Majestatis

Majestatis (także: Mistrz Chrystusa na majestacie, Mistrz z Tryde, łac. Magister Majestatis Domini) – romański rzeźbiarz w kamieniu, twórca bogato zdobionych chrzcielnic, głównie w Skanii i na Gotlandii, w południowej Szwecji. Żył w drugiej połowie XII wieku[1][2][3].

Określenie Majestatis nie jest przypisywane pojedynczemu człowiekowi, lecz bardziej całemu warsztatowi. Nazwę tę podał jako pierwszy historyk sztuki Johnny Roosval w XX wieku. Inspirował się przy tym motywem często wykorzystywanym przez ów warsztat: Chrystusa na majestacie, siedzącego na tęczy, otoczonego mandorlą i aniołami[2].

Nie istnieją żadne źródła pisane dotyczące pochodzenia czy szczegółów z życia głównego artysty tego warsztatu. Spekuluje się, że kształcił się w Burgundii lub Alzacji, albo że przynajmniej stamtąd pochodził. Wydaje się, że początkowo Majestatis pracować miał w ówczesnej duńskiej Skanii, dla miejscowej szlachty lub być może nawet dla rodziny królewskiej. Prawdopodobnie pracował także przy wznoszeniu katedry w Lund. Później miał przenieść się na Gotlandię[1][2][4].

Za najcenniejsze dzieło Majestatisa uważa się chrzcielnicę w kościele w Tryde w Skanii. Umieszczone na niej rzeźby przedstawiają oczywiście Chrystusa na majestacie, ale także najprawdopodobniej legendę o św. Stanisławie ze Szczepanowa[5]. Przypuszcza się, że motyw ten miał jakiś związek z panującą wówczas w Danii królową Zofią, małżonką Waldemara I Wielkiego; być może nawet chrzcielnica została przez nią zamówiona (Zofia miała bowiem polskich przodków). Inna teoria głosi, że rzeźby na chrzcielnicy przedstawiają legendę o św. Frydolinie z Säckingen, benedyktynie zwanym apostołem Górnego Renu. Chrzcielnica z Tryde znalazła się na międzynarodowej wystawie w Paryżu w 1867 roku, gdzie została nagrodzona brązowym medalem[1][2].

Dalsze przypuszczenia sugerują, że Majestatis wykonał jeszcze cztery lub pięć chrzcielnic do innych kościołów Skanii. Bardzo możliwe, że powstały one dla lokalnej szlachty, ponieważ charakteryzują się nieprzeciętną elegancją i pieczołowitością wykonania. Wymienić tu należy dzieła znajdujące się w kościołach w: Löderup, Östra Hoby, Valleberdze i Simris, a prawdopodobnie także w Östra Nöbbelöv[1][2].

Chrzcielnice i inne kamienne rzeźby na Gotlandii, które uznano za dzieła Majestatisa, pochodzą z okresu późniejszego niż te znajdujące się w Skanii. Za najlepsze gotlandzkie dzieło tego warsztatu uważany jest północny portal kościoła w Hablingbo. Ponadto uważa się Majestatisa za twórcę chrzcielnic w kościołach w: Lokrume, Vall, Sproge, Stenkyrce, Väskinde i Gerum[3][4]. Poza tym Majestatis miał działać w Hälsingland w Szwecji oraz w Danii[1][2].

Styl Majestatisa rozpoznawalny jest dzięki pewnym charakterystycznym cechom. Należą do nich przede wszystkim rzeźbione postacie, które posiadają wydłużone sylwetki, zadbane, często splecione włosy oraz gruszkowate twarze z dużymi, owalnymi oczami[1][2].

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Majestatis [online], Nationalencyklopedin [dostęp 2025-10-20] (szw.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Jan Svanberg, Signums svenska konsthistoria. Den romanska konsten, Lund: Signum, 1995, s. 166–180, 189–192, ISBN 978-91-87896-23-1 (szw.).
  3. 1 2 Stenmästare, medeltida skulptur [online], guteinfo.com [dostęp 2025-10-20] (szw.).
  4. 1 2 Erland Lagerlöf, Gunnar Svahnström, Gotlands kyrkor: en vägledning, wyd. 2. omarb. o. utök. uppl, Stockholm: Rabén & Sjögren, 1973, s. 204, ISBN 978-91-29-41035-8 [dostęp 2025-10-20] (szw.).
  5. ↑ Jan Svanberg, The legend of Saint Stanislaus and King Boleslaus on the 12th century font in Tryde, Sweden, Heidelberg historic literature, 2001, s. 25–42, ISBN 83-86956-78-X [dostęp 2025-10-20] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.