Lista Honorowa IBBY
Lista Honorowa IBBY (ang. IBBY Honour List) – lista najlepszych książek dla dzieci, która jest uzupełniania przez Międzynarodową Izbę ds. Książek dla Młodych (IBBY), jeden ze sposobów na promocję literatury dziecięcej[1].
Propozycje książek do wpisania na listę zgłaszają poszczególne sekcje narodowe IBBY (obecnie jest ich 75) w trzech kategoriach: autor, ilustrator i tłumacz. Kryterium wyboru to wysoki poziom literacki i artystyczny, a także uniwersalne przesłanie, dające książce możliwość i szansę zaistnienia na szerokim rynku. Wpisanie na Listę Honorową IBBY jest równoznaczne z poleceniem książki wydawcom z całego świata jako wartościowej do publikacji. Pierwsza Lista Honorowa IBBY powstała w 1964 roku, kolejne – co dwa lata[1].
Dyplomy Listy Honorowej wręczane są podczas kongresów IBBY (odbywają się co dwa lata), a uroczystości towarzyszy prezentacja wszystkich nominowanych książek i katalogu. Następnie kolekcja prezentowana jest na konferencjach, targach książki, w bibliotekach, galeriach – siedem zestawów książek krąży przez dwa lata po świecie. Kolekcje książek zgłoszonych na Listę Honorową IBBY przechowywane są w Międzynarodowej Bibliotece Młodzieżowej w Monachium (Internationale Jugendbibliothek), w Szwajcarskim Instytucie ds. Mediów dla Dzieci i Młodzieży w Zurychu, w Centrum Badawczym Książki Dziecięcej BIBIANA w Bratysławie, IBBY w Tokio i Northwestern University Library w Evanston, Illinois.
Polskie pozycje na Liście Honorowej IBBY
Kategoria „Autor”
- 1964 – Irena Jurgielewiczowa – Ten obcy, Nasza Księgarnia (1961), il. Leonia Janecka
- 1966 – Hanna Ożogowska – Ucho od śledzia, Nasza Księgarnia (1964), il. Bogdan Zieleniec
- 1974 – Janusz Domagalik – Koniec wakacji, Nasza Księgarnia (1973)
- 1976 – Wojciech Żukrowski – Porwanie w Tiutiurlistanie
- 1978 – Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa (1964)
- 1980 – Zofia Chądzyńska – Wstęga pawilonu, Nasza Księgarnia (1978)
- 1982 – Małgorzata Musierowicz – Kwiat kalafiora, Nasza Księgarnia (1981)
- 1984 – Adam Bahdaj – Gdzie twój dom, Telemachu?, Krajowa Agencja Wydawnicza (1982)
- 1986 – Danuta Bieńkowska – Daniel na Saharze, Nasza Księgarnia (1984), il. Zdzisław Byczek
- 1988 – Marta Tomaszewska – Wielkolud z Jaskini Piratów albo tajemnica czwartej ściany, Nasza Księgarnia, (1987), il. Zbigniew Rychlicki
- 1994 – Dorota Terakowska – Córka czarownic, Verba (1991), il. Jerzy Skarzyński
- 1998 – Anna Onichimowska – Najwyższa góra świata, Oficyna Wydawnicza Rytm (1996), il. Bohdan Butenko
- 2000 – Krystyna Siesicka – Dziewczyna mistrza gry, Siedmioróg (1999)
- 2002 – Katarzyna Kotowska – Jeż[2], Egmont Polska (1999)
- 2004 – Beata Ostrowicka – Świat do góry nogami, Zakład Narodowy im. Ossolińskich (2002)
- 2006 – Maciej Wojtyszko – Bromba i filozofia, Jacek Santorski & Co (2004), il. Maciej Wojtyszko
- 2008 – Liliana Bardijewska – Dom ośmiu tajemnic, Nasza Księgarnia (2006), il. Monika Kanios-Stańczyk
- 2012 – Marcin Szczygielski – Za niebieskimi drzwiami, Instytut Wydawniczy Latarnik (2010)
- 2016 – Ewa Przybylska – Most nad Missisipi[3], Akapit-Press (2012)
- 2018 – Jarosław Mikołajewski[4] – Wędrówka Nabu, Austeria (2016)
- 2024 – Marcin Szczygielski[5] – Antosia w bezkresie, Instytut Wydawniczy Latarnik (2022)
Kategoria „Ilustrator”
- 1976 – Janusz Grabiański – O krasnoludkach i o sierotce Marysi (Marii Konopnickiej)[6]
