Lista Serbska

Lista Serbska
Lista Serbe, Srpska lista/Српска листа
Ilustracja
Logo partii
Państwo

 Kosowo
/  Serbia

Przewodniczący

Zlatan Elek

Ideologia polityczna

reprezentacja kosowskich Serbów

Barwy

     czerwony
     niebieski
     biały

Obecni posłowie
9/120

Lista Serbska (alb. Lista Serbe, serb. Srpska lista, cyr. Српска листа) – kosowska partia polityczna reprezentująca mniejszość serbską, obecna w Zgromadzeniu Kosowa od 2014 roku. Ugrupowanie uczestniczyło w rządach Isy Mustafy i Ramusha Haradinaja.

Historia

Plakaty wyborcze Listy Serbskiej w Mitrowicy (2019)

W wyborach parlamentarnych w 2014 roku Lista Serbska wystawiła ponad 60 kandydatów[1]. Ugrupowanie uzyskało 38 199 głosów (5,22% poparcia)[2], zdobywając 9 mandatów w Zgromadzeniu Kosowa[3]. Mandaty objęli Jelena Bončić, Milena Milićević, Saša Milosavljević, Dejan Mitić, Slobodan Petrović, Velimir Rakić, Slavko Simić, Milka Vuletić, Jasmina Živković[2]. Partia zadeklarowała gotowość do tworzenia rządu, wykluczając jednak współpracę z Samostanowieniem[4]. Ostatecznie jej przedstawiciele weszli w skład rządu kierowanego przez Isę Mustafę; stanowiska objęli wicepremier Branimir Stojanović, minister ds. powrotów i społeczności Aleksandar Jablanović oraz minister ds. samorządu lokalnego Ljubomir Marić[5].

Aleksandar Jablanović został odwołany w lutym 2015 roku w związku z kontrowersyjnymi wypowiedziami kierowanymi pod adresem Albańczyków po incydencie w Djakowicy, gdzie doszło do ataku na serbskich uchodźców wewnętrznych w okresie świątecznym. Polityk przeprosił za swoje wypowiedzi wyjaśniając, że odnosiły się one do uczestników zajścia, a nie do określonej grupy społecznej[6]. Jablanović, który pełnił także funkcję przewodniczącego Listy Serbskiej, opuścił ugrupowanie i w 2017 roku założył Partię Kosowskich Serbów[7]; oba środowiska pozostawały ze sobą w konflikcie[8]. Następcą Jablanovicia na stanowisku przewodniczącego partii został Slavko Simić[9], który kierował także jej reprezentacją parlamentarną[10].

W wyborach parlamentarnych w 2017 roku ugrupowanie utrzymało dziewięcioosobową reprezentację w parlamencie, uzyskując 44 578 głosów (6,12% poparcia). Mandaty otrzymali wówczas Jelena Bontić, Verica Ćeranić, Igor Simić, Saša Milosavljević, Zoran Mojsilović, Miljana Nikolić, Srđan Popović, Branimir Stojanović i Jasmina Živković[11]. Lista Serbska ponownie weszła do rządu, na którego czele stanął Ramush Haradinaj[12]. Ugrupowaniu przypadły resorty ds. powrotów i społeczności, rolnictwa[13] oraz samorządu lokalnego[14]. W tym samym roku odbyły się również wybory samorządowe, w wyniku których Dragan Petković został burmistrzem gminy Parteš[15]. W tym okresie przewodniczącym partii był Goran Rakić[16], natomiast w 2018 roku funkcję wiceprzewodniczącego objął Milan Radoičić[17].

W wyborach parlamentarnych w 2019 roku reprezentacja Listy Serbskiej w Zgromadzeniu Kosowa zwiększyła się do 10 deputowanych[18]; ugrupowanie uzyskało 64 851 głosów (6,4% poparcia). Mandaty poselskie zdobyli Jasmina Dedić, Ljubinko Karadžić, Branislav Nikolić, Miloš Perović, Slavko Simić oraz Ivan Todosijević, o reelekcję skutecznie ubiegali się także Verica Ćeranić, Zoran Mojsilović, Miljana Nikolić i Igor Simić[19].

