Madame Max Adolphe
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci |
zaginiona w lutym 1986 roku |
| Burmistrzyni Port-au-Prince | |
| Okres |
od maja 1972 |
| Członkini Izby Deputowanych Haiti | |
| Okres |
od 1961 |
Madame Max Adolphe (ur. 10 września 1925 w Mirebalais, zaginiona od lutego 1986 roku) – haitańska polityczka. W 1961 roku została jedną z pierwszych kobiet zasiadających w haitańskim parlamencie. Członkini reżimów dyktatorskich François i Jeana-Claude’a Duvalierów.
Życiorys
Młodość, edukacja i kariera zawodowa
Urodziła się jako Rosalie Bosquet 10 września 1925 w Mirebalais[1].
Karierę zawodową rozpoczęła, pracując w milicji. Później służyła jako komendantka więzienia Fort Dimanche, znanym jako „forteca śmierci”[1]. W 1963 roku została główną komendantką w Port-au-Prince[1]. Pisarz Dany Laferrière opisał ją w swojej książce „Le prix des Oiseaux fous” jako trzecią najokrutniejszą osobę w państwie, po sprawującym dyktatorską władzę prezydencie Haiti Jeanie-Claudzie Duvalierze oraz po skazanym później na śmierć prowadzącym tortury Lucu Desirze. Laferrière oskarżał ją o szczególne okrucieństwo, jako przykład podając umieszczanie żywych szczurów w pochwach ciężarnych więźniarek[1][2][3]. Później była również odpowiedzialna za dowodzenie kobiecą sekcją Tonton Macoute, haitiańskiej tajnej policji[4].
W 1971 roku została usunięta ze swoich poprzednich pozycji, a François Duvalier mianował ją w maju 1972 roku burmistrzynią Port-au-Prince, stolicy kraju[5].
Działalność polityczna
Była uważana za prawą rękę François Duvaliera[3].
Z powodzeniem wystartowała w wyborach parlamentarnych w 1961 roku, w których Parti de l'unité nationale uzyskała wszystkie 67 mandatów do Izby Deputowanych Haiti (obalony został Senat Haiti, a Izba Deputowanych została jedyną izbą parlamentu) . Została jedną z dwóch kobiet (drugą była Aviole Paul-Blanc) wybranych do Izby. Był to pierwszy raz w historii Haiti, kiedy kobiety były członkami parlamentu[6].
Protesty na Haiti i zaginięcie Adolphe
W 1986 roku próbowała uciec z kraju, po tym jak dowiedziała się, że Duvalier również przygotowuje się do tego. Według doniesień z gazet, została aresztowana gdy do jej domu dotarli żołnierze[4]. Protestujący Haitańczycy zabili wiele osób, które pozostawały pod rozkazami Adolphe[7]. Jej dom został obrabowany przez protestujących[8][9]. Pod koniec lutego 1986 roku uciekła z Haiti przebrana za zakonnicę[9], jej celem była Tajlandia[8][10]. Według doniesień medialnych, przez wiele lat żyła w Stanach Zjednoczonych gdzie zmarła (przed 2024 rokiem) z powodów naturalnych[10].
Życie prywatne
Pobierała wynagrodzenie od US Army Special Forces za korzystanie z jej nieruchomości[11].
Miała jedną córkę – Magalie Racine, minister ds. sportu i młodzieży w latach 2013–2014 w administracji Laurenta Lamothe’a i Michela Martelly’ego[3][12]. Jej córka starała się o mandat do Izby Deputowanych z okręgu obejmującego Mirebalais[13].
Przypisy
- 1 2 3 4 Meet Madame Max Adolphe: The Right Hand Woman of Duvalier During His Presidency – L'union Suite, „L'union Suite”, 5 lutego 2013 [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-27] (ang.).
- ↑ Haiti's Chief Cuts Sentence of Duvalier Aide, nytimes.com, 20 września 1989 [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- 1 2 3 Report by the Special Inquest Commission on the Troubling Death of Judge Jean Serge Joseph, Part II, The Facts [online], Mining Awareness +, 17 sierpnia 2013 [dostęp 2025-06-17] (ang.).
- 1 2 Alfonso Chardy, Duvalier left "Madame Max" to wrath of native Haitians, news.google.com, 13 lutego 1986 [dostęp 2025-06-17] (ang.).
- ↑ ’You cannot kill the truth’: The case against Jean-Claude Duvalier [online], amnesty.ca, 2011 [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-10-28] (ang.).
- ↑ R. Cheney jr., Digital Library of the Caribbean, dloc.com, 13 maja 1961 [dostęp 2025-06-17] (ang.).
- ↑ 12 Feb 1986, Page 12 – The Anniston Star at Newspapers.com, „Newspapers.com” [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-26] (ang.).
- 1 2 CURFEW RESUMED AS NEW DISTURBANCES ERUPT IN HAITI [online] [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-05-24] (ang.).
- 1 2 Two Former Duvalier Aides Arrested In Haiti, „Philly.com” [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-17] (ang.).
- 1 2 Barry Kenyon, No Thais believed to be in Haiti [online], Pattaya Mail, 22 marca 2024 [dostęp 2025-06-17] (ang.).
- ↑ Haitian Lament: Killing Me Softly | The Nation [online], www.thenation.com [dostęp 2025-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2011-01-26] (ang.).
- ↑ With Cabinet Reshuffle and Proposal to Trim Senate Terms, Martelly Regime Veers Hard Right [online], www.haiti-liberte.com, 5 lutego 2013 [dostęp 2025-06-17].
- ↑ Magalie Adolphe Racine run for Deputy of Mirebalais and Boucan Carre [online], Haiti Photos [dostęp 2025-06-17] (ang.).