Liga Polska Manager
| Wydawcy |
MarkSoft |
|---|---|
| Projektant |
Rafał Cymerman |
| Kompozytor |
Adam Trzaska |
| Pierwsza gra serii | |
| Ostatnia gra serii |
Liga Polska Manager 2005 |
| Platformy | |
| Gatunek |
Liga Polska Manager – seria komputerowych gier sportowych z podgatunku menedżera piłkarskiego, wydawana przez polską firmę MarkSoft. Pierwsza gra z serii, Liga Polska Manager '95 ukazała się w 1995 roku na platformy MS-DOS i Amiga (tytuł wersji na Amigę zmieniono na Liga Polska Manager '96); była to pierwsza gra umożliwiająca udział w rozgrywkach ligi polskiej. Późniejsze tytuły z serii (Liga Polska Manager '97, Liga Polska Manager '98, Liga Polska Manager 2000, Liga Polska Manager 2002, Liga Polska Manager 2003 i Liga Polska Manager 2005) ukazały się wyłącznie na platformie Windows.
W pierwszych wersjach interesujące sytuacje meczowe przedstawiono w formie izometrycznych animacji wideo. Liga Polska Manager '98 zawierała filmy wideo w formie nagrań meczów i drużyn polskiej ligi oraz edytor zawodników. Edycja z 2000 roku otrzymała całkowicie nową szatę graficzną i interfejs, rezygnując z animacji i wideo na rzecz ulepszonej grafiki i trybu tekstowego.
Pierwsza gra z serii zebrała w większości pozytywne opinie recenzentów; późniejsze tytuły otrzymały oceny słabsze. Mimo pewnych niedociągnięć, seria była uważana za popularną, przede wszystkim z powodu koncentracji na tematyce polskiej ligi, ignorowanej przez zachodnich konkurentów.
Do serii nie zalicza się gra LK Avalonu, także wydana w 1995 pod identycznym jak seria MarkSoftu tytułem (Liga Polska Manager)[1][2][3.1]. W tym samym roku ukazała się też podobnie nazwana wydana przez Sikor Soft gra Liga Polska dla Atari[4][3.2].
Gry z serii
Pierwsza gra w serii, Liga Polska Manager '95 powstała pod kierunkiem ówczesnego licealisty Rafała Cymermana, który napisał większość kodu w asemblerze oraz w języku Pascal; za inspirację służyła gra The Manager[5][6][7][8]. Cymerman pracował nad programem przez półtora roku[8][3.3]. Początkowo był to projekt hobbystyczny, którym jednak Cymerman zainteresował MarkSoft[6][9][7]. Cymerman nie brał udziału w pracach nad kolejnymi częściami, na co wpływ miało m.in. deprymujące piractwo gier komputerowych[7][10][9]. Głównym programistą późniejszych gier serii MarkSoftu był Mariusz Trzaska (mGroup)[11][12][13][3.4], który pracował także nad konwersją tego tytułu na Amigę (ukazał się jako Liga Polska Manager '96)[3.5][14]. Trzaska także uznał piractwo za znaczący problem dla serii gier[14]. Obok Mariusza Trzaski w mGroup aktywni byli grafik Bartosz Boruta oraz muzyk i „człowiek od opracowania merytorycznego w jednej osobie” Adam Trzaska[15][14][16].
Liga Polska Manager '95 i '96
Liga Polska Manager '95 ukazała się w połowie lipca 1995 roku[17] w wersji na PC (MS-DOS); po kilku miesiącach została przeniesiona na Amigę jako Liga Polska Manager '96[1][2][18][3.5]. Gra była zoptymalizowana pod niskie wymagania sprzętowe (procesor 286, 1MB pamięci)[5][6].
Był to pierwszy symulator polskiej ligi[19][17][20], a także pierwszy polski menedżer piłkarski dostępny dla komputerów PC[7]. Innym kluczowym elementem gry, przyczyniającym się do jej popularności, był fakt, że w odróżnieniu od zachodnich tytułów nie tylko pozwalała grać polskimi zespołami w polskich realiach[1][10][9], ale także była w języku polskim[15].
Cymerman mimo początkowych planów nie został w branży gier komputerowych; po ukończeniu studiów zajął się tworzeniem oprogramowania biznesowego[8]. W 2018 roku Cymerman udostępnił grę za darmo w wersji na Windows i poprzez emulatory na MacOS i Androida (była dostępna na jego stronie do momentu wygaśnięcia domeny w 2021 roku)[5][8][20][21][22][23][24]. Cymerman planował także udostępnienie edytora składów[22][23][24].
