Leonard Nimoy
![]() Leonard Nimoy (2011) | |
| Imię i nazwisko |
Leonard Simon Nimoy |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
26 marca 1931 |
| Data i miejsce śmierci |
27 lutego 2015 |
| Zawód |
aktor, autor, reżyser, fotograf, piosenkarz |
| Współmałżonek |
Sandra Zober |
| Lata aktywności |
1950–2015 |
Leonard Simon Nimoy (ur. 26 marca 1931 w Bostonie, zm. 27 lutego 2015 w Los Angeles) – amerykański aktor, reżyser, poeta i muzyk. Odtwórca roli Spocka w serialu science fiction Star Trek (1966–1969)[1].
Życiorys
Urodził się w Bostonie w stanie Massachusetts w żydowsko-ukraińskiej rodzinie imigrantów z Zasławia jako syn Dory „Etty” (z domu Spinner) i Maxa Nimoyów, właścicieli zakładu fryzjerskiego[2][3]. Miał starszego brata Melvina (1926–2022)[4]. Dorastał w czynszowej kamienicy.
Od ósmego roku życia występował w przedstawieniach amatorskich: Jaś i Małgosia (1939)[3], Obudź się i śpiewaj! w Elizabeth Peabody Playhouse w Bostonie (1948)[3], Człowiek, który nienawidził Boga (1948)[3], O Tobie śpiewam (1948)[3], Dobra Nowina (1948)[3], Iluminacja (1949)[3], Pamiętam mamę (1949)[3], Doktor Faustus w Orchard Gables Repertory Theatre w Los Angeles (1950)[3], Trzej muszkieterowie (1950)[3], Orchard Gables (1950)[3], Stalag 17 w Pasadena Playhouse w Pasadena w Kalifornii (1951)[3] i Trudno być Żydem (1953)[3]. Nimoy uczęszczał na zajęcia aktorskie w Boston College, a po przeprowadzce do Los Angeles przeznaczył 600 dolarów – zaoszczędzonych na sprzedaży odkurzaczy – na naukę w Pasadena Playhouse; utrzymywał się, pracując jako bileter w teatrze, taksówkarz oraz osoba obsługująca automaty sprzedające[5].
W latach 1953–1955 służył w United States Army i opuścił w stopniu sierżanta.
Zadebiutował w Hollywood dopiero w wieku 20 lat niewielką rolą szefa w komediodramacie Królowa na jeden dzień (Queen for a Day, 1951). Występował jako baseballista w familijnej screwball comedy sportowej Rhubarb (1951) z Orangeyem i Rayem Millandem. Po dwuletniej służbie w armii amerykańskiej nadal otrzymywał jedynie drobne, często nieujęte w napisach końcowych role, takie jak postać operatora teleksu w horrorze fantastycznonaukowym Atomowe mrówki (Them!, 1954) u boku Jamesa Whitmore’a. W 1955 w Atlanta Theatre Guild w Atlancie wystąpił jako Stanley Kowalski w sztuce Tramwaj zwany pożądaniem[3], a w 1959 w Town and Gown Repertory Theatre w Birmingham zagrał Bricka w spektaklu Kotka na gorącym blaszanym dachu[3].
Grał także gościnnie w popularnych serialach: Bonanza (1960), Rawhide (1961), Strzały w Dodge City (1961–1966), Nietykalni (1962), Szpital miejski (1963), Doktor Kildare (1963) czy Mission: Impossible (1969–1971).
Od 22 stycznia 1965 do 3 czerwca 1969 grał postać Spocka w serialu science fiction NBC Star Trek. Wystąpił również w 8 filmach serii Star Trek powstałych w latach 1979–2013. Dwa z nich sam wyreżyserował.
W 1972 został uhonorowany brązową statuetką Bravo Otto dla najlepszej gwiazdy telewizyjnej, przyznaną przez niemiecki dwutygodnik dla młodzieży „Bravo”[6].
W 1973 zadebiutował na Broadwayu jako Rohde w przedstawieniu Pełne koło[7] w reż. Ottona Premingera. W 1977 powrócił na Broadway w roli Martina Dysarta w Equus Petera Shaffera[7].
16 stycznia 1985 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6651 Hollywood Boulevard[8][9].
W 2014 poinformował, że zdiagnozowano u niego przewlekłą obturacyjną chorobę płuc[10].
27 lutego 2015 zmarł w swoim domu w Los Angeles w następstwie komplikacji związanych z chorobą[11][12].
Na jego cześć jedną z planetoid nazwano (4864) Nimoy[13].
