Marceli Denkiewicz

Marceli Denkiewicz
Data i miejsce urodzenia

24 października 1846
Sanok

Data i miejsce śmierci

13 grudnia 1928
Sanok

Marceli Rafał Denkiewicz (ur. 24 października 1846 w Sanoku, zm. 13 grudnia 1928 tamże) – powstaniec styczniowy, restaurator.

Życiorys

Marceli Rafał Denkiewicz urodził się 24 października 1846 w Sanoku[1.1][2][3][4][a]. Był synem Jana (garbarz, potem właściciel pracowni siodlarsko-rymarskiej, zm. w 1896 w wieku 91 lat[5.1][6.1][7]) i Wiktorii z domu Turczyńskiej (zm. 23 września 1885 w wieku 70 lat[5.2])[1.1]. Miał rodzeństwo: Dionizego (ur. 1836)[8], Alojzego Jana (1838–1839[1.2][9.1]), Edwarda (1844–1845[1.3][9.2]), Annę (ur. 1849)[1.4].

Będąc studentem przyłączył się do walk w powstaniu styczniowym 1863, służąc jako szeregowiec w szeregach oddziału (partii) pod komendą Marcina Borelowskiego ps. „Lelewel”, uczestniczył w bitwach: pod Panasówką 3 września 1863 i na Sowiej Górze pod Batorzem 6 września 1863[3][4][10.1][11].

30 kwietnia 1900 w Krakowie został wybrany wydziałowym nowo wybranego zarządu Stronnictwa Chrześcijańsko-Społecznego[12]. Zawodowo był restauratorem w Szymbarku[2]. Zamieszkał w Sanoku[13][b]. Uchwałą Rady Miejskiej w Sanoku z 18 kwietnia 1907 przychylnie rozpatrzono jego wniosek o wydanie koncesji na traktyjernię, wyszynk wina, kawy, herbaty i czekolady[14]. W Sanoku prowadził restaurację zakopiańską, w związku z czym zarzucano mu jej otwarcie po przekroczeniu godziny policyjnej, rozpijanie młodzieży gimnazjalnej oraz pobicie klienta 23 sierpnia 1910[15][16]. Po zniesieniu propinacji w Galicji i w związku z planowanym na 1911 wejściem w życie ustawy o koncesjach szynkarskich otrzymał w Sanoku jesienią 1910 obietnicę nadania koncesji na wyszynk uboczny tj. restaurację[17]. Według stanu z 1912 restauracja w Sanoku figurowała pod nazwiskiem Marii Denkiewicz[18]. Marceli Denkiewicz udzielał się w życiu politycznym miasta[19].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w latach 20. II Rzeczypospolitej został awansowany na stopień podporucznika Wojska Polskiego[13].

Jako wdowiec 10 lutego 1907 w Sanoku poślubił wdowę Annę Dudziak (wzgl. Dudak), również pochodzącą z Szymbarku (świadkami na ślubie byli Wiktor Dręgiewicz i Paweł Hydzik – także powstaniec styczniowy)[2], zmarłą 31 sierpnia 1920 w Sanoku w wieku 66 lat[10.2]. Przez ostatnie osiem lat życia był żonaty ze Stefanią z domu Dziewota[10.1]. Zmarł 13 grudnia 1928 w Sanoku w wieku 83 lat[10.1]. Został pochowany 15 grudnia 1928 na cmentarzu w Sanoku[10.1][6.2]. Stefania Denkiewicz zmarła w Sanoku 2 lipca 1936[20][21].

Uwagi

  1. ↑ W tym źródle został wymieniony jako „Marceli Demkiewicz” i podano, że urodził się w 1844. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 861
  2. ↑ Alojzy Zielecki, Społeczeństwo Sanoka u progu XX wieku. Życie kulturalne. W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 462. W tym źródle został wymieniony jako „Jan Denkiewicz”.

Przypisy

  1. Księga chrztów 1836–1857. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku.
    1. 1 2 S. 175 (poz. 129).
    2. ↑ S. 29.
    3. ↑ S. 136 (poz. 151).
    4. ↑ S. 218 (poz. 124).
  2. 1 2 3 Księga małżeństw rz. kat. Sanok (1905–1912). Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 25 (poz. 6).
  3. 1 2 Nieco szczegółów biograficznych dotyczących uczestników organizacyi i partyzantki r. 1863/64. W: Józef Białynia Chołodecki: Księga pamiątkowa opracowana staraniem Komitetu Obywatelskiego w czterdziestą rocznicę powstania r. 1863/1864. Lwów: 1904, s. 200. Biogram Marcelego Denkiewicza autorstwa Józefa Białyni Chołodeckiego został wykorzystany jako identyczny w publikacjach: Sanoczanie w powstaniu. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 5, s. 2, 26 stycznia 1913. oraz Edward Zając. Sanoczanie w powstaniu styczniowym 1863 r.. „Gazeta Sanocka – Autosan”. Nr 2 (473), s. 5, 10-20 stycznia 1989.
  4. 1 2 Antoni Barowicz: Marcin „Lelewel” Borelowski. Rękodzielnik – pułkownik. Rzeszów: Pow. Związek Stowarzyszeń przemysłowych, 1913, s. 97.
  5. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku.
    1. ↑ S. 242 (poz. 44).
    2. ↑ S. 106 (poz. 133).
  6. Księga zmarłych i pochowanych w Sanoku na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej i Matejki od 1895 do 1952 r.. Sanok.
    1. ↑ S. 3 (poz. 34).
    2. ↑ S. 221 (poz. 3285).
  7. ↑ Kronika. Nekrologia. „Gazeta Sanocka”. Nr 52, s. 3, 29 marca 1896.
  8. ↑ Księga chrztów 1816–1836. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku, s. 447.
  9. Księga zmarłych 1831–1855 Sanok. Parafia rzymskokatolicka w Sanoku.
    1. ↑ S. 50.
    2. ↑ S. 106 (poz. 113).
  10. Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku.
    1. 1 2 3 4 S. 335 (poz. 138).
    2. ↑ S. 252 (poz. 146).
  11. ↑ Franciszek Błoński. Jakie rocznice obchodzić będziemy w 1863 roku. „Nowiny Rzeszowskie”. Nr 4, s. 3, 5-6 stycznia 1963.
  12. ↑ Kronika. „Nowa Reforma”. Nr 101, s. 2, 3 maja 1900.
  13. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 861.
  14. ↑ Księga uchwał Rady miejskiej w Sanoku od 18 kwietnia 1907-1914. T. XIII. sanockabibliotekacyfrowa.pl. s. 23. [dostęp 2021-12-13].
  15. ↑ Kronika. Pobicie w restauracyi. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 18, s. 3, 28 sierpnia 1910.
  16. ↑ Kronika. § 19. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 20, s. 3, 11 września 1910.
  17. ↑ Zniesienie propinacyi. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 24, s. 2, 9 października 1910.
  18. ↑ Skorowidz przemysłowo-handlowy Królestwa Galicyi. Lwów: 1912, s. 105.
  19. ↑ Odezwa / Wybory do Rady Miejskiej. „Tygodnik Ziemi Sanockiej”. Nr 33, s. 1, 2, 11 grudnia 1911.
  20. ↑ Indeks do ksiąg zmarłych od roku 1914. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. (Tom K, str. 50, poz. 67).
  21. ↑ Księga zmarłych i pochowanych w Sanoku na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej i Matejki od 1926 do 1956 r.. Sanok. s. 57 (poz. 838).

Bibliografia