Rozgrywka
W grze gracz wybiera jeden z zespołów z ekstraklasy, przy czym można zacząć rozgrywkę od pozycji z III ligi[18]. Baza danych w grze zawiera informacje o składach I i II ligi z tego czasu; Cymerman nie był jednak w stanie dotrzeć do informacji o składach III ligi, przez co te nie zawierają poprawnych informacji[7]. Gracz odgrywa rolę menedżera i trenera wybranej drużyny, kupując, sprzedając i trenując zawodników, zdobywając fundusze z reklam, rozbudowując stadion, ustalając skład na mecze itp. W grze poza rozgrywkami polskimi są rozgrywki na poziomie europejskim[8][19][25]. W trakcie meczu gracz ma podgląd na połowę boiska, na której dzieje się akcja, a ciekawe sytuacje są przedstawione w formie animowanych sekwencji izometrycznych[15][8]. Efekty dźwiękowe z meczów to dźwięki z trybun zarejestrowane podczas meczów Legii Warszawa, a podkładem muzycznym jest kompozycja Boléro Maurice’a Ravela[8].
Odbiór
| Odbiór gry | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||
Według Rafała Belki, piszącego dla „Computer Studia Wydania Specjalnego” w 1996 roku, Liga Polska Manager '95 miała przeciętną grafikę, ale była rozbudowaną i realistyczną grą osadzoną w polskich realiach, przez co „była – jak na polskie warunki – bestsellerem”[1]. W późniejszych opiniach tytuł określano jako „wielki hit” i „kultowy”[29][5][22][23][24], a jego sukces przypisywano właśnie lokalnemu kontekstowi[10][9][8]. Sprzedaż na poziomie ok. 8000 egzemplarzy uznawano za znaczącą, przy czym liczba graczy była wielokrotnie wyższa z powodu piractwa[7][23][24].
Pierwsze recenzje z 1995 roku w „Gambler” były mieszane: Aleksy Uchański (80%) chwalił tematykę, interfejs i przystępność, krytykując oprawę audiowizualną, natomiast „exTerminator” (40%) wskazywał liczne braki i błędy[26]. Jacek Piekara ocenił grę na 65%, uznając ją za przyjemną, lecz zbyt prostą i mniej rozbudowaną niż zachodnie odpowiedniki[27].
W „Amiga Computer Studio” grę oceniono wysoko (8/10), chwaląc rozbudowane opcje zarządzania i poziom merytoryczny, przy krytyce grafiki i dźwięku[28]. Podobnie pozytywne opinie pojawiły się w „Świat Gier Komputerowych” (80%)[19] oraz „Secret Service” (80%), gdzie doceniono realizm i mechanikę, mimo uproszczonych animacji[18].
W „Top Secret” gra została oceniona jako „niezła” (61–70%): chwalono grywalność i realia, ale wskazywano na błędy techniczne i słabą oprawę[25][17]. W późniejszych ocenach podkreślano jej znaczenie jako symulatora polskiej ligi mimo ograniczeń technicznych[3.3], a także trwałą grywalność i wartość nostalgiczną[7].
W 2025 roku w „PSX Extreme” grę ponownie oceniono jako ambitną i znaczącą jako pierwszy tytuł o polskiej piłce nożnej[30].
Liga Polska Manager '97
Gra ukazała się w lipcu 1997 roku i była dostępna na platformie MS Windows[31].
Rozgrywka
Rozgrywka nie uległa znaczącym zmianom od wersji poprzedniej[11][29][31], aczkolwiek zrezygnowano w nim z wizualnej symulacji akcji piłkarzy na boisku[15][31][32][33].
Odbiór
| Odbiór gry | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||
Liga Polska Manager '97 w czasopiśmie „Gry Komputerowe” została początkowo opisana pokrótce (przez anonimowego recenzenta) jako tytuł z „ładną grafiką i niezłym dźwiękiem”, zaktualizowana do kolejnego roku. W tej wersji gry do możliwości kierowania zespołem I ligi doszła możliwość kierowania zespołem z II i III ligi i dokonywania transferów (krajowych i zagranicznych). Na realizm gry i polski klimat wpływają elementy takie jak komunikaty PZPN-u, burdy pseudokibiców i użycie nazw prawdziwych firm i banków[35]. Pełna recenzja tej gry w późniejszym numerze, autorstwa Michała Bakulińskiego, przyznała grze tylko 35% (grafika i grywalność 50%, oryginalność 20%, dźwięk 15%). Recenzent pochwalił klimatyczną możliwość wyboru banku, skrytykował brak możliwości rozgrywania meczów na poziomie europejskim i brak znaczących ulepszeń w stosunku do wersji '95[29].
