Malcolm Bricklin

Malcolm Bricklin

Data i miejsce urodzenia	9 marca 1939 Filadelfia
Zawód, zajęcie	konstruktor samochodowy, przedsiębiorca
Narodowość	USA
Uczelnia	Uniwersytet stanowy Florydy
Majątek	Właściciel • General Vehicle Producent • Bricklin SV-1

Malcolm Bricklin (ur. 9 marca 1939 w Filadelfii) – amerykański przedsiębiorca branży motoryzacyjnej, założyciel konsorcjum General Vehicle, producent samochodu Bricklin SV-1 oraz rowerów elektrycznych, importer samochodów na rynek USA. Wprowadził do Stanów Zjednoczonych auta marki Subaru, Fiat i Zastava, a także, bez powodzenia, Chery.

W latach 50. XX w. młody Malcolm Bricklin został wraz z ojcem współtwórcą franczyzowej sieci sklepów z narzędziami pod nazwą Handyman America. Sieć zbankrutowała w aurze skandalu w 1960 roku^[1].

Pracę związaną z motoryzacją rozpoczął w 1965 roku od wprowadzenia na amerykański rynek skuterów Fuji Rabbit produkowanych przez Fuji Heavy Industries. Ta sama firma produkowała wówczas niewielkie, miejskie samochody Subaru 360. Przedsiębiorca nawiązał współpracę z Subaru i sprowadził ten model na rynek Stanów Zjednoczonych. Samochód został okrzyknięty najniebezpieczniejszym samochodem w USA, a jego sprzedaż zaczęła dramatycznie spadać. Wówczas Malcolm wraz ze swoim partnerem utworzył spółkę Subaru of America, Inc., mającą za zadanie sprzedać swoje aktywa wynikające z zawartej z Subaru umowy franczyzowej.

Dzięki zarobionym na sprzedaży firmy udziałom, Bricklin mógł zrealizować swoje marzenie i stworzyć własną markę samochodów. Bricklin SV-1 był pierwszym i jedynym produktem nowo powstałego przedsiębiorstwa. Samochód w czasach produkcji wyglądał futurystycznie, a drzwi typu gull-wing otwierane elektrycznie do góry były wówczas niespotykane. Samochód Bricklina nosił oznaczenie SV-1 (Safety Vehicle 1), chęć stworzenia bezpiecznego samochodu wynikała zapewne z przykrego doświadczenia nabytego przy modelu Subaru 360. Bricklin SV-1 powstawał w Kanadzie w prowincji Nowy Brunszwik, ponieważ dopiero tam przedsiębiorcy udało się pozyskać finansowego partnera na potrzeby inwestycji - były nim władze prowincji. Samochody SV-1 produkowano w latach 1974-1976 i powstało ich jedynie 2,854 sztuk (do dzisiaj przetrwało ok. 1500). Koszty produkcji auta trzykrotnie przekraczały jego cenę.

Niezrażony Bricklin nie zaprzestał inwestowania w branżę motoryzacyjną. Postanowił importować do USA włoskie samochody Fiat X1/9 i Fiat 124 Sport Spider. Sprzedawane były z powodzeniem pod markami Bertone i Pininfarina Azzurra przez firmę Bricklina - International Automobile Importers Inc^[2].

W 1980 roku utworzył kolejną spółkę Yugo America, Inc mającą na celu importowanie do Stanów Zjednoczonych tanich samochodów marki Yugo produkowanych w socjalistycznej Jugosławii. Cena sprowadzanych aut nie przekraczała 4000 dolarów, co przeniosło się na importowy sukces przedsiębiorcy. Łącznie udało mu się sprzedać na terenie Stanów Zjednoczonych aż 163,000 samochodów Yugo, co spowodowało, że były to najczęściej importowane europejskie samochody w historii amerykańskiej motoryzacji. Samochody Yugo z powodu bardzo złej jakości wykonania zostały okrzyknięte najgorszymi pojazdami w historii USA^[3]. Bricklin sprzedał zajmująca się importem firmę w 1988 roku za około 20 mln dolarów^[4]. Firma zbankrutowała w 1992 roku po wprowadzeniu przez ONZ sankcji eksportowych na Jugosławię^[5].

We wczesnych latach 90. roku Malcolm Bricklin zwrócił swoje zainteresowania w stronę pojazdów przyjaznych dla środowiska. Zawiązał partnerstwo biznesowe z dr Malcolmem Currie, byłym podsekretarzem stanu ds obrony i rozwoju, a także byłym prezesem GM Delco i Hughes Aircraft. Obaj wspólnicy stworzyli w 1993 roku Electric Bicycle Company, zostając jednymi z pionierów budowy rowerów wspomaganych elektrycznie^[6]. Ramy rowerowe były zamawiane w Malezji i na Tajwanie i wyposażane w 12 V wspomaganie z akumulatorem kwasowo-ołowiowym, zapewniającym zasięg ok. 17 mil pomiędzy ładowaniami. Rowery mogły rozwijać prędkość do ok. 15 mph^[7]. Cena pojazdu wynosząca od 1400 do 1900$ - mniej więcej 1/3 ówczesnej wartości samochodu kompaktowego - nie zapewniła przedsięwzięciu powodzenia. Electric Bicycle Company zbankrutowało w 1996 roku. Tuż przed bankructwem zostało zakupione przez Lee Iaccoccę i przemianowane na EV Global, co nie uchroniło firmy przed upadkiem.

