Ludwik Trznadel
![]() | |
| Pełne imię i nazwisko |
Ludwik Franciszek Trznadel |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
29 września 1886 |
| Data śmierci |
po 1945 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant PKU |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
![]() | |
| Odznaczenia | |
Ludwik Franciszek Trznadel (ur. 29 września 1886[a] w Odrzykoniu, zm. po 1945) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 29 września 1886 w Odrzykoniu, w ówczesnym powiecie krośnieńskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Piotra i Anny z Foltów[2]. Był młodszym bratem Władysława (ur. 1884), sędziego Sądu Apelacyjnego w Katowicach[3]. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Jaśle[2]. Tam w 1900 rozpoczął naukę w c. k. Gimnazjum[2][4][5][6]. Później kontynuował naukę w c. k. Gimnazjum w Sanoku[2]. 4 lipca 1908 zakończył naukę w klasie VIIIa ze zdanym egzaminem dojrzałości[7]. Od 1 października 1908 do 30 września 1909 jako jednoroczny ochotnik odbył obowiązkową służbę wojskową w c. k. 16 pułku piechoty Obrony Krajowej w Krakowie[2]. W 1909 rozpoczął studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. W 1913 uzyskał absolutorium[2]. W czasie studiów należał do Drużyn Bartoszowych[2]. Mieszkał z bratem przy ul. Małachowskiego 14[8].
1 sierpnia 1914 został zmobilizowany do c. k. 18 pułku piechoty Obrony Krajowej w Przemyślu[2]. W szeregach tego oddziału walczył na froncie wschodnim[2][9][10]. 2 maja 1915 w bitwie pod Gorlicami został ranny[2]. Leczył się w szpitalu wojskowym na Morawach[2]. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 lipca 1915[9][10]. Po wyleczeniu został ponownie skierowany na front wschodni, gdzie 9 listopada 1915 dostał się do rosyjskiej niewoli[2]. W niewoli przebywał w Tomsku[11][12]. 18 lipca 1918 w Semipałatyńsku wstąpił do 5 Dywizji Strzelców Polskich[2]. Wyróżnił się 6 września 1919 dowódząc kompanią 3 pułku strzelców polskich w walce pod Lenkami, w której został ciężko ranny[b]. 29 czerwca 1921 major Franciszek Dindorf-Ankowicz sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:
W bitwie pod Lenkami dnia 6 października 1919 r. mjr Trznadel jako dowódca kompanii 3-go pułku widząc krytyczne położenie oddziału otoczonego z wszech stron przez masy bolszewickie, kiedy walka miejscami dochodziła już na białą broń rzuca się na czele resztki swoich żołnierzy do ataku na przeważające siły bolszewickie, odrzuca atakujących w tył, porywa innych przykładem. Niechybna klęska pułku, kończy się zwycięstwem. Mjr Trznadel w czasie ataku ciężko raniony[2].
Początkowo leczył się w szpitalu dywizyjnym, a w czasie ewakuacji polskich oddziałów w pociągu sanitarnym[2]. 10 kwietnia 1920 w porcie Dairen został zaokrętowany na pokład statku „Jarosław”[2]. W trakcie podróży morskiej, po zupełnym wyleczeniu, został przydzielony do Legii Oficerskiej[2]. 1 lipca 1920 przypłynął do Gdańska[2]. Po kilkudniowym urlopie został przydzielony do 1 pułku syberyjskiego, późniejszego 82 pułku piechoty[2]. W jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami jako dowódca kompanii[2]. 23 października 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[14].
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 82 pp w garnizonie Brześć na stanowisku dowódcy batalionu[15][2]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 282. lokatą w korpusie oficerów piechoty[16][17][18]. W lipcu tego roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy batalionu[19]. W 1923 dowodził II batalionem[20]. Później został przesunięty na stanowisko dowódcy I batalionu[21]. Z dniem 1 maja 1925 został odkomenderowany na cztery miesiące do Powiatowej Komendy Uzupełnień Nowy Targ w celu odbycia praktyki poborowej[22]. W październiku 1925 został przydzielony z 82 pp do PKU Miechów na stanowisko I referenta[23]. W lutym 1926 został zatwierdzony na stanowisku kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta PKU Miechów[24]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1927 i 12. lokatą w korpusie oficerów piechoty[25][26][27]. W następnym miesiącu został przydzielony do PKU Wadowice na stanowisko komendanta[28]. 23 grudnia 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku[29][30][31]. W marcu 1930 ogłoszono jego przeniesienie do PKU Sosnowiec na stanowisko komendanta[32]. W czerwcu tego roku zarządzenie o przeniesieniu zostało anulowane[33]. W grudniu 1932 został zwolniony ze stanowiska komendanta PKU Wadowice, a z dniem 31 marca 1933 przeniesiony w stan spoczynku[34][35]. Po zakończeniu służby wojskowej zamieszkał w Krakowie przy ul. Jana Kasprowicza 4[2]. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji PKU Kraków Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr V i był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[36].
