]. 17 czerwca 1925 roku został przeniesiony do 2 pułku Saperów Kaniowskich w Puławach^[11]. 25 października 1926 roku został przesunięty na stanowisko dowódcy XIII batalionu saperów w Równem^[12][13]. 12 kwietnia 1927 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 5. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów^[14]. Od 1 marca do 1 września 1928 roku był słuchaczem I pięciomiesięcznego kursu doskonalenia oficerów sztabowych saperów przy Oficerskiej Szkole Inżynierii w Warszawie^[15]. 6 lipca 1929 roku otrzymał przeniesienie do dowództwa 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach na stanowisko szefa saperów^[16]. 18 czerwca 1930 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu^[17]. Od 3 listopada do 31 grudnia 1930 roku był przydzielony do Komendy Garnizonu i Placu miasta stołecznego Warszawy^[18]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”^[19].

Jako major przeniesiony w stan spoczynku rozpoczął służbę w administracji państwowej. W latach 1932–1935 był radcą ministerialnym w Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych^[3]. Od 3 sierpnia 1935 pełnił funkcję wicestarosty powiatu wołkowyskiego^[20] i z tego stanowiska na początku listopada 1936 został mianowany na urząd starosty powiatu horodeńskiego^[21][22]. Do 1939 zamieszkiwał w Horodence.

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej 1939 i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów. Na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 42/333 oznaczony numerem 2554; dosłownie określony jako Leon Rutkowski)^[23]. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 roku Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

W 1947 roku w Sądzie Grodzkim w Bystrzycy Kłodzkiej, na wniosek Marii Rutkowskiej, zostało wszczęte postępowanie o uznanie za zmarłego Leona Koczur-Rutkowskiego, urodzonego 27 czerwca 1893 roku w Krakowie, zaginionego od roku 1939, sygn. akt Zg 37/47. W 1953 roku Sąd Powiatowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie wszczął, na wniosek Marii Rutkowskiej, postępowanie o uznanie za zmarłego Leona Koczur-Rutkowskiego^[24].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7475 – 17 maja 1922^{[25][26][2][3][27]}
• Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”^[28]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie – 1922^[3][29]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1928^[3][5]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1928^[3][5]
• Srebrny Medal za Długoletnią Służbę^[3]
• Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”)^[5]
• Odznaka za Rany i Kontuzje^[30]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, 1934. [dostęp 2016-06-11].
• Leon Koczur. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2018-03-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-19)].
• Leon Rutkowski-Koczur – profil na stronie Zaginieni 1939-45. zaginieni1939-45.pl. [dostęp 2015-06-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-18)].
• Koczur-Rutkowski Leon. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 7, 8, 9, 10 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-06-19].