Mangromedes

Mangromedes[1]
Raven, 2018
Ilustracja
Mangromedes kochi
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

pajęczaki

Rząd

pająki

Podrząd

Opisthothelae

Infrarząd

pająki wyższe

Rodzina

Dolomedidae

Rodzaj

Mangromedes

Typ nomenklatoryczny

Nilus kochi Roewer, 1951

Mangromedes – rodzaj pająków z rodziny Dolomedidae. Obejmuje dwa gatunki, oba endemiczne dla Australii. Występują w strefie pływowej.

Morfologia

Pająki osiągające między 5 a 8 mm długości ciała, o podobnych u obu płci rozmiarach[2].

Karapaks w widoku grzbietowym jest w przybliżeniu tak szeroki jak długi, w bocznym siodłowaty, najniższy u jamki, w części głowowej niższy niż w tułowiowej. Barwa karapaksu jest beżowa lub pomarańczowobrązowa z ciemniejszymi elementami, czasem z marmurkowaniem. Oczy przednio-środkowe są mocno wysunięte przed oczy przednio-boczne i wyraźnie od nich większe, wyraźnie mniejsze zaś od oczu par tylnych. Odległości między oczami przedniego szeregu są podobne, a szerokość tego szeregu większa niż rozstaw oczu tylno-środkowych, ale mniejsza niż rozstaw oczu tylno-bocznych. Oczy tylno-środkowe leżą bardziej z przodu niż oczy tylno-boczne. Nadustek stromo opada. Szczękoczułki mają trzy lub cztery zęby na krawędzi przedniej i cztery na tylnej, a ponadto dysponują dużym, białym guzkiem o zesklerotyzowanych krawędziach. Serrule są długie[2].

Odnóża cechują się smukłymi, pozbawionymi nibyczłonowania stopami z uzbrojonymi w szereg ząbków pazurkami górnymi i nieuzbrojonym lub opatrzonym jednym ząbkiem pazurkiem dolnym. Kolce na spodach goleni i nadstopi pary pierwszej i drugiej są bardzo długie i zachodzą na siebie. Ubarwienie odnóży jest podobne do karapaksu lub jaśniejsze, pozbawione obrączkowania, ale czasem z nakrapianiem[2].

Opistosoma (odwłok) jest brązowa, z wierzchu ciemniej nakrapiana. Kądziołki przędne pary tylno-bocznej cechują się walcowatym członem nasadowym o średnicy mniejszej niż długość i wydłużonym, stożkowatym członem wierzchołkowym[2].

Nogogłaszczek samca ma goleń o głęboko, nasadowo podzielonej na dwie gałęzie apofizie retrolateralnej. Wierzchołkowo położone cymbium jest długie, smukłe i stożkowate. Bulbus cechuje się małym tegulum z dużą, prawie prostokątną wypustką dystalną oraz krótką i gwałtownie rozszerzoną apofyzą medialną. Embolus spoczywa na przednio-bocznej krawędzi[2].

Samica ma płytkę płciową o niezmodyfikowanej stronie wewnętrznej oraz szerokich, zesklerotyzowanych wypustkach bocznych wzdłuż bruzdy epigastrycznej w widoku zewnętrznym[2].

Ekologia i występowanie

Pająki te zasiedlają wyłącznie lasy namorzynowe i płaty trawiastej roślinności słonawiskowej w strefie międzypływowej. Bytują na drzewach, butwiejącym drewnie, korzeniach i błotnistym podłożu, zmieniając miejsce w zależności od zmian poziomu wody. Prowadzą wyłącznie nocny tryb życia. Polują aktywnie. Biegają bardzo szybko. W razie zaniepokojenia, kryją się wśród korzeni i w innych szczelinach. Kokony jajowe są niewielkie, ze stosunkowo niewieloma jajami, noszone przez samicę w szczękoczułkach[2].

Rodzaj endemiczny dla Australii. Gatunek typowy występuje na wybrzeżach Queenslandu od Ingham do Zatoki Moreton, drugi z gatunków zaś w tylko na Terytorium Północnym[2].

Taksonomia

Takson ten wprowadzony został w 2018 roku przez Roberta Ravena na łamach „Memoirs of the Queensland Museum”, w publikacji współautorstwa Wendy Hebron[2][3]. Gatunkiem typowym wyznaczono Nilus kochi. Nazwa rodzajowa to połączenie angielskiego mangroves („namorzyny”) z nazwą typowego dla rodziny rodzaju Dolomedes[2].

Do rodzaju zalicza się dwa opisane gatunki[2][3]:

  • Mangromedes kochi (Roewer, 1951)
  • Mangromedes porosus Raven et Hebron, 2018

Rodzaj początkowo zaklasyfikowano do podrodziny Thalassinae w rodzinie darownikowatych[2]. Później przeklasyfikowany został do podrodziny Dolomedinae, którą do rangi osobnej rodziny w 2025 roku wyniosły zespoły Yu Kuangpinga i innych oraz Sary A. Morris i innych[4][5]. Pozycja i długość apofizy retrolateralnej goleni samczego nogogłaszczka wskazuje na pokrewieństwo Mangromedes z Caledomedes[2].

Przypisy

  1. ↑ Mangromedes, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Robert J. Raven, Wendy Hebron. A review of the water spider family Pisauridae in Australia and New Caledonia with descriptions of four new genera and 23 new species. „Memoirs of the Queensland Museum, Nature”. 60, s. 233-381, 2018. DOI: 10.17082/j.2204-1478.60.2018.2017-06.
  3. 1 2 Gen. Mangromedes Raven, 2018. [w:] World Spider Catalog [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2026-01-13].
  4. ↑ Sarah A. Morris, Nicolas A. Hazzi, Gustavo Hormiga. Molecular phylogenetics of nursery web spiders (Araneae: Pisauridae). „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 203, s. 1-13, 2025. DOI: 10.1016/j.ympev.2024.108247.
  5. ↑ Kuang-Ping Yu, Ren-Chung Cheng, Charles R. Haddad, Akio Tanikawa, Brogan L. Pett, Luis N. Piacentini, Ho Yin Yip, Yuya Suzuki, Arnaud Henrard, Christina J. Painting, Cor J. Vink, Eileen A. Hebets, Mark S. Harvey, Matjaž Kuntner. Systematics and evolutionary history of raft and nursery-webspiders (Araneae: Dolomedidae and Pisauridae). „Zoologica Scripta”. 54 (3), s. 421-436, 2025. DOI: 10.1111/zsc.12719.