Marcin Wilk

Marcin Wilk (ur. 1978 w Krakowie) – polski dziennikarz, pisarz i aktywista literacki, z wykształcenia literaturoznawca. Badacz historii XX wieku.

Marcin Wilk
Data i miejsce urodzenia

1978
Kraków

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Dziedzina sztuki

literatura historia społeczna

Działalność publiczna

Pole literackie

Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (2002). Jako dziennikarz, reporter i krytyk publikował na łamach m.in. Polityki, Tygodnika Powszechnego, Przekroju, art.papieru, Czasu Kultury, Dekady Literackiej, Ha!artu, Krakowa, onet.pl, Pograniczy, Prime'u, Radaru, Zadry, Przeglądu Polskiego, Lampy. Przez wiele lat współpracował z Radiem Kraków. Przez kilka lat redagował kolumnę książkową w Dzienniku Polskim. Stały współpracownik miesięcznika Znak, a także miesięcznika Charaktery.

Współpracuje z wydawnictwami i instytucjami kultury. Jako konsultant programów literackich pełnił rolę eksperta dla m.in. Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego[1]. W latach 2011–2013 pracował jako redaktor wniosku aplikacyjnego Kraków Miastem Literatury Unesco[2]. W latach 2010-2024 zasiadał w jury Krakowskiej Książki Miesiąca[3]. W kadencji 2025-2027 członek Kapituły Nagrody Conrada[4].

Był kuratorem m.in. cyklu "bln_krk"[5] w Goethe-Institut w Krakowie oraz pasma "Przemysły książki"[6] na Festiwalu Conrada (2014-2019).

Aktywnie zajmuje się nowymi odczytaniam i interpretacjami literatury nie-nowej[7]. Od 2016 roku moderator sekcji klasyka Dyskusyjnych Klubów Czytelniczych[8]. Prowadził cykl "Wyszukaj klasyka", "przybliżając sylwetki pisarek i pisarzy niewznawianych, dostępnych jedynie w dobrych antykwariatach, a wybijających się ponad czasy, w których żyli"[9].

W sieci znany jako Wyliczanka[10], w ramach którego prowadził wywiady #rozmoWyliczanki[11].

Pole naukowe

Zajmuje się historią społeczną, ze szczególnym uwzględnieniem historii płci, emocji oraz relacji międzygatunkowych. Kierownik grantu badawczego Narodowe Centrum Nauki. Współpracownik Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk[12].

Twórczość

Książki

  • W biegu... Książka podróżna, wydawnictwo Universitas (2010)[13]
  • Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia, wyd. Znak (2015, wyd. II 2020, wyd. III 2025)[14]
  • Kwiatkowska. Żarty się skończyły, wyd. Znak (2019, wyd. II 2022)[15]
  • Pokój z widokiem. Lato 1939, wyd. W.A.B. (2019)[16]
  • Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie, wyd. W.A.B. (2024)[17]
  • Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej, wyd. Znak (2025)[18]

Audiobooki

  • Kwiatkowska. Żarty się skończyły. Czyta Małgorzata Lewińska (2019)[19]
  • Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie. Czyta Maciej Raniszewski (2024)[20]
  • Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia. Czyta Michał Klawiter (2025)[21]
  • Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej. Czyta Małgorzata Gołot (2025)[22]

Przekłady

Artykuły naukowe (wybór)