W wyborach parlamentarnych w 2021 roku Lista Serbska uzyskała 10 mandatów[20], które przypadły tym samym osobom co dwa lata wcześniej. Ugrupowanie zdobyło wówczas 44 407 głosów, co przełożyło się na 5,1% poparcia[21]. W trakcie kadencji Ivan Todosijević został wkrótce zastąpiony przez Draganę Antonijević, natomiast w listopadzie 2022 roku wszyscy deputowani Listy Serbskiej złożyli mandaty[22]. Zwolnione mandaty objęli Ksenja Božović, Milan Kostić, Svetislav Jokić, Milan Joksimović, Biljana Maksić, Zoran Maksimović, Radoš Mihajlović, Nenad Radenković, Olivera Zdravković. Mandat przypadł także Cvetkowi Veljkoviciowi z ugrupowania Za Wolność, Sprawiedliwość i Przetrwanie[23], który następnie został posłem niezrzeszonym[24]. Decyzja o wycofaniu się z parlamentu była związana z napięciami wokół polityki władz Kosowa, w szczególności dotyczącymi zmiany serbskich tablic rejestracyjnych na kosowskie oznaczenia RKS[22]. W tym kontekście włodarze czterech gmin (Leposavić, Północna Mitrowica, Zubin Potok i Zvečan) z Listy Serbskiej zrezygnowali ze swoich funkcji, a samo ugrupowanie ogłosiło bojkot przeprowadzanych w nich nadzwyczajnych wyborów, zaplanowanych na grudzień 2022 roku[25].

We wrześniu 2023 roku doszło do incydentu zbrojnego w miejscowości Banjska. Władze kosowskie oskarżyły Milana Radoičicia[26] o kierowanie grupą odpowiedzialną za zajęcie monasteru i atak, w którym zginął funkcjonariusz Policji Afrim Bunjaku[27]. Kilka dni po wydarzeniu Radoičić zrezygnował z funkcji wiceprzewodniczącego[28]. 24 października 2023 roku przewodniczącym ugrupowania został Zlatan Elek[29].

W grudniu 2024 roku przewodniczący Zgromadzenia Kosowa Glauk Konjufca wykluczył z obrad kilku deputowanych Listy Serbskiej, powołując się na ich długotrwałą nieobecność na posiedzeniach[30]. W tym samym miesiącu Centralna Komisja Wyborcza odmówiła rejestracji Listy Serbskiej do udziału w wyborach parlamentarnych zaplanowanych na luty 2025 roku, wskazując m.in. na powiązania formacji z władzami serbskimi oraz wypowiedzi Eleka dotyczących statusu Kosowa. Decyzja ta spotkała się z krytyką serbskich władz[31], została uchylona po odwołaniu się partii[32]. Lista Serbska uzyskała 39 915 głosów (4,26% poparcia)[33], uzyskując 9 mandatów[34]. W grudniowych wyborach parlamentarnych na partię zagłosowało 42 759 osób (4,49% poparcia), ponownie zdobywając 9 miejsc w parlamencie; objęli je Nemanja Biševac, Verica Ćeranić, Zlatan Elek, Milan Kostić, Miljana Nikolić, Srđan Popović, Igor Simić, Slavko Simić oraz Ljiljana Stefanović[35].

