Leon Weintraub

Leon Weintraub
Ilustracja
Leon Weintraub podczas obchodów rocznicy likwidacji łódzkiego getta (2019)
Data i miejsce urodzenia

1 stycznia 1926
Łódź

Zawód, zajęcie

lekarz ginekolog

Alma Mater

Akademia Medyczna w Warszawie

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RFN
Kamienie Pamięci (Stolperstein) upamiętniające matkę (Nachę) oraz siostrę (Rajzlę) Leona Weintrauba wmurowane przy ostatnim miejscu ich zamieszkania (ul. Włókiennicza 2 w Łodzi).

Leon Weintraub (ur. 1 stycznia 1926 w Łodzi) – polski lekarz pochodzenia żydowskiego, posiadający również obywatelstwo szwedzkie, zaangażowany w działania na rzecz pamięci o holokauście[1][2][3].

Życiorys

Wczesne lata

Urodził się w żydowskiej rodzinie robotniczej przy ul. Solnej 12 w Łodzi. Jego matka prowadziła pralnię na rogu ulic Wschodniej i Kamiennej. Przed wybuchem II wojny światowej zdążył ukończyć 6 klas szkoły żydowskiej dla chłopców[3][1][2][1].

Okres II wojny światowej

Na początku II wojny światowej wraz z rodziną został umieszczony w łódzkim getcie. W tym okresie początkowo pracował w resorcie metalowym i elektrycznym. Po jego likwidacji trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz II - Birkenau, skąd udało mi się przedostać do Gross Rosen. Pracował w Arbeitslager Riese przy realizacji niemieckiego projektu Riese jako elektryk. W 1945 r. przeżył ewakuację Gross Rosen i trzydniowy marsz śmierci. Trafił następnie do kolejnych obozów (m.in. Flossenbürg). W tym okresie przeszedł tyfus plamisty. Pod Donaueschingen doczekał wyzwolenia przez żołnierzy francuskich[1][3][4][5].

Okres powojenny

W 1946 podjął studia medyczne w Getyndze, korzystając z puli miejsc przeznaczonych dla dipisów (mimo że nie miał wówczas zdanego egzaminu maturalnego)[4]. Ukończył je w Warszawie (1953). Pracował jako ginekolog w I Klinice Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej w Warszawie w latach 1953-1966. W tym okresie został członkiem PZPR[6.1]. W 1966 obronił doktorat na podstawie pracy pt. Przebieg ciąży i rozwój płodu po krwawieniach w pierwszym trymestrze ciąży[6.2]. Następnie był ordynatorem oddziału ginekologiczno-położniczego w Szpitalu Powiatowym w Otwocku. Na skutek antysemickich wydarzeń marcowych utracił posadę w 1969 r. i zdecydował się na emigrację do Szwecji[1]. Po kursie języka szwedzkiego został skierowany do pracy w szpitalu w Luleå[6.3]. Otrzymał obywatelstwo Królestwa Szwecji[7]. We wrześniu 1970 r. otrzymał posadę w szpitalu Södersjukhuset w Sztokholmie[8]. Od 1974 r. do emerytury pracował w przychodniach w dzielnicy zamieszkanej przez imigrantów[6.4].

Działania na rzecz pamięci o holokauście

Leon Weintraub był zaangażowany w działania na rzecz pamięci o holokauście udzielając licznych wykładów na ten temat w Polsce, Szwecji i Niemczech[2][1]. W 2008 r. zainicjował odrestaurowanie cmentarza żydowskiego w Dobrej[1]. Wielokrotnie uczestniczył w corocznych obchodach likwidacji Litzmannstadt Getto organizowanych w Łodzi[9]. W 2024 r. uczestniczył w uroczystościach związanych z odsłonięciem kamieni pamięci przy ul. Włókienniczej w Łodzi[10].

W języku polskim ukazał się wywiad-rzeka, w którym Leon Weintraub dzieli się wspomnieniami z okresu II wojny światowej pt. Pojednanie ze złem : historia chłopca z łódzkiego getta (2021)[11].

Życie prywatne

Podczas studiów w Getyndze poślubił swoją pierwszą żonę, Käthe Hoff; miał z nią trzech synów: Michała, Roberta i Andrzeja. Käthe zmarła po wyjeździe do Sztokholmu. W 1976 wziął ślub z Evą Marie Loose; z tego małżeństwa pochodzi córka Emilia[4].

Wyróżnienia

W 2024 otrzymał Krzyż Zasługi I Klasy Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[12].

W 2025 został Honorowym Obywatelem Miasta Łodzi[13].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Leon Weintraub [online], Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi [dostęp 2025-03-14].
  2. 1 2 3 Leon Weintraub [online], Centrum Dialogu i Modliwy w Oświęcimiu [dostęp 2025-03-14].
  3. 1 2 3 Kalina Błażejowska, Użyteczny optymista, „Tygodnik Powszechny” (nr 4), 2025, s. 60-63.
  4. 1 2 3 Leon Weintraub: jak długo byliśmy potrzebni, tak długo mogliśmy żyć [online], Magazyn WP [dostęp 2025-03-14].
  5. ↑ Leon Weintraub: Auschwitz-Birkenau było dla mnie szokiem [online], Polskie Radio, 25 stycznia 2024 [dostęp 2025-03-14].
  6. Magda Jaros, Leon Weintraub, Pojednanie ze złem : historia chłopca z łódzkiego getta, Warszawa: Bellona, 2021, ISBN 978-83-11-16172-6.
    1. ↑ S. s. 143.
    2. ↑ S. s. 159.
    3. ↑ S. s. 189-190.
    4. ↑ S. s. 199-200.
  7. ↑ Leon Weintraub. Iść po jasnej stronie życia [online], dw.com [dostęp 2026-08-27].
  8. ↑ Magda Jaros, Leon Weintraub, Pojednanie ze złem : historia chłopca z łódzkiego getta, Warszawa: Bellona, 2021, s. 195, ISBN 978-83-11-16172-6.
  9. ↑ Agata Gwizdała, Widział, jak jego matkę jednym gestem skazano na śmierć. Nie wybaczył [online], Interia Tygodnik, 16 września 2023 [dostęp 2025-03-14].
  10. ↑ Ocalały z getta Leon Weintraub odsłonił kamienie pamięci na ul. Włókienniczej w Łodzi [online], Dzieje.pl, 24 sierpnia 2024 [dostęp 2025-03-14].
  11. ↑ Pojednanie ze złem [online], LubimyCzytać [dostęp 2025-03-14].
  12. ↑ Bekanntgabe der Ordensträgerinnen und Ordensträger. bundespraesident.de, 2024-10-01. [dostęp 2025-04-18].
  13. ↑ Jakub Mazurkiewicz, Łódź ma nowych Honorowych Obywateli. Trzy wyjątkowe postacie wyróżnione przez Radę Miejską [online], Radio Eska, 28 sierpnia 2025 [dostęp 2025-08-29].

Linki zewnętrzne