W późnych latach 90. Bricklin w dalszym ciągu poszukiwał taniego samochodu nadającego się na import na teren Stanów Zjednoczonych. W 2002 roku rozpoczął poszukiwania partnera biznesowego i produkcyjnego zdolnego taki samochód zbudować. Swoje kilkuletnie poszukiwania skoncentrował początkowo na 3. krajach:Wielkiej Brytanii, Indiach oraz Polsce (tutaj jego uwagę zwróciła fabryka FSO). Finalnie jednak w 2007 roku zdecydował się na umowę z firmą chińską. Zawiązał spółkę Visionary Vehicles LLC i zaczął sprowadzać do USA samochody chińskiej marki Chery z prowincji Anhui.

Bricklin oprócz organizowania sieci dealerskiej w USA i Kanadzie, założył także biuro konstrukcyjne w Detroit, które miało zająć się dostosowaniem pięciu chińskich modeli na rynek Stanów Zjednoczonych z zachowaniem tamtejszych wymogów homologacyjnych. Bricklin zatrudnił także konsultantów, doradców i pracowników z doświadczeniem w finansach i motoryzacji, w tym byłego ambasadora USA przy ONZ van den Heuvela, Maurice'a Stronga, byłego podsekretarza ONZ; Rona Harboura z Harbour Consultants - międzynarodowych rzeczoznawców firm samochodowych; Marianne McInerney, byłą prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Dealerów Samochodowych; i Pera Arnberga, prezesa Fram Shipowning, LTD, międzynarodowej firmy żeglugowej. Jednym z inwestorów został także George Soros, który wyłożył 200 milionów dolarów na depozyt wymagany przy wprowadzeniu Chery na rynek USA. Malcolm Bricklin włożył także sporo energii i funduszy w wypromowanie marki Chery^[8].

Chery niespodziewanie zerwało współpracę pod koniec 2006 roku, zaskakując Bricklina i udziałowców Visionary Vehicles, dwa lata po podpisaniu umowy przez obie strony. Chińczycy podpisali nową umowę z DaimlerChrysler, zgodnie z którą Chery miało produkować samochody dla Chryslera na rynek chiński. W 2008 roku Chery ponownie nie dotrzymywało umowy z DaimlerChrysler^[9].

Firma Visionary Vehicles, przemianowana w międzyczasie na V Cars LLC, wniosła w 2006 roku pozew przeciwko chińskiej firmie Chery, powołując się na federalną ustawę o organizacjach działających na podstawie oszustw i korupcji (RICO). V Cars zarzucał Chery wykorzystanie analiz rynku amerykańskiego i danych dostarczonych przez firmę Bricklina, aby móc samodzielnie wejść na rynek USA. W pozwie zarzucano Chery „konsekwentne rabowanie zachodniej technologii”, począwszy od podróbki Volkswagena Jetty w 2003 roku, a skończywszy na Chery QQ (kopii Daewoo Matiz / Chevroleta Spark). V Cars zarzucał również, że główny doradca technologiczny Bricklin, Dennis Gore, szpiegował Bricklina w imieniu firmy Chery, w czasie gdy obie firmy prowadziły interesy. V Cars domagało się 26 milionów dolarów, które Bricklin, jak twierdził, zainwestował w transakcję z Chery oraz 14 miliardów dolarów w niezrealizowanych potencjalnych zyskach. V Cars miało nadzieję, że sąd przyzna część tej kwoty jako dodatkowe odszkodowanie^[9]. W 2013 roku sąd federalny przyznał V Cars i Malcolmowi Bricklinowi 2 miliony dolarów odszkodowania od firmy Chery^[10]. Przegrany proces sądowy z Bricklinem utrudnił firmie Chery samodzielne wejście na rynek USA oraz Meksyku. in. ze względu na to, że Bricklin posiada prawa do używania marki Chery na rynku północnoamerykańskim^[11].

Pomimo niepowodzeń w 2007 roku Malcolm Bricklin zaczął planować wskrzeszenie marki samochodowej pod swoim nazwiskiem, która miałaby zajmować się produkcją tanich elektrycznych pojazdów. Jednym z nich miał być prototypowy Bricklin EVX/LS^[12]. Przedsięwzięcie jak dotąd nie doszło do skutku.

• BusinessWeek Bricklin is Back with a Plug-in. businessweek.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-13)].
• Malcolm Bricklin Subaru, Bricklin, Fiat, Yugo cars
• Malcolm Bricklin on electric hybrid plans. blogs.reuters.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-01-11)]., Reuters Wywiad z Malcolmem Bricklinem ze stycznia 2007.