MTK Budapest (szachy)

MTK Budapest

Magyar Testgyakorlók Köre Budapest
Państwo	Węgry
Mecze
Debiut w najwyższej lidze 1955

MTK Budapest – węgierski klub szachowy z siedzibą w Budapeszcie, sześciokrotny mistrz kraju.

Wiadomo, iż pierwszą sekcją sportów umysłowych w MTK Budapest była funkcjonująca w 1937 roku sekcja brydża, a sekcja szachowa powstała później^[1]. W 1955 roku klub zadebiutował w mistrzostwach Węgier pod nazwą Budapesti Vörös Lobogó SE. Zespół zdobył wówczas mistrzostwo kraju. W sezonie 1956 Budapesti Vörös Lobogó zdobył wicemistrzostwo Węgier. Od 1957 roku klub występował pod nazwą MTK. W sezonie 1957/1958 zespół ponownie zajął drugie miejsce w mistrzostwach, w sezonie 1962/1963 roku MTK był trzeci, w sezonie 1963/1964 drugi, a w sezonie 1964/1965 roku – trzeci. W 1967 roku klub został mistrzem kraju, a w latach 1968–1970 zajął trzecią pozycję^[2].

W 1975 roku nastąpiła fuzja MTK i Budapesti Vörös Meteor SE i wystawienie drużyny pod nazwą MTK-VM^[3]. W latach 1975–1976 ten zespół wygrał ligę, a w sezonie 1977 zajął drugą pozycję^[2]. W sezonie 1977/1979 MTK-VM wziął udział w pierwszej edycji Pucharu Europy^[4], odpadając w drugiej rundzie z Buriewiestnikiem^[5]. W sezonie 1978 klub zajął trzecie miejsce w rozgrywkach ligowych, a rok później zdobył mistrzostwo^[2].

W 1980 roku MTK wystawił po raz pierwszy drużynę w mistrzostwach kobiet. Ogółem ten zespół zdobył mistrzostwo Węgier ośmiokrotnie (1980, 1981, 1983, 1986, 1987, 1989, 1990, 1991). Drużyna męska w latach 1980–1982 zajęła drugie miejsce w lidze^[2]. W Pucharze Europy w sezonie 1980/1982 odpadła w drugiej rundzie (przegrana ze Sławią Sofia)^[6], a w sezonie 1983/1984 został wyeliminowany przez SG Porz w tej samej fazie rozgrywek^[7]. W 1984 roku MTK zdobył swoje szóste i ostatnie w historii mistrzostwo Węgier, a rok później zajął trzecie miejsce^[2]. W Pucharze Europy w sezonie 1985/1986 węgierski klub odpadł w drugiej rundzie, przegrywając rywalizację z SK Anderlecht^[8]. W latach 1987–1989 zespół zajął drugie miejsc w mistrzostwach Węgier^[2]. Sezon 1989/1990 był ostatnim, w którym MTK-VM uczestniczył w europejskich rozgrywkach^[4]. Zespół pokonał wówczas ITB Bukareszt i Beer Sheva Chess Club, a w ćwierćfinale przegrał 3½:8½ z Taflfélag Reykjavíkur i odpadł z rozgrywek^[9]. W 1990 roku zespół zajął trzecie miejsce w lidze. W pierwszej połowie lat 90. MTK trzykrotnie zdobył wicemistrzostwo Węgier (1992/1993, 1993/1994, 1995/1996), a raz (1994/1995) zajął trzecie miejsce. W 1998 roku zespół wycofał się z rozgrywek^[2].

W 2005 roku drużyna kobiet uczestniczyła w Pucharze Europy, zajmując siódme miejsce^[10]. Drużyna męska w sezonie 2005/2006 powróciła do najwyższej klasy rozgrywkowej, zajmując wówczas piąte miejsce. W 2009 klub spadł z Nemzeti Bajnokság I, a w 2012 wycofał się z ligi^[2].

W 2014 roku reaktywowano sekcję szachową poprzez przejęcie analogicznej sekcji klubu Rákosligeti AC; prezesem został Gábor Kállai^[3]. W 2015 roku zespół awansował do drugiej ligi, a dwa lata później – do pierwszej. W sezonie 2017/2018 zespół spadł do NB I/B, w 2019 roku awansował do NB I, po czym w sezonie 2019/2020 ponownie spadł^[2]. W sezonie 2022/2023 MTK ponownie grał w pierwszej lidze (wówczas pod nazwą Szuperliga) i ponownie spadł po jednym sezonie gry^[11]. W 2024 roku klub awansował do Szuperligi^[12].

Zawodnikami klubu byli m.in.: