Louise Arbour
 Louise Arbour (2011) | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 lutego 1947 |
|---|---|
| Gubernator generalny Kanady | |
| Okres |
od 8 czerwca 2026 |
| Poprzednik | |
| Odznaczenia | |
      | |
Louise Arbour (ur. 10 lutego 1947 w Montrealu) – kanadyjska sędzia, dyplomatka i wykładowczyni akademicka. W latach 2004–2008 wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka. Od 8 czerwca 2026 31. gubernator generalna Kanady[1][2].
Życiorys
Urodziła się w Montrealu, we francuskojęzycznej prowincji Quebec. Studiowała prawo na Uniwersytecie Montrealskim i Uniwersytecie Ottawskim, następnie wykładała na Uniwersytecie w Yorku. Była sędzią Sądu Najwyższego Ontario, gdzie zajmowała się problemem więzienia dla kobiet w Kingston, Sądu Apelacyjnego Ontario, a następnie pełniła rolę sędzi Sądu Najwyższego Kanady (1999–2004)[1].
W latach 1996–1999 była członkiem Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii oraz Rwandy w Hadze, oskarżając w procesie Slobodana Miloševića. Ustanowiła precedens, uznając przemoc seksualną za zbrodnię przeciwko ludzkości[3]. Jedną kadencję sprawowała urząd wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka (2004–2008). W późniejszych latach Arbour była prezesem międzynarodowego think tanku International Crisis Group (2009–2014), sędzią ad hoc Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (2015–2017) oraz specjalnym wysłannikiem ONZ ds. migracji międzynarodowej (2017–2018)[4].
W 2022 przeprowadziła niezależną kontrolę kanadyjskiego Ministerstwa Obrony i Sił Zbrojnych, zwracając uwagę opinii publicznej na problem zachowań o charakterze seksualnym i niewłaściwą strukturę organizacyjną[1].
5 maja 2026 premier Kanady Mark Carney poinformował, że król Karol III przyjął nominację Arbour na urząd gubernatora generalnego Kanady. Stanowisko reprezentanta monarchy objęła 8 czerwca 2026 podczas ceremonii w Ottawie, zastępując Mary Simon. Jest najstarszą osobą pełniącą tę funkcję w historii Kanady i pierwszym gubernatorem generalnym Kanady powołanym za panowania Karola III[1].
Życie prywatne
Ponieważ wychowywała się w Quebecu, jej pierwszym językiem jest francuski. Posługuje się również językiem angielskim. Ma trójkę dzieci[5].
Odznaczenia[4]
Wyróżniona ponad 40 doktoratami honoris causa.
- 2026: Order Świętego Jana Jerozolimskiego
- 2026: Odznaka Kanadyjskich Sił Zbrojnych (Kanada)
- 2015: Wielki Oficer Orderu Korony (Belgia)
- 2010: Komandor Legii Honorowej (Francja)
- 2009: Wielki Oficer Orderu Narodowego Quebecu (Quebec)
- 2009: Krzyż Wielki Orderu Zasługi Cywilnej (Hiszpania)
- 2007: Towarzysz Orderu Kanady (Kanada).
Przypisy
- 1 2 3 4 Office of the Secretary to the Governor General, Biography [online], The Governor General of Canada, 3 czerwca 2026 [dostęp 2026-06-26].
- ↑ Louise Arbour [online], OHCHR [dostęp 2026-06-26] (ang.).
- ↑ What to know about Louise Arbour, Canada's next governor general [online], www.bbc.com, 5 maja 2026 [dostęp 2026-06-26] (ang.).
- 1 2 Office of the Secretary to the Governor General, Additional information - Career and Accolades [online], The Governor General of Canada, 3 czerwca 2026 [dostęp 2026-06-26].
- ↑ Supreme Court of Canada | The Honourable Louise Arbour [online], www.scc-csc.ca [dostęp 2026-06-26].