Lophospiza

	Lophospiza
	Kaup, 1844
	; Krogulczak czubaty (Lophospiza trivirgata)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	jastrzębie
Plemię	Accipitrini
Rodzaj	Lophospiza
	Typ nomenklatoryczny
	Falco trivirgatus Temminck, 1824
Synonimy
	Lophospizia Kaup, 1848;
	Lophospizia Kaup, 1848;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Lophospiza – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowej i południowo-wschodniej Azji^[3].

Morfologia

Długość ciała 28–46 cm, rozpiętość skrzydeł 51–90 cm; masa ciała samic 299–563 g, samców 212–352 g^[3].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1844 roku niemiecki przyrodnik Johann Jakob Kaup w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Klasyfikacja ssaków i ptaków^[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) krogulczak czubaty (L. trivirgata).

Etymologia

Lophospiza i Lophospizia: gr. λοφος lophos ‘czub, grzebień’; σπιζιας spizias ‘jastrząb’, od σπιζα spiza ‘zięba’, od σπιζω spizō ‘ćwierkać’; πιαζω piazō ‘chwytać’^[4].

Podział systematyczny

Takson wyodrębniony z Accipiter na podstawie badań molekularnych^[5]. Do rodzaju należą następujące gatunki^[6]:

Lophospiza trivirgata (Temminck, 1824) – krogulczak czubaty
Lophospiza griseiceps (Kaup, 1848) – krogulczak plamisty

Uwagi

↑ Alternatywna nazwa dla Lophospiza Kaup, 1854.

Przypisy

1 2 J.J. Kaup: Classification der Säugethiere und Vögel. Darmstadt: C. W. Leske, 1844, s. 118. (niem.).
↑ J.J. Kaup. Uebersicht der Gulen (Strigidae). „Isis von Oken”. Jahrgang 1848, s. 774, 1848. (niem.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Lophospiza, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
↑ Lophospiza, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-02] (ang.).
↑ G.G. Sangster G.G., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., J.J. Fuchs J.J., E.C.E.C. Dickinson E.C.E.C., A. Elliott & S.M.S.A.E.& S.M.S. Gregory A. Elliott & S.M.S.A.E.& S.M.S., A new genus for the tiny hawk Accipiter superciliosus and semicollared hawk A. collaris (Aves: Accipitridae), with comments on the generic name for the crested goshawk A. trivirgatus and Sulawesi goshawk A. griseiceps, „Vertebrate Zoology”, 71, 2021, s. 419–424, DOI: 10.3897/vz.71.e67501 (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-27].

[2] Alternatywna nazwa dla Lophospiza Kaup, 1854.

[Kaup-1] 1 2 J.J. Kaup: Classification der Säugethiere und Vögel. Darmstadt: C. W. Leske, 1844, s. 118. (niem.).

[kaup-3] J.J. Kaup. Uebersicht der Gulen (Strigidae). „Isis von Oken”. Jahrgang 1848, s. 774, 1848. (niem.).

[Winkler&inni-4] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Lophospiza, DOI: 10.2173/bow.accipi1.01 [dostęp 2026-08-14] (ang.).

[5] Lophospiza, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-02-02] (ang.).

[Sangster&inni-6] G.G. Sangster G.G., G.M.G.M. Kirwan G.M.G.M., J.J. Fuchs J.J., E.C.E.C. Dickinson E.C.E.C., A. Elliott & S.M.S.A.E.& S.M.S. Gregory A. Elliott & S.M.S.A.E.& S.M.S., A new genus for the tiny hawk Accipiter superciliosus and semicollared hawk A. collaris (Aves: Accipitridae), with comments on the generic name for the crested goshawk A. trivirgatus and Sulawesi goshawk A. griseiceps, „Vertebrate Zoology”, 71, 2021, s. 419–424, DOI: 10.3897/vz.71.e67501 (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-7] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-27].

[1]

[a]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]