- 1978 – Antoni Boratyński – Droga księżycowa (Marii Kann) (1977)
- 1980 – Teresa Wilbik – Moje próżnowanie (Joanny Kulmowej), Krajowa Agencja Wydawnicza (1979)
- 1982 – Wiesław Majchrzak – Walc panny Ludwiki (Hanny Januszewskiej), Nasza Księgarnia (1981)
- 1984 – Elżbieta Gaudasińska – Idzie rak nieborak (Danuty Wawiłow i Olega Usenki), Nasza Księgarnia (1981)
- 1986 – Olga Siemaszko – Bajeczki (Józefa Ignacego Kraszewskiego), Krajowa Agencja Wydawnicza (1985)
- 1988 – Jerzy Flisak – Huber w wielkim kapeluszu (Otfrieda Preusslera), Nasza Księgarnia (1986)
- 1998 – Janusz Stanny – Pchła Szachrajka (Jana Brzechwy), Świat Książki (1996)
- 2000 – Maria Ekier – Dębolki (Joanny Kulmowej), AB Grafia (1998)
- 2002 – Krystyna Lipka-Sztarbałło – Sen, który odszedł (Anny Onichimowskiej), Ezop (2001)
- 2004 – Agnieszka Żelewska – Bajki o rzeczach i nierzeczach (Zofii Beszczyńskiej), Czarny Kot (2002)
- 2006 – Grażka Lange – Biały niedźwiedź. Czarna krowa (Marcina Brykczyńskiego), Nasza Księgarnia (2004)
- 2008 – Piotr Fąfrowicz – Wielkie zmiany w dużym lesie (Grażyny Ruszewskiej), FRO9 (2005)
- 2010 – Aleksandra Machowiak i Daniel Mizieliński – D.O.M.E.K (książka autorska), Dwie Siostry (2009)
- 2014 – Marta Ignerska – Wszystko gra[7](Anny Czerwińskiej-Rydel), Wytwórnia (2011)
- 2018 – Marianna Oklejak – Cuda wianki, Polski folklor dla młodszych i starszych (książka autorska), Egmont 2015.
- 2024 – Mania Strzelecka[5] – Beskid bez kitu. Zima, Libra PL (2021)
Kategoria „tłumacz”
- 1980 – Teresa Chłapowska – Pamiętniki Tatusia Muminka (Tove Jansson), Nasza Księgarnia (1977), z języka szwedzkiego
- 1982 – Hanna Kostyrko – Cypisek (Václav Čtvrtek), Nasza Księgarnia (1981), z języka czeskiego
- 1984 – Janina Karczmarewicz-Fedorowska – Wyspa potworów (André Massepain), Nasza Księgarnia (1982), z języka francuskiego
- 1988 – Sławomir Błaut – Nie kończąca się historia (Michael Ende), Nasza Księgarnia (1986), z języka niemieckiego
- 2000 – Iwona Zimnicka – Hej! Czy jest tu kto? (Jostein Gaarder), Santorski (1997), z języka norweskiego
- 2004 – Jarosław Mikołajewski – Historyjki o Alicji, która zawsze wpadała w kłopoty (Gianni Rodari), Muchomor (2003), z języka włoskiego
- 2006 – Jolanta Kozak – Zjezdne zbocze (Lemony Snicket), Egmont (2004), z języka angielskiego
- 2008 – Barbara Grzegorzewska – Nowe przygody Mikołajka (René Goscinny, Jean-Jacques Sempé), Wydawnictwo Znak (2007), z języka francuskiego
- 2018 – Bożena Sęk – Pasztety, do boju! (Clémentine Beauvais), Wydawnictwo Dwie Siostry (2017), z języka francuskiego
Przypisy
- 1 2 Zofia Ożóg-Winiarska, IBBY. Nagrody za twórczość dla dzieci i młodzieży, [w:] Krystyna Heska-Kwaśniewicz (red.), Literatura dla dzieci i młodzieży: po roku 1980. T. 2, Podręczniki i Skrypty Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2009 (nr 106), s. 88, ISBN 978-83-226-1815-8 [dostęp 2025-08-22].
- ↑ Pozycje z lat 1964–2002 za: Barbara Tylicka, Grzegorz Leszczyński: Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2003, s. 156. ISBN 83-04-04606-7.
- ↑ IBBY Honour List 2016. [dostęp 2017-05-02].
- ↑ Honour List Ibby 2018. [dostęp 2018-01-27].
- 1 2 Polskie książki na Liście Honorowej IBBY 2024. [dostęp 2024-10-31].
- ↑ Pozycje od 1976 roku i dalej za: IBBY Archives at ALO – Austrian Literature Online
- ↑ IBBY Honour List 2014. [dostęp 2017-05-02].