Filmografia

Role filmowe
- One! (1954) jako sierżant sztabowy w pokoju komunikacyjnym
- Aresztuję cię, przyjacielu (1971) jako Miller
- Inwazja łowców ciał (1978) dr David Kibner
- Star Trek (1979) jako Spock
- Star Trek II: Gniew Khana (1982) jako Spock
- Star Trek III: W poszukiwaniu Spocka (1984) jako Spock
- Star Trek IV: Powrót na Ziemię (1986) jako Spock
- Star Trek V: Ostateczna granica (1989) jako Spock
- Star Trek VI: Wojna o pokój (1991) jako Spock
- Dawid (1997) jako Samuel
- Nowy, wspaniały świat (1998) jako Mustafa Mond
- Star Trek (2009) jako Spock Prime
- W ciemność. Star Trek (2013) jako Spock Prime
Role w serialach TV
- Gunsmoke (1961, 1962, 1963, 1966) jako John Walking Fox/Holt/Arnie/Elias Grice (gościnnie; różne role w czterech odcinkach)
- Bonanza (1960) jako Freddy (gościnnie)
- Strefa mroku (1961) jako Hansen (gościnnie)
- Nietykalni (1962) jako Packy (gościnnie)
- Perry Mason (1963) jako Pete Chennery (gościnnie)
- Doktor Kildare (1963) jako Harry (gościnnie)
- Po tamtej stronie (1964) jako Judson Ellis/Konig (gościnnie)
- Star Trek (1966–1969) jako Spock
- Mission: Impossible (1969–1971) jako Paris
- Columbo jako dr Barry Mayfield (w odc. pt. Zaszyta zbrodnia z 1973)
- Marco Polo (1983) jako Ahmad Fanakati
- T.J. Hooker (1983) jako Paul McGuire (gościnnie)
- Star Trek: Następne pokolenie (1991) jako ambasador Spock (gościnnie)
- Po tamtej stronie (1995) jako Thurman Cutler (gościnnie)
- Jak pan może, panie doktorze? (2001) jako prof. Emmett Fowler (gościnnie)
- Fringe: Na granicy światów (2009–2012) jako dr William Bell (w 11 odcinkach)
- Star Trek: Seria animowana (1973-74; serial TV) – Spock
- The Transformers: The Movie (1986) – Galvatron
- Władca ksiąg (1994) – dr Jekyll/pan Hyde
- Futurama (1999[14] i 2002[15]) – jako głowa Leonarda Nimroya
- Atlantyda. Zaginiony ląd (2001) – król Kashekim Nedakh
- Zaginiony ląd (2009) – Zarn
- Transformers 3 (2011) – Sentinel Prime
- Zambezia (2012) – Sekhuru
Jako reżyser
- Star Trek III: W poszukiwaniu Spocka (1984)
- Star Trek IV: Powrót na Ziemię (1986)
- Trzech mężczyzn i dziecko (1987)
- Dobra matka (1988)
- Miłość to nie żart (1990)
- Święty związek (1994)
Opublikowane książki
- I Am Not Spock (1975)
- I Am Spock (1995)
Przypisy
- ↑ Leonard Nimoy. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- ↑ Louis du Mort: Leonard Nimoy (1931–2015). Find a Grave. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Leonard Nimoy Biography (1931–2015). Film Reference. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- ↑ Melvin Nimoy (1926–2022). Find a Grave. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- ↑ Digby Diehl, Girls All Want To Touch The Ears, „The New York Times”, 25 sierpnia 1968 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- ↑ Bravo Otto 1972. Bravo Archiv. [dostęp 2026-06-29]. (niem.).
- 1 2 Leonard Nimoy. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- ↑ Leonard Nimoy. Walk of Fame. [dostęp 2026-06-29]. (ang.).
- ↑ David Ferrell, Hollywood Star Walk: Leonard Nimoy, Actor, Singer, Writer, „Los Angeles Times”, 11 lutego 2010 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- ↑ Leonard Nimoy cierpi na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. s. film.onet.pl. [dostęp 2014-02-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-25)].
- ↑ Actor Nimoy 'Spock' dies at 83. BBC News, 2015-02-27. [dostęp 2015-02-27]. (ang.).
- ↑ Steve Chawkins, Leonard Nimoy dies at 83; ‘Star Trek’s’ transcendent alien Mr. Spock, „Los Angeles Times”, 27 lutego 2015 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
- ↑ Bob King: Leonard Nimoy’s Legacy Lives On in the Asteroid Belt. [w:] Universe Today [on-line]. 2015-06-06. [dostęp 2016-08-04]. (ang.).
- ↑ "Futurama" Space Pilot 3000 (TV Episode 1999) – IMDb. [dostęp 2023-08-31].
- ↑ Witney Seibold, William Shatner And Leonard Nimoy Threw Futurama's Crew Into Chaos [online], /Film, 15 sierpnia 2022 [dostęp 2023-08-31] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Leonard Nimoy (1931–2015) w bazie IMDb (ang.)
- Leonard Nimoy w bazie Filmweb
- Leonard Nimoy w bazie Notable Names Database (ang.)
- Leonard Nimoy w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000114409024
- VIAF: 32127607
- ULAN: 500129399
- LCCN: n50003822
- GND: 119357607
- NDL: 00854205
- BnF: 129193900
- SUDOC: 050637800
- SBN: VIAV099747
- NLA: 35388378
- NKC: js20040308005
- BNE: XX1095656
- NTA: 071628509
- BIBSYS: 90920562
- CiNii: DA13385735
- Open Library: OL447717A
- PLWABN: 9810663776005606
- NUKAT: n2010015076
- J9U: 987007265918805171
- PTBNP: 225112
- CONOR: 8436579
- KRNLK: KAC201204264
- WorldCat: E39PBJht3jv3qfJjKmq94M4jG3