Gra została także zrecenzowana dla czasopisma „Reset” przez Pawła Jankowskiego. Recenzent zwrócił uwagę, ze gra jest stosunkowo realistyczna (pochwalił m.in. dostępny wybór sponsorów i oprocentowanie kredytów), ale z pewnymi zastrzeżeniami (takimi jak fakt, że gra dopuszcza nierealistyczny zakup zawodników zachodnich, ale nie realistyczny zakup graczy ze wschodu). Negatywnie odniósł się do mało szczegółowej instrukcji, mało przyjaznego antypirackiego zabezpieczania gry i uproszczenia informacji o zawodnikach tylko do czterech parametrów. Skrytykował też fakt, że w trakcie meczu informacje o bramkach nie są zbyt szczegółowe, zwłaszcza w porównaniu z innymi informacjami generowanymi przez program. Grę ocenił na 3/10[34].
Dla czasopisma „Gambler” grę zrecenzował Krzysztof Czulec. Recenzent uznał tytuł za „płytki i nieskomplikowany”, przyznając mu ocenę 35% (grafika 40%, dźwięk 0%). Skrytykował fakt, że gra tylko nawiązuje, ale nie odwzorowuje, polskich realiów; także negatywnie ocenił fakt, że nie uwzględniono w niej europejskich pucharów. Wytknął kilka innych mankamentów jak brak edytora składów, przypisanie każdemu piłkarzowi jednej stałej pozycji, łatwość rekrutacji najlepszych zawodników związanych z nierealistycznym, hurraoptymistycznym systemem finansowania klubu, podobnie nierealistyczna i natychmiastowa rozbudowa stadionu, fatalna i nudna prezentacja sekwencji meczowych, brak trybu wieloosobowego, słaba strona dźwiękowa (według recenzenta, w grze po prostu nie ma wartych zauważenia dźwięków), i niestabilność systemowa (wieszanie się) gry. W podsumowaniu recenzent uznał, że gra nie dorównuje zachodniej konkurencji, ani nawet nie jest znaczącym ulepszeniem LPM '95[11].
Dla „CD-Action” grę zrecenzował Inquisitor. Grę ocenił na 5/10. Gra zawierała zespoły ekstraklasy (18), II ligi (36) i III ligi (8). Za zalety uznał bogactwo funkcji i opcji dotyczących tak szczegółowych elementów jak oświetlenie stadionu czy pensje dla lekarzy. Za znaczącą wadę programu uznał jednak skromną stronę graficzną, zwracając uwagę, że „mecz to po prostu blady screen [bez] animacji” i tylko „z kilkoma linijkami tekstu”. W podsumowaniu uznał, że o ile od strony bogactwa opcji i „przemyślenia” gra jest porównywalna do zachodnich konkurentów takich jak Ultimate Soccer Manager 2, to od strony graficznej prezentuje się o wiele słabiej, pisząc że: „Szkoda, że […] gra nie została dopracowana wizualnie. Mimo wszystko, nie ulega wątpliwości, że ta giera to kawał prawdziwej, nieco siermiężnej, polskiej “piły”, która wykopie Was do piłkarskiego raju”[32].
Gra otrzymała też recenzję w „Świecie Gier Komputerowych”. Recenzent, Arkadiusz Matczyński, zwrócił uwage, że wersja ta, w odróżnieniu od poprzedniej, "jest całkowicie pozbawiona animacji i dźwięku.", co uznal jednak za umożliwiające skoncentrowanie się na strategii. Do zalet gry zaliczył "możliwość prowadzenia zespołu z dowolnej ligi, dokonywania wszelkich zmian podczas trwania spotkania, czterostopniowy poziom trudności", do wad natomist „brak opcji gry w dwie osoby, ograniczone możliwości rozbudowy stadionu, a przede wszystkim brak możliwości lokowania pieniędzy w banku”. W podsumowaniu uznał tytuł za ciekawy z powodu polskiej tematyki, ale obiektywnie nie dorównujący standardom zachodnich produkcji.[33]
Według autora artykułu o historii gry na portalu FM Revolution, tytuły autorstwa Trzaski „przyniosły serii zasłużoną popularność”[15].
Liga Polska Manager '98
Gra ukazała się w kwietniu 1998 roku i była dostępna na platformie MS Windows[36].
Rozgrywka
Rozgrywka nie uległa znaczącym zmianom[36]; aczkolwiek pojawiły się wstawki filmowe[15][36][37], a także edytor drużyn i zawodników[15][38]. Gracz miał także możliwość wyboru jednego z kilku sezonów[15].
