Leon Zawistowski

Leon Łada-Zawistowski
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia

19 listopada 1873
Kijów

Data i miejsce śmierci

12 października 1944
Pogwizdów

Przebieg służby
Lata służby

do 1928

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Jednostki

Kowieński Pułk Strzelców
XXXIX Brygada Piechoty
26 Dywizja Piechoty
23 Dywizja Piechoty
5 Dywizja Piechoty

Stanowiska

dowódca pułku piechoty
dowódca brygady piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej dowódca dywizji piechoty

Główne wojny i bitwy

wojna rosyjsko-japońska
I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie) Medal pamiątkowy 300-lecia Domu Romanowych

Leon Łada-Zawistowski (ur. 7 listopada?/19 listopada 1873[1] w Kijowie, zm. 12 października 1944 w Pogwizdowie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Ignacego – profesora gimnazjum, i Wiktorii z domu Szostakowskiej, urodzony 19 listopada 1873 w Kijowie[2]. Po ukończeniu sześcioklasowej szkoły realnej w Rydze wstąpił do Szkoły Junkrów w Czugujewie[3]. Następnie pełnił zawodową służbę w Armii Imperium Rosyjskiego, w szeregach której uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej[4] i walczył w czasie I wojny światowej. 23 sierpnia 1914 został ranny pod Gościeradowem, gdzie przestrzelono mu prawe płuco na wylot[5]. Następnego dnia dostał się do niewoli austriackiej[6]. W listopadzie 1916 trafił do obozu wojennego Csót w dystrykcie Pápa na Węgrzech, gdzie od początku grudnia tego roku do lutego 1917 zorganizował i wyszkolił do Legionów Polskich, 20 oficerów i 6000 żołnierzy Polaków – byłych jeńców rosyjskich[5].

Jako były oficer armii rosyjskiej zwolniony z obozu jeńców reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego i mianowany na stopień majora[7]. Przydzielony do 1 pułku piechoty i mianowany dowódcą placu w Zambrowie. Tam 31 grudnia 1918 przystąpił do organizacji Kowieńskiego pułku strzelców. 12 lutego 1919 na czele pułku liczącego zaledwie 173 żołnierzy wyruszył na front z zadaniem objęcia odcinka nad Niemnem i nawiązania kontaktu z bolszewikami. 26 lutego dowodził pułkiem w natarciu na stację Różanka. W okresie od 12 do 19 kwietnia dowodził Grupą swojego imienia w skład której wszedł Kowieński pułk strzelców, półbatalion Białostockiego ps, półtora szwadronu ułanów i pluton artylerii. Pod jego rozkazami grupa stoczyła walki o stację Nowojelnia i Nowogródek. 22 maja 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu pułkownika, w piechocie, w „grupie byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej”. Dowództwo pułku zdał 25 lipca 1920 po czym został mianowany dowódcą III Brygady w 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej i Grupy „Orawy”. Od 13 do 16 sierpnia 1920 pełnił obowiązki dowódcy 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Następnie dowodził XXXIX Brygadą Piechoty[8].

W 1921, po zakończeniu wojny z bolszewikami i przejściu wojska na stopę pokojową, został wyznaczony na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 26 Dywizji Piechoty w Skierniewicach, pozostając oficerem nadetatowym 85 pułku piechoty w Nowej Wilejce[9]. W maju 1924 został przeniesiony do Katowic na takie samo stanowisko w 23 Dywizji Piechoty[10][11].

3 listopada 1926 Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go dowódcą 5 Dywizji Piechoty we Lwowie. 16 marca 1927 Prezydent RP awansował go na generała brygady. Dywizją dowodził do 18 lutego 1928. Z dniem 30 czerwca 1928 został przeniesiony w stan spoczynku[12]. Mieszkał w Białej Szlacheckiej, w powiecie pajęczańskim[13][14]. W grudniu 1938 figurował na liście wypłat kawalerów VM.

Był żonaty ze Stefanią Grodziecką[3], siostrą Bolesława Grodzieckiego. Stefania otrzymała od Katarzyny i Anny Gołębowskich dwór w Białej[15].

Awanse

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Kryska Karski i Żurakowski jako datę urodzenia podają 1 grudnia 1873. Tak samo Rocznik Oficerski Rezerw 1934 r. Według kalendarza juliańskiego urodził się 19 listopada, a według kalendarza gregoriańskiego – 1 grudnia. Zobacz daty nowego i starego porządku.
  2. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 2, 11, 43 – tu wskazano datę urodzenia: 1 grudnia 1873.
  3. 1 2 3 Kolekcja GiO ↓, s. 2.
  4. 1 2 Kolekcja GiO ↓, s. 3.
  5. 1 2 Kolekcja GiO ↓, s. 12.
  6. ↑ Kolekcja GiO ↓, s. 11, 12.
  7. ↑ Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 8.
  8. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 206, 967.
  9. ↑ Rocznik oficerski 1923, s. 92, 370.
  10. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 48 z 15.05.1924 r.
  11. ↑ Rocznik oficerski 1924, s. 76, 321, 339.
  12. ↑ Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 9 z 26.04.1928 r. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 3 z 28.01.1928 r. Pierwotnie miał być przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 kwietnia 1928 r.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 881.
  14. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 322.
  15. ↑ Nasza Mała Ojczyzna, Wydawca: Urząd Gminy w Rząśni, s. 14.
  16. ↑ Rocznik oficerski 1923, s. 395.
  17. ↑ Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 102
  18. ↑ M.P. z 1934 r. Nr 6, poz. 12 (ISAP).
  19. 1 2 3 4 Kolekcja GiO ↓, s. 13.

Bibliografia

Linki zewnętrzne