List owczy

Pierwsza strona listu

List owczy (far. Seyðabrævið, staronord. sauðabréfit, ang. Sheep letter) – najstarszy zachowany dokument z Wysp Owczych. Jest to dekret królewski wydany 28 czerwca 1298 roku przez księcia Haakona, późniejszego króla Norwegii Haakona V. Dokument dotyczył głównie hodowli owiec i polowania na wieloryby, ale odnosił się również do innych kwestii i pełnił funkcję swego rodzaju konstytucji, przenosząc większość uprawnień administracyjnych z lokalnego tingu na króla i jego przedstawicieli[1].

Został on sporządzony zgodnie z zaleceniem Erlendura, biskupa diecezji farerskiej w Kirkjubøur, oraz Sjúrðura, rzecznika prawa (lögsögumaður) Szetlandów, których książę Haakon wysłał na Wyspy Owcze w celu zbadania niedociągnięć prawa rolnego[2].

W przeciwieństwie do sagi o Wyspach Owczych z Islandii, List owczy został napisany na Wyspach Owczych, przez co zawiera lepszy opis ówczesnego społeczeństwa farerskiego. Pokazuje również niektóre wczesne zmiany, jakie przeszedł język farerski od czasów języka staronordyjskiego.

List zachował się w dwóch egzemplarzach: jeden znajduje się w Archiwum Narodowym Wysp Owczych w Thorshavn[3], a drugi w bibliotece uniwersytetu w Lund w Szwecji.

16 punktów prawnych wymienionych w Liście owczym

  1. odnośnie wymogu przedstawienia dowodu własności przed ubojem owiec
  2. odnośnie wtargnięcia na cudzy teren
  3. odnośnie wypasania owiec na cudzym terenie
  4. odnośnie oswajania dzikich owiec – część I
  5. odnośnie znakowania owiec (na uchu). Wyraźnie zaznaczono, że zmiana pierwszego znaku jest traktowana jako kradzież
  6. odnośnie psów pasterskich, które gryzą i ranią owce, zasad dotyczących odszkodowań oraz dopuszczalnej liczby owiec na pastwisku
  7. odnośnie postępowania w przypadku upływu terminów wyznaczonych przez władze w ramach ostrzeżenia
  8. odnośnie obowiązku zgłaszania przypadków wkroczenia owiec na teren należący do obcych osób
  9. odnośnie oswajania dzikich owiec – część II
  10. odnośnie dzierżawy ziemi
  11. odnośnie niepożądanych gości i praw osób ubogich
  12. odnośnie składania zeznań
  13. odnośnie opłat za pobyt gości
  14. odnośnie gospodarstw domowych i dzierżawców
  15. odnośnie znajdywania wielorybów i podziału mięsa oraz tłuszczu
  16. odnośnie wyrzuconych na brzeg przedmiotów

Przypisy

  1. ↑ Borys, Best i Borys 2016 ↓, s. 110.
  2. ↑ Young 1979 ↓, s. 52.
  3. ↑ Seyðabrævið 1298 - Kongsbókin. Tjóðskjalasavnið. [dostęp 2025-10-12]. (far.).

Bibliografia

  • George Vaughan Chichester Young: From the Vikings to the Reformation: A Chronicle of the Faroe Islands Up to 1538. Wyspa Man: Shearwater Press, 1979. ISBN 0-904980-20-0.
  • Marta Borys, Michael Best, Bronisław Borys. Owce i baranina na Wyspach Owczych. „Wiadomości Zootechniczne”. 54 (1), s. 107-117, 2016. ISSN 1731-8068. (pol.). 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.