Młyn w Krupce

Młyn w Krupce
Ilustracja
Młyn wraz z domem młynarza w 2026 r.
Państwo

 Polska

Miejscowość

Krupka (Piaski)

Powierzchnia użytkowa

ok. 1030 m2

Ukończenie budowy

początek XX w.

Położenie na mapie gminy Bolesławiec
Mapa konturowa gminy Bolesławiec, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Młyn w Krupce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Młyn w Krupce”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko lewej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Młyn w Krupce”
Położenie na mapie powiatu wieruszowskiego
Mapa konturowa powiatu wieruszowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Młyn w Krupce”
Ziemia51°13′24,5002″N 18°11′12,5852″E/51,223472 18,186829

Młyn w Krupce (dawniej w Kamionce, również młyn Kamionka-Krupka lub Krupka-Piaski) – drewniany młyn wodny w dorzeczu Prosny wybudowany w pierwszych latach XX w. w osadzie Krupka (obecnie przysiółek wsi Piaski) w powiecie wieruszowskim, w województwie łódzkim[1]. Obiekt wpisany do ewidencji zabytków gminy Bolesławiec[2].

Historia

Młyny wodne w tej lokalizacji istniały od bardzo dawna. Obecnie istniejący młyn został wybudowany w pierwszych latach XX w. Jest to budynek drewniany, dwupiętrowy z dachem dwuspadowym krytym papą, usytuowany częściowo na lądzie, a częściowo na palach nad wodą. Posiada urządzenia wodne: jaz, zastawki, podgródki i upust wodny. Początkowo był zasilany kołem wodnym podsiębiernym i wyposażony w 2 pary kamieni francuskich i żubrownik na kamienie śląskie. Około 1930 r. zainstalowano w młynie turbinę wodną, a także śrutownik na kamienie francuskie i nowsze urządzenia czyszczące. Moc przemiałowa w okresie międzywojennym wynosiła ok. 1,5-2 tony zboża na dobę[1]. W 1931 r. właścicielem młyna został Antoni Pilarski, major Wojska Polskiego oraz sędzia w Wieruszowie. Młyn prowadzony był następnie przez najemnych młynarzy. W latach 40. XX w. wybudowano piec chlebowy, który pełnił również funkcję grzewczą[2].

W okresie PRL stanowił własność prywatną. W 1967 r. drewniane pale wodne zastąpiono betonowymi. Jego stan zachowania w latach 60. XX w. oceniono jako dobry[1]. W tym okresie również wymieniono turbinę, a kamienie młyńskie zastąpione zostały przez niemiecki mlewnik. Również w latach 60. XX w. założono instalację wodno-kanalizacyjną oraz elektryczną w miejsce istniejącej wcześniej instalacji na prąd stały przesyłany z dynama zainstalowanego w młynie[2].

W 1995 r. został zniszczony przez wichurę, która zerwała ok. 1/4 pokrycia dachu (poddanego następnie remontowi) a w kolejnych latach (1997-1998) - przez powodzie uszkadzające palisadę[2].

W 2026 r. jest nieczynny i niezagospodarowany.

Od 2023 r. obiekt przynależy do wsi Piaski na skutek decyzji o utworzeniu przysiółka tej wsi z obszaru dawnej osady Krupka[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Kamionka, [w:] Bohdan Baranowski, Władysław Baranowski, Andrzej Lech, Katalog zabytków budownictwa przemysłowego w Polsce. T. IV, Województwo łódzkie. Z. 3, Powiaty Wieluń i Wieruszów, Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich ; Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1969, s. 36.
  2. 1 2 3 4 Młyn wodny - Krupka [online], Zabytek.pl [dostęp 2026-08-19].
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych [online], Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, 28 grudnia 2022 [dostęp 2026-08-19].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.