Odbiór
| Odbiór gry | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||
Gra została także zrecenzowana dla czasopisma „Reset” przez Piotra Pawlaka. Gra pozwala na wybór obecnego (dla czasu wydania gry) sezonu, lub dwóch poprzednich. Przywrócono w niej możliwość udziału w rozgrywkach europejskich, jednak o ile gra zawiera rzeczywiste składy polskich drużyn, nie zawiera informacji o zespołach zagranicznych, które składają się z anonimowych zawodników. Recenzent skrytykował interfejs gry, wymagający przełączania się przez wiele okien w celu wyszukania ważnych statystyk, jeśli gracz chce grać optymalnie. W trakcie meczów gra pokazuje sytuacje z meczów polskich w postaci niskiej jakości filmów (w formacie AVI, co umożliwia format wydania gry przez CD-ROM[39]), które jednak są dość powtarzalne, i zwykle nie związane z drużynami z gry, przez co jak zauważył recenzent, „dochodzi do paradoksu, że na filmie wyraźnie widać, jak gola strzelają na przykład piłkarze GKS Katowice, a na tablicy wyników okazuje się, że go tracą”. Za udane recenzent uznał elementy takie jak urozmaicony system finansowy i rozbudowy stadionu, poprawne algorytmy odzwierciedlające efekty treningu (lub jego brak), i dostępność wszystkich zawodników z polskiej ligi. Za bardzo słabe elementy gry recenzent uznał także „kiepską” grafikę i „nędzną” muzykę, w podsumowaniu pisząc „jaka liga, taki MENEDŻER” i przyznając grze, którą uznał za „napisaną metodą chałupniczą”, ocenę 4/10[13].
Dla czasopisma „Secret Service” grę zrecenzował Maciej Michalski, oceniając ją na 5/10. Według recenzenta, interfejs gry nie uległ znaczącym zmianom od poprzedniej wersji; do nowych elementów zaliczył wstawki filmowe, które zidentyfikował jako pochodzące ze Sportowej Niedzieli, krytykując je jednak za zbytnią powtarzalność. Recenzent zwrócił uwagę na liczne detale, takie jak możliwość inwestycji w oświetlenia, a nawet monitoring stadionu, doceniając warstwę ekonomiczną gry jako wiarygodną i edukacyjną, aczkolwiek ironicznie zauważył, że do realizmu polskich klimatów brakuje „opcji przekupstwa sędziów, sprzedawania meczów” itp.[37] (we wcześniejszym wywiadzie, Cymerman stwierdził, że rozważał takie pomysły, ale je odrzucił jako „demoralizujące”[6]) Krytyczniej ocenił część szkoleniową, pisząc, że system przykłada zbytnią wagę do obciążenia treningowego („osiągnięto absurd – w obronie lepszy jest napastnik w dobrej formie niż obrońca w przeciętnej”), i zignorowanie elementów takich jak zgrywanie zespołu czy jego atmosfera, przez co strategia sprowadza się do „kupowania gwiazd i wystawiania do składu tych [w najlepszej kondycji]”, przez co gra po pewnym czasie staje się po prostu nudna. Za bardzo słabą uznał też stronę dźwiękową, sugerując wyłączenie głośników. W podsumowaniu napisał, że jedyną, ale znaczącą zaletą gry są jej polskie realia, i możliwość grania polskimi zawodnikami w polskiej lidze, czego nie oferują bardziej dopracowane gry konkurencyjne, co dla niektórych graczy może mieć kluczowe znaczenie[37].
Gra otrzymała też recenzję w „Świecie Gier Komputerowych”. Recenzent, Arkadiusz Matczyński, zwrócił uwage, że wersja ta, w odróżnieniu od poprzedniej, "jest całkowicie pozbawiona animacji i dźwięku.", co uznal jednak za umożliwiające skoncentrowanie się na strategii. Do zalet gry zaliczył "możliwość prowadzenia zespołu z dowolnej ligi, dokonywania wszelkich zmian podczas trwania spotkania, czterostopniowy poziom trudności", do wad natomist „brak opcji gry w dwie osoby, ograniczone możliwości rozbudowy stadionu, a przede wszystkim brak możliwości lokowania pieniędzy w banku”. W podsumowaniu uznał tytuł za ciekawy z powodu polskiej tematyki, ale obiektywnie nie dorównujący standardom zachodnich produkcji. Docenił powrót animacji (wstawek zmontowanych z telewizyjnych relacji) i inne ulepszenia graficzne, a także nowe opcje rozbudowy stadionu i poziomów trudności. W podsumowaniu uznal, że gra poprawia większość błędów z poprzedniej edycji, i uznał ją "za "jeden z lepszych piłkarskich menadżerów" dostępnych na polskim rynku[40].
