Majdan Tatarski

Majdan Tatarski – historyczna dzielnica Lublina, pierwotnie robotnicze przedmieście, która w czasie II wojny światowej stała się miejscem utworzenia getto szczątkowego dla Żydów, po likwidacji getta w Śródmieściu.

Geneza i rozwój dzielnicy[1]

Powstała przed I wojną światową jako jedno z najuboższych przedmieść Lublina, zamieszkane przez robotników zatrudnionych w okolicznych zakładach przemysłowych i Tatarów. Zabudowa składała się głównie z drewnianych domów z ogródkami, a naturalnym centrum dzielnicy były ulice Rolna i Majdan Tatarski.

Majdan Tatarski w czasie okupacji[2]

Utworzenie getta szczątkowego[3]

W kwietniu 1942 roku, po likwidacji głównego getta na Podzamczu, niemieckie władze utworzyły na Majdanie Tatarskim tzw. getto wtórne lub szczątkowe dla około 8 000 Żydów[4] – początkowo przesiedlono stąd kilkuset Polaków, a granice getta wyznaczono ulicami Majdanek, Majdan Tatarski i Gromadzką; wejście do getta znajdowało się przy ulicy Rolnej i było strzeżone przez niemiecką żandarmerię, policję granatową oraz żydowską policję gadzinową.

Żydzi byli zmuszani do zamieszkania w skrajnie przeludnionych warunkach – spano w piwnicach, chlewach i składzikach – zaś brak J-Ausweis (specjalnych pozwoleń) skutkował śmiercią.

Selekcje i likwidacje[5]

Od kwietnia do listopada 1942 przeprowadzano brutalne selekcje: tysiące osób zostały deportowane do obozów na Majdanku lub Piaskach, część rozstrzelano lokalnie, np. w Lesie Krępieckim.

Ostateczna likwidacja getta miała miejsce 9 listopada 1942 – ostatnie grupy trafiły do Majdanka, rozstrzelano ok. 260 osób w samym getcie[6].

Miejsce pamięci i upamiętnienie

Tablica pamięci na Majdanie Tatarskim.

Obszar dawnego getta na Majdanie Tatarskim jest częścią lokalnego Szlaku Pamięci, prowadzonego przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” we współpracy z Państwowym Muzeum na Majdanku. Wyznaczone zostały historyczne granice getta, a przy ul. Rolnej zamontowano betonowe płyty z hebrajskimi literami i materiałami informacyjnymi w językach polskim i angielskim.

Etymologia nazwy „Majdanek”

Nazwa obozu koncentracyjnego Majdanek została zapożyczona od tej dzielnicy – „Majdan Tatarski” – co znalazło odzwierciedlenie zarówno w potocznym, jak i czasem oficjalnym nazewnictwie obozu KL Lublin[7].

Przypisy

  1. ↑ Lublin – dzielnica Majdan Tatarski - Leksykon - Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2025-07-24].
  2. ↑ Getto na Majdanie Tatarskim - Lublin. Pamięć Zagłady - Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2025-07-24].
  3. ↑ Utworzenie getta na Majdanie Tatarskim i pierwsza selekcja Żydów w KL Lublin [online], Państwowe Muzeum na Majdanku.
  4. ↑ Getto szczątkowe na Majdanie Tatarskim - Leksykon - Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2025-07-24].
  5. ↑ The establishment of the ghetto at Majdan Tatarski and the first selection among Jews in KL Lublin, [w:] Artykuł [online], Państwowe Muzeum na Majdanku.
  6. ↑ Getto na Majdanie Tatarskim w Lublinie | Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2025-07-24].
  7. ↑ Holocaust Historical Society [online], www.holocausthistoricalsociety.org.uk [dostęp 2025-07-24].