Po II wojnie światowej służył krótko w ludowym Wojsku Polskim, w stopniu pułkownika[37]. Był między innymi komendantem szkoły oficerskiej[37].
Był żonaty z Janiną z Proczków (ur. 14 stycznia 1901), działaczką niepodległościową, odznaczoną Medalem Niepodległości, z którą miał córkę Jadwigę (ur. 18 marca 1921)[2][38][39][40].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7386 – 22 czerwca 1922[41][2][42][43]
- Krzyż Niepodległości – 10 grudnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[44][45][46][47]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[2][30][48]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[2]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[2]
- Odznaka za Rany i Kontuzje z jedną gwiazdką[2]
- Medal Zwycięstwa – 25 marca 1925[49][30]
- francuski Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny – 1930[50][2]
- Złoty Medal Waleczności[9][10]
Uwagi
- ↑ 18 kwietnia 1931 ogłoszono sprostowanie daty urodzenia ppłk. Ludwika Franciszka Trznadla z „29 września 1889” na „29 września 1886”[1].
- ↑ Ludwik Trznadel w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari napisał, że został ranny 5 października 1919 pod Sławgorodem[2]. Franciszek Dindorf-Ankowicz we wniosku odznaczeniowym podał, że Ludwik Trznadel został ranny 6 października 1919 w walce pod Lenkami, natomiast w opracownym przez siebie „Zarysie historji wojennej (...)” stwierdził, że batalion 3 pułku strzelców polskich stoczył walkę pod Lenkami 6 września 1919[13].
Przypisy
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 18 kwietnia 1931, s. 201.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Trzandel Ludwik Franciszek. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.74-7007 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-28].
- ↑ Kartoteka ewidencji ludności 1870–1931. Archiwum Państwowe w Poznaniu. [dostęp 2025-08-29]..
- ↑ Sprawozdanie 1902 ↓, s. 39.
- ↑ Sprawozdanie 1904 ↓, s. 54.
- ↑ Sprawozdanie 1905 ↓, s. 49.
- ↑ Sprawozdanie 1908 ↓, s. 51, 53, 68.
- ↑ Wielka Księga Adresowa dla królewskiego stołecznego miasta Wielkiego Krakowa. Kraków: nakładem Stefana Mikulskiego, 1914, s. 277.
- 1 2 3 Ranglisten 1916 ↓, s. 57.
- 1 2 3 Ranglisten 1918 ↓, s. 104, 284.
- ↑ Lista strat nr 523. k. u. k. Kriegsministerium, 1917-02-09, s. 4..
- ↑ Lista strat nr 696. k. u. k. Kriegsministerium, 1918-10-02, s. 7., jako jeniec wojenny zwrócony w drodze wymiany.
- ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 24.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1920, s. 1086.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 214.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 32.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 401.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 346.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922, s. 553.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 361.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 314.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 1 maja 1925, s. 238.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 105 z 14 października 1925, s. 565.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926, s. 13.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927, s. 117.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 166.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 20.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 148.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927. Dodatek Nr 1, s. 2.
- 1 2 3 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 117.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 525.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930, s. 103.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930, s. 237.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 406.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933, s. 121.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 325, 939.
- 1 2 Siwiec-Cielebon 2019 ↓, s. 84.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 156, poz. 227 (ISAP)
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 19 sierpnia 1922, s. 615.
- ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 47.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 287, poz. 381 (ISAP)
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 19 marca 1932, s. 195.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-08-29].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 25 marca 1925, s. 166.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 19 marca 1931, s. 81.
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jaśle za rok 1902. Jasło: Nakładem Funduszu Naukowego, 1902.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jaśle za rok 1904. Jasło: Nakładem Funduszu Naukowego, 1904.
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Jaśle za rok 1905. Jasło: Nakładem Funduszu Naukowego, 1905.
- XXVII. Sprawozdanie Dyrektora C. K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1907/8. Sanok: Nakładem Funduszu Naukowego, 1908.
- Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1916. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1916. (niem.).
- Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918. Wien: K. K. Hof und Staatsdruckerei, 1918. (niem.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Franciszek Dindorf-Ankowicz: Zarys historji wojennej 82-go syberyjskiego pułku piechoty. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Michał Siwiec-Cielebon. Polski żołnierz na ołtarze. Droga życia Karola Wojtyły seniora i opinie przełożonych o nim w świetle dokumentów wojskowych. „Wadoviana”. 22, 2019. Wadowice.