Liga Polska Manager 2000
Gra ukazała się w lutym 2000 roku i była dostępna na platformie MS Windows[41]. Znana była także jako LPM 2000[42] i wykorzystała technologię DirectX[14].
Rozgrywka
W wersji 2000 zrezygnowano ze wstawek animowanych, znacząco zmieniono także interfejs i stronę graficzną[15][43][14][3.4][44]. W tej wersji do gry doszły losowe wydarzenia i dodano takie możliwości jak „kupowanie” meczów, wypożyczanie zawodników, rozgrywanie meczów towarzyskich z klubami zagranicznymi, współpraca z łowcami talentów, zatrudnianie trenerów, inwestycje na giełdzie, określanie taktyki oddzielnie dla każdego zawodnika, zwiększono także liczbę parametrów zawodników (do ośmiu)[15][41][43]. Usunięto z gry zdjęcia piłkarzy, drużyn i logo klubów[15].
Odbiór
| Odbiór gry | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||
Dla czasopisma „Secret Service” grę zrecenzował Konrad Kwiatkowski. Tytuł ocenił negatywnie, przyznając mu tylko 2/10, pisząc, że jest to „kicha” i „kpina” z graczy. Za jedyną zaletę tytułu uznał fakt, że gra jest nadal jedynym w zasadzie tytułem, w którym fani polskiej piłki mogą znaleźć polskie kluby od ekstraklasy do III ligi. Skrytykował jednak większość innych elementów, m.in. cenę produktu (porównywalną z lepszymi tytułami konkurencji zachodniej), minimalistyczną grafikę, słabe udźwiękowienie, niewygodny interfejs, zbyt uproszczony wybór taktyki, błędne lub nieczytelne statystyki, i niestabilność systemową gry; w podsumowaniu uznał, że gra z tak licznymi błędami prawdopodobnie nie miała żadnych testerów i nie powinna zostać wydana, a grę odradził kupować „nawet najbardziej zdesperowanym fanom polskiej piłki”[45].
Dla czasopisma „Komputer Świat” grę zrecenzował Krzysztof Gorzkiewicz. Porównując grę do pierwszej edycji z 95 roku i doceniając polską tematykę, uznał ją jednak za równie niedaną, z powodu nadmiernej koncentracji na warstwie ekonomiczno-finansowej zamiast treningowej, a także mimo licznych szczegółów w tej pierwszej, za niezbyt realistyczną. W podsumowaniu napisał, że „LPM 2000 dzieli od Championship Managera 3 tyle, ile polską ligę od angielskiej”, a grę uznał za porażkę zrobioną „na odwal się”[42].
Arkadiusz Matczyński ponownie zrecenzował grę dla „Świata Gier Komputerowych”. Recenzent przyznał, że gra "odbiega [...] na pewno od światowej czołówki" ale równocześnie uznał, że "gra się w nią przyjemniej" niż w wiele tytułów konkurencji, z powodu polskiej tematyki. Unzła grafikę za poprawioną i przypominającą FIFA Manager 95. Za główne zalety programu uznał wierne odtworzenie składów i prostotę obsługi, a za główne wady, słabe audio, brak możliwości przeglądania składów innych zespołów i brak możliwości zakupu zawodników spoza listy transferowej[44].
Według Marcina Kosmana, nowa oprawa graficzna gry została bardzo pozytywnie odebrana[3.4]. Podobnie w portalu FM Revolution zauważył, że pewne elementy graficzne tytułu „wyprzedzały swoją epokę”; za udany uznał też podkład muzyczny; zauważył też, że w grze z nieznanych przyczyn zredukowano informację o klubach zagranicznych, a także niepotrzebnie usunięto z niej m.in. loga polskich klubów, co uznał za „jedną z najczęściej wytykanych wad serii”. Nowe opcje w grze, czyniące ją bardziej realistyczną, ocenił pozytywnie, pisząc, że „Liga Polska Manager przestał próbować, zaczął natomiast stanowić managera pełną gębą”, zwracając jednak uwagę na dziwny błąd – ograniczenie maksymalnej liczby bramek dla każdej strony do pięciu[15].
Liga Polska Manager 2002
Gra ukazała się w maju 2002 i była dostępna na platformie MS Windows[46]. Tytuł ten debiutował na płycie dołączonej do czasopisma „Komputer Świat” (dodatek „Twój Niezbędnik”); od tego czasu seria była znacząco powiązana z tym czasopismem[47][14][48][3.6][15].
