Malkata
 Zdjęcie ruin Malkaty z lotu ptaka (2005) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Typ budynku |
kompleks pałacowy, rezydencja egipskich władców |
| Rozpoczęcie budowy |
ok. 11. roku panowania Amenhotepa III |
| Ukończenie budowy |
nieukończona za życia Amenhotepa III |
Położenie na mapie Egiptu  | |
| 25°42′55,01″N 32°35′28,00″E/25,715281 32,591111 | |
Malkata – starożytny kompleks pałacowy położony na terenie historycznych Teb, zajmujący powierzchnię około 30 hektarów. Pełnił funkcję rezydencji wywodzącego się z XVIII dynastii faraona Amenhotepa III i jego rodziny.
Opis kompleksu
W skład kompleksu wchodził pałac, a także m.in. biblioteka, budynki administracyjne, magazyny, ogrody i świątynia Amona. Na terenie Malkaty mieszkali członkowie rodziny władcy (faraon Amenhotep III, jego żony i dzieci) oraz najwyżsi urzędnicy, w tym wezyrowie. Od świątyni prowadziła droga do portu rzecznego nad Nilem, gdzie zacumowana była ceremonialna barka wykorzystywana podczas uroczystości religijnych i państwowych[1].
Pałac został wzniesiony głównie z cegły suszonej[2], w konstrukcji użyto także drewna, piaskowca i wapienia. Ściany pałacu były otynkowane i malowane na biało z zewnątrz, natomiast wnętrza zdobiono przedstawieniami bóstw oraz motywami fauny i flory. Samą budowlę udekorowano kartuszami Amenhotepa III i jego żony Teje[1].
Historia
Budowa kompleksu pałacowego, która się wiązała z przeniesieniem stolicy z Memfis do Teb, rozpoczęła się około 11. roku panowania Amenhotepa III; prace nie zostały jednak ukończone za życia władcy[1]. Malkata najprawdopodobniej nie była stałą rezydencją faraona; przypuszcza się, że kompleks mógł służyć głównie jego żonie Teje[2].
Po śmierci Amenhotepa III jego syn i następca Echnaton przeniósł stolicę państwa do miejscowości Achetaton. Kolejni władcy Egiptu, tj. Tutanchamon i Aj, rezydowali ponownie w Malkacie, natomiast za rządów Ramzesa II kompleks funkcjonował już jako jedna z królewskich rezydencji (stolica państwa mieściła się wówczas w Pi-Ramzes)[1]. W okresie rzymskim na terenie dawnego kompleksu wzniesiono świątynię poświęconą Izydzie[3]. Z pałacu zachowały się jedynie fundamenty oraz nieliczne fragmenty dekoracji malunków. Część zachowanych obiektów trafiła do zbiorów Muzeum Egipskiego w Kairze[1].
Ruiny obiektu zostały odkryte w 1888 przez Georges’a Daressy’ego, a w latach 1910–1920 badania wykopaliskowe prowadziło Metropolitan Museum of Art[2]. Ich kontynuację w latach lat 70. XX wieku podjął zespół naukowców z Uniwersytetu Waseda[3].