Listasavn Føroya

Listasavn Føroya

Siedziba galerii (2010)
Państwo	Dania
Terytorium zależne	Wyspy Owcze
Miejscowość	Thorshavn
Adres	Gundadalsvegur 9, 1141 FO-110 Tórshavn[1]
Data założenia	1989
Zakres zbiorów	malarstwo, rzeźba, grafika, tkaniny, instalacje
Wielkość zbiorów	ok. 2800
Dyrektor	Solveig Hanusardóttir Olsen[2]
Kierownik	Olivur Eystberg[2]
Położenie na mapie Wysp Owczych Listasavn Føroya
Położenie na mapie Europy Listasavn Føroya
62°01′03,3″N 6°46′49,8″W/62,017583 -6,780500
Strona internetowa

Listasavn Føroya (pol. Narodowa Galeria Sztuki^[3], Galeria Narodowa w Tórshavn^[4]) – narodowa galeria sztuki Wysp Owczych utworzona w 1989 roku, znajdująca się w stolicy tego terytorium autonomicznego, mieście Thorshavn.

Początki farerskiej galerii narodowej sięgają czasów II wojny światowej. W 1941 roku grupa przebywających w Kopenhadze studentów z Wysp Owczych założyła Farerskie Towarzystwo Artystyczne (far. Listafelag Føroya), którego celem było stworzenie zbiorów sztuki farerskiej, które mogłyby ostatecznie trafić na archipelag. Pierwszą publiczną kolekcję miejscowej sztuki stworzono po wojnie, w 1948 roku, kiedy parlament Wysp Owczych (Løgting) utworzył Farerskie Publiczne Muzeum Sztuki (far. Føroya Almenna Listasavn)^[5].

Zbiory parlamentu oraz Farerskiego Towarzystwa Artystycznego zostały w 1989 roku połączone na zasadzie darowizny, kiedy to formalnie utworzono Narodową Galerię Sztuki Wysp Owczych (far. Listasavn Føroya)^[5].

Budynek Listasavn Føroya znajduje się w północnej części parku Viðarlundin w stolicy Wysp Owczych, mieście Thorshavn^[6]. Obiekt składa się z dwóch części^[6]. Pierwszą stanowi sala wystawowa Listaskálin, w której organizowane są wystawy czasowe. Ma ona formę prostego, pomalowanego na czarno bloku z jednospadowym dachem ze świetlikami. Wybudowano ją w 1970 roku na podstawie szkiców Jákupa Pauliego Gregoriussena^[6]. Druga część została dobudowana w 1993 roku. Zaprojektował ją duński architekt Niels Frithiof Truelsen przy współpracy z Gregoriussenem. Mieści ona galerię, hol oraz biura, znajduje się w niej również wystawa stała muzeum. Ta część budynku składa się z szeregu brył krytych dachami namiotowymi i siodłowymi, których wykonane z czarnego, bejcowanego drewna elewacje oraz szczyty nawiązują do tradycyjnych farerskich hangarów portowych na łodzie^[6].

Wokół kompleksu rozmieszczone są cztery rzeźby z brązu, wykonane przez farerskiego rzeźbiarza Hansa Pauliego Olsena^[6].

Zbiory Listasavn Føroya obejmują około 2800 dzieł sztuki farerskiej, przede wszystkim obrazów, ale także rzeźb, grafik, tkanin oraz instalacji. Najstarsze z dzieł pochodzą z lat 30. XIX wieku, a najnowsze sięgają czasów współczesnych^[1]. Wystawa stała w galerii podzielona jest na tematy, takie jak morze (far. havið), zwierzęta (dýr), krajobraz (landslagið), portrety (portrett) czy skały (steinar)^[7]. Na zdjęciach i obrazach przedstawiona jest lokalna fauna i flora, krajobrazy przyrodnicze oraz malownicze farerskie wioski^[1].

Na wystawie poświęconej zwierzętom uwagę zwraca stworzona w 2019 roku praca Whale-War autorstwa Edwarda Fuglø – rzeźba wykonana z 32 tys. plastikowych figurek żołnierzyków, przedstawiająca naturalnej wielkości grindwala. Dzieło, według zamysłu jego twórcy, ma złagodzić burzliwą debatę wokół kontrowersyjnych polowań na te zwierzęta u wybrzeży Wysp Owczych (znanych jako grindadráp) oraz skłaniać do konstruktywnego dialogu^[8].

W galerii znajdują się 34 portrety i autoportrety przedstawiające mieszkańców wysp, w tym trzy dzieła Ruth Smith^[9]. Grafiki w zbiorach Listasavn Føroya to z kolei dzieła m.in. Elinborg Lützen i Janusa Kambana, którzy tworzyli w technice linorytu, a także Jóny Rasmussen, która stosowała w swoich grafikach technikę wklęsłego tłoczenia^[10].

Listasavn Føroya jest też właścicielem największej kolekcji dzieł farerskiego malarza Sámala Joensena-Mikinesa^[5].