Rozgrywka
Poza aktualizacją składów drużyn i zmianami kosmetycznymi, rozgrywka nie uległa znaczącym zmianom od poprzedniej wersji[15][46]. Do gry wprowadzono nową funkcję – kody oszustw (ang. cheat code)[15] (według serwisu MobyGames, tę funkcjonalność dodano do wersji 2003)[49].
Odbiór
W serwisie MobyGames autor opisu zauważył, że z powodu braku znaczących różnic do wersji poprzedniej, gra „stanowi doskonały przykład zasady 'płać ponownie za to samo'”[46]. W serwisie Sztab recenzent opisał grę pozytywnie, pisząc, że oprawa graficzna jest bardzo dobra, a „grywalność” tytułu, który uznał za przeznaczony „dla cierpliwych i wytrwałych graczy… jest duża”[47].
Liga Polska Manager 2003
Gra ukazała się w maju 2003 i była dostępna na platformie MS Windows[49].
Rozgrywka
W tej wersji wprowadzono system dogrywek i rzutów karnych w przypadku remisów w meczach pucharowych (poprzednio, w przypadku remisów w tych sytuacjach, awans przyznawano losowo). Kolejną innowacją jest bardziej szczegółowe rozmieszczenie zawodników – obrońcy i pomocnicy podzieleni są na prawych, lewych i środkowych. Grafika i interfejs pozostały bez zmian[15].
Odbiór
Autor artykułu o serii portalu FM Revolution uznał wersję 2003 za udaną odsłonę serii, podkreślając znaczenie wsłuchiwania się twórców w opinie graczy oraz testowania gry przez wyselekcjonowaną grupę użytkowników. Zwraca także uwagę na współpracę z czasopismem „Komputer Świat”, która zwiększyła dostępność produktu i wzmocniła jego pozycję rynkową[15].
Liga Polska Manager 2005
Gra ukazała się w listopadzie 2004 i była dostępna na platformie MS Windows[50][15][51]. MarkSoft umożliwił graczom tworzenie do gry dodatków (modów)[15].
Wersja Liga Polska Manager 2005 NE (Nowa Edycja), która ukazała się rok później (w październiku 2005 roku) była zaktualizowaną i poprawioną wersją Liga Polska Manager 2005, zawierającą drużyny i zawodników z sezonu 2005/06. Dodano tylko jedną nową funkcję – możliwość odtwarzania plików MP3 zamiast oryginalnej ścieżki dźwiękowej gry[50][15][51].
Był to ostatni na wiele lat tytuł z tej serii. Trzaska rozpoczął wstępne prace nad nową wersją, wykorzystującą inny silnik, jednak wersja ta nie została ukończona[3.6]. Trzaska w wywiadzie opisał powód zaprzestania dalszych prac nad serią jako połączenie swojego (jako głównego programisty) znużenia się tą tematyką i małej zyskowności projektu[14].
Rozgrywka
W grze rozbudowano system losowych wydarzeń, m.in. drużyny prowadzone przez komputer mogą wychodzić z własnymi inicjatywami, takimi jak propozycja rozegrania sparingów. Kluby zagraniczne uzyskały możliwość kupienia lub wypożyczenia zawodników polskich. Gra dodała możliwość wykupienia zadłużonej firmy, przejęcia Klubu Kibica, zakupu podgrzewanego boiska, wyboru obozu przygotowawczego przed sezonem, kierowania szkółką talentów, możliwość ustawiania meczów z ryzykiem konsekwencji ze strony PZPN, oraz kilka innych drobnych funkcji, takich jak drzewko pucharowe, zasady dotyczące bramek strzelonych na wyjeździe czy gwarantowane miejsce w Lidze Mistrzów dla zwycięzcy ostatniego sezonu[15][52].
Późniejsza edycja z 2005 roku zawiera liczne poprawki, a także wiele dodatków stworzonych przez fanów dzięki utworzeniu oficjalnej strony internetowej i forum graczy[52].
Odbiór
Autor artykułu o serii portalu FM Revolution uznał wersję z 2005 roku za zawierającą szereg ewolucyjnych ulepszeń i coraz bardziej realistyczną. Zwrócił uwagę na błędy w edytorze bazy danych, które w połączeniu ze stosunkowo mało aktywną społecznością fanów gry, przyczyniły się do trudności w kontynuowaniu rozgrywki w latach późniejszych[15].
