Lichenomphalia

Pęporostek
Ilustracja
Pęporostek baldaszkowy (Lichenomphalia umbellifera)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

wodnichowate

Rodzaj

pęporostek

Nazwa systematyczna
Lichenomphalia Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys
Mycotaxon 83: 38 (2002)
Typ nomenklatoryczny

Lichenomphalia hudsoniana (H.S. Jenn.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys

Lichenomphalia Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys (pęporostek) – rodzaj grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczane są do grupy porostów[2]. W Polsce występują cztery gatunki[3].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Takson utworzyli Redhead, Lutzoni, Jean-Marc Moncalvo i Rytas J. Vilgalys w 2002 r. Gatunkiem typowym jest Lichenomphalia hudsoniana[1]. Synonimy[4]:

  • Botrydina Bréb. 1839
  • Botrydiopsis Trevis. 1845
  • Coriscium Vain. 1890
  • Phytoconis Bory 1797

Występujące w Polsce gatunki zaliczane były wcześniej do rodzaju Omphalina (pępówka)[3]. Po przeniesieniu ich do rodzaju Lichenomphalia nazwy polskie stały się niespójne z nazwami naukowymi. Ostatnio wprowadzono nową polską nazwę – pęporostek[5]. Nazwę tę zatwierdziła w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym[6].

Gatunki występujące w Polsce:

  • Lichenomphalia alpina (Britzelm.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys 2002 – pęporostek alpejski (pępówka alpejska, p. żółta)
  • Lichenomphalia hudsoniana (H.S. Jenn.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys 2002 – pęporostek Hudsona (pępówka Hudsona, p. żółtofiołkowa)
  • Lichenomphalia pararustica (Clémençon) Elborne 2008[7][8]
  • Lichenomphalia umbellifera (L.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys 2002 – pęporostek baldaszkowy (bełdka baldaszkowata, pępówka baldaszkowa, p. pofałdowana, p. wrzosowa)
  • Lichenomphalia velutina (Quél.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys 2002 – pęporostek aksamitny (pępówka aksamitna)

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[1]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
  2. ↑ Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 204, ISBN 83-89648-06-7.
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 479–483, ISBN 83-89648-09-1.
  4. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-12-24] (ang.).
  5. ↑ Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza Popradzkiego Parku Krajobrazowego na terenie gmin Krynica-Łabowa, Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Rytro i Stary Sącz w ramach projektu PN [online] [dostęp 2013-10-20] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-02].
  6. ↑ Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-17].
  7. ↑ Omphalina pararustica Clémençon, Lichenomphalia pararustica [online], grzyby.pl [dostęp 2026-07-20].
  8. ↑ Wyminiony jako Omphalina pararustica.
  9. ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 1–751, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).