Przypisy

  1. ↑ „Српска листа” предала пријаву за изборе. rts.rs, 2014-05-16. (serb.).
  2. 1 2 Србима десет места у косовском парламенту. rts.rs, 2014-06-26. (serb.).
  3. ↑ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2014. IZBORI ZA SKUPŠTINU KOSOVA 2014. kqz-ks.org. [dostęp 2014-06-30]. (alb. • serb.).
  4. ↑ Serb List won’t join cabinet with Self-Determination. b92.net, 2014-09-17. (ang.).
  5. ↑ Izabrana nova Vlada Kosova, Srbima mesto zamenika premijera. blic.rs, 2014-12-09. (serb.).
  6. ↑ Serb minister dismissed from Pristina government. b92.net, 2015-02-04. (ang.).
  7. ↑ Бивши шеф Српске листе Александар Јаблановић регистровао странку „Партија косовских Срба” (ПКС). ftp.nspm.rs, 2017-05-15. (serb.).
  8. ↑ Partija kosovskih Srba: Učestali napadi Srpske liste. rts.rs, 2017-06-05. (serb.).
  9. ↑ Политичко јединство Срба на КиМ императив и услов опстанка. kim.gov.rs, 2015-10-23. (serb.).
  10. ↑ Симић преузео функцију председника Српске листе. rts.rs, 2015-11-03. (serb.).
  11. ↑ REZULTATET PËRFUNDIMTARE NGA QNR. KONAČNI REZULTATI IZ CPR-a.. kqz-ks.org. [dostęp 2017-08-04]. (alb. • serb.).
  12. ↑ Srpska lista odlučila da uđe u vladu Kosova Ramuša Haradinaja. blic.rs, 2017-09-09. (serb.).
  13. ↑ Изабрана косовска влада са три српска министра. rtv.rs, 2017-09-09. (serb.).
  14. ↑ D. Zečević: Izabrana kosovska vlada, Haradinaj premijer, Srbima tri ministarstvam. novosti.rs, 2017-09-09. (serb.).
  15. ↑ ZGJEDHJET LOKALE 2017. LOKALNE IZBORE 2017. kqz-ks.org. (alb. • serb.).
  16. ↑ Ракић: Српска листа неће учествовати на консултацијама. rts.rs, 2017-07-23. (serb.).
  17. ↑ Uprkos tvrdnjama da ga niko ne poznaje, Milan Radoičić postao potpredsednik Srpske liste. insajder.net, 2018-06-08. [dostęp 2021-01-20]. (serb.).
  18. ↑ Српска листа убедљива у српским срединама на Косову и Метохији. rts.rs, 2019-10-06. (serb.).
  19. ↑ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2019. IZBORI ZA SKUPŠTINU KOSOVA 2019. kqz-ks.org. [dostęp 2025-05-27]. (alb. • serb.).
  20. ↑ Konačni rezultati izbora: Samoopredeljenju 49,95 odsto glasova. radiokim.net, 2021-03-04. (serb.).
  21. ↑ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2021. IZBORI ZA SKUPŠTINU KOSOVA 2021. kqz-ks.org. (alb. • serb.).
  22. 1 2 Pa paralajmërim, Lista Serbe kthehet në Kuvend – këta janë deputetët e rinj. telegrafi.com, 2022-11-17. (alb.).
  23. ↑ Assembly of Kosovo: New MPs from the Serbian community took over mandates. radiobijelopolje.me, 2022-11-17. (ang.).
  24. ↑ Poslanik Veljković napustio Građansku inicijativu Sloboda. rtv.rs, 2022-11-19. (serb.).
  25. ↑ Bekim Bislimi: Sve srpske partije bojkutuju lokalne izbore na severu Kosova. slobodnaevropa.org, 2022-11-17. (serb.).
  26. ↑ (VIDEO) Svećlja objavio snimak, tvrdi da je Milan Radoičić s napadačima kod manastira Banjska. n1info.rs, 2023-09-26. (serb.).
  27. ↑ Kosovo optužuje Milana Radoičića za napad na policiju. slobodnaevropa.org, 2023-09-25. (serb.).
  28. ↑ Радоичић: Дајем оставку на место потпредседника Српске листе, о мојим акцијама Београд није знао. politika.rs, 2023-09-29. (serb.).
  29. ↑ Jednoglasno izglasan: Zlatan Elek novi predsednik Srpske liste. n1info.rs, 2023-10-24. (serb.).
  30. ↑ Florent Bajrami, Llazar Selimi: Kosovo’s parliament speaker ejects ethnic Serb lawmakers because of their truancy. apnews.com, 2024-12-05. (ang.).
  31. ↑ Kosovo election authority bans main ethnic Serb party from parliamentary vote. apnews.com, 2024-12-23. (ang.).
  32. ↑ Demokracija: Usvojena žalba SL, CIK-u naloženo da overi listu. kosovo-online.com, 2024-12-25. (serb.).
  33. ↑ Rezultatet përfundimtare. rezultatet2025.net. [dostęp 2025-03-28]. (alb.).
  34. ↑ KOSOVO (disputed status). parties-and-elections.eu. (ang.).
  35. ↑ ZGJEDHJET PËR KUVENDIN E KOSOVËS 2025. IZBORI ZA SKUPŠTINU KOSOVA 2025. kqz-ks.org. (alb. • serb.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.