Liga Manager 2015/2016/2017
W 2015 Trzaska na podstawie planów nie zrealizowanej, kolejnej części serii z poprzedniej dekady[3.6], opublikował grę w wersji na platformy Android (Liga Manager albo Liga Manager 2015[53], Liga Manager 2016[54]) i Windows (Liga Manager 2017[16][54][55]). Funcjonalność gry w wersji 2015/2016 była porównywalna z tytułem MarkSoftu z 2005 roku[53], wersja 2017 była bardziej rozbudowana[54]. W wywiadach w 2017 zaznaczył, że projekt nie przyciągnął jednak wystarczającej liczby graczy zainteresowanych jej zakupem, by zagwarantować jej przyszłość[14][54]. W 2018 oficjalna strona gry została zamknięta[56].
Przypisy
- 1 2 3 4 Rafał Belka, Liga Polska Manager '96, „Computer Studio Wydanie Specjalne” (2), 1996, s. 5.
- 1 2 Liga Polska Manager '95, „Gry Komputerowe”, 12 (21), 1995, s. 15.
- Marcin Kosman, Nie tylko Wiedźmin: historia polskich gier komputerowych, Warszawa: Wydawnictwo Open Beta, 2015, ISBN 978-83-941625-0-4.
- ↑ Liga Polska (1995) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 3 4 Krystian Pieniążek, Liga Polska Manager 95 dostępna za darmo – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 23 października 2018 [dostęp 2026-02-18].
- 1 2 3 4 Jacek Grabowski, Wojciech Setlak, W hakerstwo się nie bawiłem: wywiad z Rafałem Cymermanem, autorem gry Manager Ligi Polskiej, „Gambler”, 21 (8), 1995, s. 30–31.
- 1 2 3 4 5 6 7 Leszek Milewski, Pisz, Pniewy i Polonia1. Gramy w Ligę Polską Manager 95 [online], weszlo.com, 5 września 2018 [dostęp 2026-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2021-02-28].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Bartłomiej Kluska, Z Sokołem Pniewy do Ligi Mistrzów, „Pixel”, 44 (1), 2019, s. 111–114.
- 1 2 3 4 Mariusz Rozwadowski, Bajty polskie, Wyd. 2.0, popr. i uzup, Sosnowiec: Kluska, Bartłomiej, 2014, s. 158–160, ISBN 978-83-927229-2-2.
- 1 2 3 Bartłomiej Kluska, Opowieści z krypty: Swojskie klimaty [online], Polygamia, 7 września 2009 [dostęp 2026-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-28].
- 1 2 3 4 Krzysztof Czulec, Liga Polska Manager '97, „Gambler”, 46 (9), 1997, s. 28.
- ↑ Mariusz Trzaska [online], MobyGames [dostęp 2026-02-18] (ang.).
- 1 2 3 Piotr Pawlak, Liga Polska Manager 98, „Reset”, 10 (2), 1998, s. 62.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Dawid Podgórski, Mariusz Trzaska – twórca kultowej Ligi Polskiej Manager o historii i przyszłości serii [online], Komputer Świat, 24 stycznia 2017 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Ceyvol, Menedżerskie wykopki – Liga Polska Manager – Artykuły [online], FM Revolution, 27 kwietnia 2011 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 Małgorzata Trzyna, Liga Manager 2017 – powraca kultowa seria piłkarskich managerów [online], www.gram.pl, 23 maja 2017 [dostęp 2026-03-01].
- 1 2 3 Retromaniak, Liga Polska Manager '95 – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 3 4 Bogdan Wiciński, Liga Polska Manager '96, „Secret Service”, 4 (34), 1996, s. 20–21.
- 1 2 3 4 Wojciech Stawski, Liga Polska Manager '95, „Świat Gier Komputerowych”, 8 (32), 1995, s. 24.
- 1 2 Pierwszy polski manager piłkarski udostępniony do ponownej, darmowej rozrywki [online], www.polsatsport.pl, 12 listopada 2018 [dostęp 2026-03-01].
- ↑ Historia/Media – Liga Polska Manager 95, Rafał Cymerman, „Liga Polska Manager 95, Rafał Cymerman” [dostęp 2026-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-23].
- 1 2 3 Michał Tomaszkiewicz, Liga Polska Manager 95 za darmo na Windows i Androida – Antyradio [online], www.antyradio.pl, 25 października 2018 [dostęp 2026-02-23].
- 1 2 3 4 Patryk Motyka, Twórca Ligi Polskiej Manager 95: nie spodziewałem się, że odzew będzie aż tak duży, „Onet Sport”, 19 stycznia 2019 [dostęp 2026-02-24] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-23].
- 1 2 3 4 Bartosz Zimkowski, Powrót legendarnego managera. Fani czekali na niego 23 lata [online], sportowefakty.wp.pl, 25 grudnia 2018 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 3 Dariusz Michalski, Liga Polska. Manager, „Top Secret”, 40 (7), 1995, s. 24.
