Margarita Nelken
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Członkini Kongresu Deputowanych | |
| Okres |
od 1933 |
| Przynależność polityczna | |
| Członkini Las Cortes Constituyentes | |
| Okres |
od 1931 |
| Przynależność polityczna |
Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza |
Margarita Nelken (ur. 1894 w Madrycie, zm. 1968 w Meksyku) – hiszpańska pisarka, krytyczka sztuki i polityczka. Jedna z trzech pierwszy kobiet (wspólnie z Clarą Campoamor oraz Victorią Kent) wybranych do parlamentu Hiszpanii, gdy w 1931 zasiadła w Las Cortes Constituyentes. W latach 1933–1936 (do zamachu stanu w Hiszpanii w 1936 roku) członkini Kongresu Deputowanych, izby niższej Kortezów Generalnych.
Życiorys
Margarita Nelken urodziła się w 1896 w Madrycie[1]. Jej siostrą była Magda Donato (Carmen Eva Nelken)[2]. Była pisarką, artystką i krytyczką sztuki. Wystawy jej obrazów były prezentowane w wielu dużych miastach Europy i Ameryki Południowej[1]. W wieku 15 lat napisała swój pierwszy artykuł jako krytyczka sztuki, dotyczył fresków w kościele San Antonio de la Florida w Madrycie (Goya) i został opublikowany w The Studio. W 1919 roku opublikowała swój pierwszy esej skupiony na prawach kobiet: La condición social de la mujer en España. Su estado actual: su posible desarrollo. Była aktywną feministką oraz reprezentantką ruchu feministycznego w Hiszpanii w latach 30[2]. Jest uważana za jedną z pierwszych tłumaczek twórczości Franza Kafki na język hiszpański[3][4]. Po zakończeniu hiszpańskiej wojny domowej w 1939 wspólnie z siostrą wyjechała do Meksyku, gdzie prowadziła życie w tamtejszych kręgach artystycznych[1].
Działalność polityczna
W 1931, po ogłoszeniu Drugiej Republiki Hiszpańskiej po abdykacju Alfonsa XIII, zaangażowała się w hiszpańską politykę jako członkini lewicowej Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej. Z powodzeniem wystartowała w wyborach parlamentarnych w Hiszpanii w 1931 roku w okręgu wyborczym obejmującym Badajoz. Uzyskała mandat w Las Cortes Constituyentes, zostając jedną z trzech pierwszych kobiet (wspólnie z Clarą Campoamor oraz Victorią Kent) wybranych do parlamentu kraju. Reprezentując Hiszpańską Socjalistyczną Partię Robotniczą uzyskała reelekcję w wyborach parlamentarnych w 1933 roku oraz w wyborach parlamentarnych w 1936 roku (niedługo przed wybuchem zamachu stanu w Hiszpanii w 1936 roku)[1][5]. Jako jedyna kobieta wygrała wszystkie trzy wybory w czasach Drugiej Republiki Hiszpańskiej[2]. W trakcie hiszpańskiej wojny domowej dołączyła do Komunistycznej Partii Hiszpanii[1].
Twórczość
Niektóre z dzieł pisemnych Nelken obejmują[1]:
- La condición social de la mujer en España. Su estado actual: su posible desarrollo (1919)
- La condición social de la mujer en España (1922),
- Tres tipos de virgenes (1929),
- Las escritoras españolas (1930),
- Porqué hicimos la revolución (1936),
- El expresionismo en la plástica mexicana de hoy (1964).
Życie prywatne i śmierć
Jej siostrą była Magda Donato (Carmen Eva Nelken)[2]. Jej syn zmarł w 1944 roku walcząc w Armii Czerwonej, a jej córka w 1956 roku na raka. Mówiła płynnie w języku francuskim i języku niemieckim[3]. Zmarła w Meksyku w 1968 roku[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Kendall W. Brown, Nelken, Margarita (1896–1968) | Encyclopedia.com [online], www.encyclopedia.com [dostęp 2025-12-13] (ang.).
- 1 2 3 4 An essay by Margarita Nelken published for the first time in Spain [online], www.redjuderias.org, 5 marca 2010 [dostęp 2025-12-13] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-03] (ang.).
- 1 2 Margarita Nelken Mansberger (1894 to 1968) [online], Jane Cronin, 21 grudnia 2014 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
- ↑ José María Paz Gago, Kafka en España: Ramón María Tenreiro, autor de la primera traducción de La metamorfosis a una lengua extranjera, „Svět Literatury”, XXXIII (SI), 2023, s. 19–28, DOI: 10.14712/23366729.2023.3.2, ISSN 0862-8440 [dostęp 2025-12-13] (ang.).
- ↑ Margarita Nelken · The Women · Women and Spanish Kiosk Literature (1907–1939): A Digital Archive [online], loyolanotredamelib.org [dostęp 2025-12-13].
- ISNI: 0000000114724059
- VIAF: 50159015
- LCCN: n88235583
- GND: 124372627
- BnF: 127386972
- SUDOC: 059732156
- NLA: 35379344
- BNE: XX975895
- NTA: 086550721
- BIBSYS: 3117013
- CiNii: DA09608406
- Open Library: OL472622A
- PLWABN: 9810659423005606
- J9U: 987007265805405171
- PTBNP: 182788
- LNB: 000234626
- BNC: 000138474
- WorldCat: E39PBJtcH3GdyHpjFCfM8Gbcfq