  • [wraz z Marta Prochwicz] Janina Ludawska in memoriam, Zagłada Żydów. Studia i Materiały, 2020 (16), s. 47-51[24].
  • Młodzież międzywojennego miasta w świetle prasy lokalnej. Przypadek Tarnowa, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, 2021 (82), s. 183-215[25].
  • Sprawczość w badaniach nad historią społeczną dziewcząt. Przykład międzywojennego Tarnowa, Kultura i Społeczeństwo, 2022 (4), s. 159-180[26].
  • Agnieszka Osiecka's Diaries and Notes as a Source for Research into the History of Girlhood, Acta Poloniae Historica, 2023 (127), s. 167-176[27].
  • From Girls into Women, From Boys into Men. An Expert's Discourse and the Press in a Medium-Sized City in Interwar Poland. The Example of Tarnów W: Sexuality, Family Planning, and Reproduction. Historical Dimensions in Central and Eastern Europe from 1600 till Today, eds. by Fritz Dross, Birgid Nemec, Igor Kąkolewski, transcript Verlag, Bielefeld 2025, s. 107-118[28].
  • First Love in the Egodocuments of Girls in Interwar Poland. A Case Study of Texts by Irena Kwiatkowska and Sonia Caplan, Acta Poloniae Historica, 2025 (131), s. 155-174[29].
  • Sex, Youth, and Moral Panic in the Interwar Polish City: The Case of Tarnów W: Sex Lives and Churches in Polish Territories Through the Ages. Forbidden Fruit, eds. by Michael Zok, Jaśmina Korczak-Siedlecka, Palgrave Macmillan, Cham 2025, s. 233-252[30].