- 1 2 3 Aleksy Uchański, Terminator”, Manager Ligi Polskiej, „Gambler”, 20 (7), 1995, s. 56.
- 1 2 Jacek Piekara, Dokopcie im chłopaki: Liga Polska Manager '95, „Gambler”, 21 (8), 1995, s. 30–31.
- 1 2 Liga Polska 96, „Amiga Computer Studio”, 1 (3), 1996, s. 3.
- 1 2 3 4 Liga Polska Manager '97, „Gry Komputerowe”, 7–8 (36), 1995, s. 58.
- ↑ Liga Polska Manager ’95 (SportLand, 1995), „PC Extreme”, styczeń 2025, s. 103.
- 1 2 3 Retromaniak, Liga Polska Manager '97 – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 3 Inquisitor, Ligowe przeboje: Liga polska manager 97, „CD-Action”, 13 (6), 1997, s. 77.
- 1 2 Arkadiusz Matczyński, Liga Polska Manager '97, „Świat Gier Komputerowych”, czerwiec 1997, s. 41.
- 1 2 Paweł Jankowski, Liga Polska 97, „Reset”, 3 (7), 1997, s. 55.
- ↑ Liga Polska Manager '97, „Gry Komputerowe” (34), 1996, s. 7, 12.
- 1 2 3 Aleksander Kaczmarek, Liga Polska Manager '98 – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 3 4 Maciej Michalski, Liga Polska Manager 98, „Secret Service”, 12 (56), 1998, s. 71.
- ↑ Liga Polska Manager '98 (1997) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- ↑ Liga Polska Manager '98 (1997) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-18] (ang.).
- ↑ Arkadiusz Matczyński, Liga Polska Manager '97, „Świat Gier Komputerowych”, luty 1997, s. 42.
- 1 2 Redakcja GRYOnline.pl, Liga Polska Manager 2000 – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 Krzysztof Gorzkiewicz, Liga Polska Manager 2000 [online], Komputer Świat, 27 czerwca 2000 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 Liga Polska Manager 2000 (2000) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 Arkadiusz Matczyński, Liga Polska Manager 2000, „Świat Gier Komputerowych”, styczeń 2000, s. 54.
- 1 2 Konrad Kwiatkowski, Liga Polska Manager 2000, „Secret Service”, 2 (76), 2000, s. 49.
- 1 2 3 Liga Polska Manager 2002 (2002) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 Szymon Szmyd, Liga Polska Manager 2002 [online], www.sztab.com [dostęp 2026-02-24].
- ↑ Wydawnicza mapa tygodnia (25/08/02) – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 25 sierpnia 2002 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 Liga Polska Manager 2003 (2003) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 Aleksander Kaczmarek, Liga Polska Manager 2005 – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2026-02-24].
- 1 2 Liga Polska Manager 2005 NE (2004) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 Liga Polska Manager 2005 (2004) [online], MobyGames [dostęp 2026-02-24] (ang.).
- 1 2 Ceyvol, Liga Polska Manager na tabletach z Androidem! – Aktualności [online], FM Revolution [dostęp 2026-03-01].
- 1 2 3 4 Mariusz Trzaska – twórca gry Liga Manager [online], Praca w sporcie, 18 marca 2017 [dostęp 2026-03-01].
- ↑ Liga Manager 2017 wydany – Aktualności [online], FM Revolution [dostęp 2026-03-01].
- ↑ Liga Manager – gra komputerowa [online], www.ligamanager.pl [dostęp 2026-03-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-09].
Linki zewnętrzne
- lpm.mgroup.pl, oficjalna strona gry Trzaski (mGroup), aktywna do 2010 roku
- ligapolska95.pl, oficjalna strona gry Cymermana, aktywna w latach 2018–2022
- Informacje o instalacji z oficjalnej strony (sam plik nie został jednak zarchiwizowany)
- https://www.ligamanager.pl, oficjalna strony nowej gry Trzaski (Liga Manager 2016/2017), aktywna w latach 2016–2018
- LPM '95 wersja oryginalna mirror
- Liga Polska Manager '97 Demo
- Liga Polska Manager 2000 Demo
- Liga Polska Manager 2005 NE w CD dołączonym do Komputer Świat Extra Twój Niezbędnik 3/2005
- Seria Liga Polska Manager w Gry-online.pl
- Seria Liga Polska Manager w MobyGames
- Liga Polska Manager (LK Avalon) w MobyGames
- Liga Polska (Sikor Soft) w MobyGames
- Wywiad: Mariusz Trzaska – autor serii Liga Polska Manager (2003) 29.06.2003 00:06 | Autor: Michał Zacharzewski, gry.wp.pl