Nagrody i stypendia

Przypisy

  1. ↑ Literatura - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2025-07-15].
  2. ↑ Wniosek aplikacyjny Krakowa do Unesco [online], 15 lipca 2013 [dostęp 2021-08-19].
  3. ↑ O KONKURSIE – Krakowska Książka Miesiąca [online] [dostęp 2025-02-27].
  4. ↑ https://bip.krakow.pl/zarzadzenia/2025/533/X19BS19fOTE5MTM=/533_2025.pdf
  5. ↑ bln_krk [online], 23 marca 2017 [dostęp 2021-08-19] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-28].
  6. ↑ Przemysły Książki - Conrad Festiwal [online], 25 października 2018 [dostęp 2021-08-19].
  7. ↑ Redaktor, O Dyskusyjnych Klubach Czytelniczych rozmawiamy z Marcinem Wilkiem [online], Kulturatka.pl – wydarzenia kulturalne, 29 kwietnia 2019 [dostęp 2025-07-15].
  8. ↑ Dyskusyjne Kluby Czytelnicze [online], 14 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-19].
  9. ↑ Wyszukaj Klasyka [online], Kraków Miasto Literatury UNESCO [dostęp 2025-07-15].
  10. ↑ Wyliczanka.eu [online], wyliczanka.eu [dostęp 2024-04-28].
  11. ↑ #rozmoWyliczanki [online], YouTube [dostęp 2025-07-15].
  12. ↑ Marcin Wilk [online], Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN - Instytut Historii PAN [dostęp 2025-07-15].
  13. ↑ Marcin Wilk, W biegu... książka podróżna: rozmowy z pisarzami (i nie tylko), Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010, ISBN 978-83-242-1213-2 [dostęp 2024-04-26].
  14. ↑ Marcin Wilk, Dorota Gruszka, Tyle słońca: Anna Jantar: biografia, Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2015, ISBN 978-83-240-3399-7 [dostęp 2024-04-26].
  15. ↑ Marcin Wilk, Kwiatkowska: żarty się skończyły, Wydanie I, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2019, ISBN 978-83-240-5566-1, OCLC on1097602729 [dostęp 2024-04-26].
  16. ↑ Marcin Wilk, Pokój z widokiem: lato 1939, Wydanie I, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2019, ISBN 978-83-280-6699-1, OCLC 1107594417 [dostęp 2024-04-26].
  17. ↑ Marcin Wilk, Lepszy gatunek: psio-ludzkie historie, Wydanie I, Warszawa: Wydawnictwo WAB, 2024, ISBN 978-83-8318-354-1 [dostęp 2024-04-26].
  18. ↑ Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej | Marcin Wilk [online], Lubimyczytać.pl [dostęp 2025-06-19].
  19. ↑ Kwiatkowska. Żarty się skończyły - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-04-25].
  20. ↑ Lepszy gatunek - audiobook [online], www.empik.com [dostęp 2025-04-25].
  21. ↑ Tyle słońca. Anna Jantar. Biografia - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-06-19].
  22. ↑ Jedyna. Biografia Karoliny Lanckorońskiej - Marcin Wilk [online], Audioteka [dostęp 2025-11-11].
  23. ↑ Stuart Gordon White, Katarzyna Nadana-Sokołowska, Marcin Wilk, Równość, Key Concepts, Warszawa: Wydawnictwo Sic!, 2008, ISBN 978-83-60457-58-0 [dostęp 2024-04-26].
  24. ↑ Marcin Wilk, Marta Prochwicz, Janina Ludawska in memoriam, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” (16), 2020, s. 47–51, DOI: 10.32927/ZZSiM.643, ISSN 2657-3571 [dostęp 2025-11-11].
  25. ↑ Marcin Wilk, Młodzież międzywojennego miasta w świetle prasy lokalnej. Przypadek Tarnowa, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, 82, 2021, s. 183–215, DOI: 10.12775/RDSG.2021.06, ISSN 2450-8470 [dostęp 2025-11-11].
  26. ↑ Marcin Wilk, Sprawczość w badaniach nad historią społeczną dziewcząt. Przykład międzywojennego Tarnowa, „Kultura i Społeczeństwo”, 66 (4), 2022, s. 159–180, DOI: 10.35757/KiS.2022.66.4.7, ISSN 2300-195X [dostęp 2025-11-11].
  27. ↑ Marcin Wilk, Agnieszka Osiecka’s Diaries and Notes as a Source for Research into the History of Girlhood, „Acta Poloniae Historica”, 127, 2023, s. 167–176, DOI: 10.12775/APH.2022.127.09, ISSN 2450-8462 [dostęp 2025-11-14] (ang.).
  28. ↑ From Girls into Women, From Boys into Men. An Expert's Discourse and the Press in a Medium-Sized City in Interwar Poland. The Example of Tarnów, [w:] Sexuality, Family Planning, and Reproduction, transcript Verlag [dostęp 2025-11-11] (niem.).
  29. ↑ Marcin Wilk, First Love in the Egodocuments of Girls in Interwar Poland. A Case Study of Texts by Irena Kwiatkowska and Sonia Caplan, „Acta Poloniae Historica”, 131, 2025, s. 155–174, DOI: 10.12775/APH.2025.131.07, ISSN 2450-8462 [dostęp 2025-11-11] (ang.).
  30. ↑ Marcin Wilk, Sex, Youth, and Moral Panic in the Interwar Polish City: The Case of Tarnów, Michael Zok, Jaśmina Korczak-Siedlecka (red.), Cham: Springer Nature Switzerland, 2025, s. 233–252, DOI: 10.1007/978-3-032-00415-4_10, ISBN 978-3-032-00415-4.
  31. ↑ Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej - Stypendium dziennikarskie [online], fwpn.org.pl [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  32. ↑ https://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/stypendia/20171229_Lista_stypendystow_2018.pdf
  33. ↑ https://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/ogloszenia/2022/20221220_-_Lista_stypendystow_2023.pdf
  34. ↑ Marcin Wilk Kwiatkowska. Żarty się skończyły – Krakowska Książka Miesiąca [online] [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  35. ↑ Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO [online], Kraków Miasto Literatury UNESCO [dostęp 2024-07-03] (pol.).
  36. ↑ Meet our virtual writers in residence [online], National Centre for Writing | NCW [dostęp 2024-07-04] (ang.).
  37. ↑ Laureaci Stypendiów Twórczych Miasta Krakowa 2022 - Magiczny Kraków [online], www.krakow.pl [dostęp 2024-07-04].
  38. ↑ Marcin Wilk laureatem Krakowskiej Książki Miesiąca! [online], biblioteka.krakow.pl [dostęp 2025-12-01].
  39. ↑ Wyniki naboru wniosków o stypendium z FPT styczeń-luty 2026 [online], zaiks.org.pl [dostęp 2026-08-29].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.