Maria Pąchalska

Maria Pąchalska
Państwo działania

 Polska

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: neurologopedia, neuropsychologia, psychologia kliniczna[1]
Doktorat

1980

Habilitacja

1987

Profesura

23 lipca 2008[1]

Uczelnia

Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal Księcia Mściwoja II

Maria Pąchalska – polska neurouczona, psycholog kliniczny i neuropsycholog, profesor nauk humanistycznych.

Życiorys

Córka Józefa (1920–1991) i Zofii (1920-2021) Kuzaków. Uczęszczała do II Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Nowym Sączu[2]. W 1976 roku ukończyła psychologię na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1976 wyjechała do Kanady, gdzie podczas specjalizacji w neuropsychologii w University of Toronto, napisała pracę dyplomową pt. Cognitive Training of Brain-Damaged Persons[2]. Ukończyła studia podyplomowe z zakresu neuropsychologii (1977), logopedii (1980) i neurologopedii (2005)[3].

W 1980 roku obroniła pracę doktorską pt. Znaczenie redukcji lęku w rehabilitacji chorych z niedowładem połowiczym, której promotorem był prof. zw. dr hab. med. Adam Pąchalski (1926–2010), od 1981 mąż Marii[2]. W 1987 roku habilitowała się na podstawie rozprawy pt. Kompleksowy Model Rehabilitacji Chorych z Ogniskowym Uszkodzeniem Mózgu i Afazją Całkowitą na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Gdańskiego. 23 lipca 2008 roku uzyskała tytuł profesora w zakresie nauk humanistycznych[3].

Kierownik Katedry Neuropsychologii i Neurorehabilitacji Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.

Konsultant Kliniczny Specjalistycznego Centrum Medycznego UniCardia & UniMedica & UniEstetica. W 1991 założyła i jest wieloletnim prezesem Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego (PTNeur), w roku 1994 była współzałożycielką i jest wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Neurolingwistycznego. W roku 2003 założyła i jest wieloletnim redaktorem naczelnym kwartalnika „Acta Neuropsychologica”[3], od 2002 r. pracuje jako redaktor merytoryczna działu Clinical neuropsychology w czasopiśmie „Medical Science Monitor”. We wczesnych etapach pracy naukowej jej mentorem zawodowym był profesor Jason W. Brown, z Instytutu Neurologii Uniwersytetu Nowojorskiego, autor teorii mikrogenetycznej z którym nadal współpracuje od 1994 roku.

Działalność zawodowa

1978–2010 Dyrektor, Krakowskie Centrum Rehabilitacji Afazji „Afa-Klub” (działalność społeczna)

1987–1995 Dyrektor ds. Naukowych, Instytut Rehabilitacji, AWF w Krakowie

1992–2003 Dyrektor Prywatny Ośrodek Rehabilitacji Medycznej w Krakowie

1994–2010 Prezes, Fundacja na Rzecz Osób z Dysfunkcjami Mózgu[3]

1996–2003 Konsultant, Oddział Rehabilitacji Medycznej Krakowskiego Centrum Rehabilitacji

1999–2005 Konsultant, Katedra i Klinika Rehabilitacji Akademia Medyczna w Bydgoszczy

Od 2004 profesor i konsultant Center for Cognition and Communication w Nowym Jorku[3].

Od 2004 konsultant Specjalistycznego Centrum Medycznego UniCardia & UniMedica & UniEstetica.

2004–2007 Prof. UMCS, Instytut Psychologii UMCS[3]

2007–2010 Kierownik Zakładu Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii w Uniwersytecie Gdańskim.

Od 2011 Kierownik Katedry Neuropsychologii i Neurorehabilitacji, Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie[3].

Publikacje

Monografie i podręczniki

  • Pąchalska M. (1985) Teoria i praktyka rehabilitacji w chorobach psychicznych. Wyd. Mon. Kraków: AWF, ISSN 0860-0642.
  • Pąchalska M. (1986) Kompleksowy Model Rehabilitacji Chorych z Afazją Całkowitą. Wyd. Mon. Nr 28. Kraków: AWF. ISSN 0860-0642.
  • Pąchalska M. (1999) Afazjologia. Warszawa – Kraków: PWN. ISBN 978-83-01-12431-1.
  • Grochmal-Bach B., Pąchalska M. (2004) Tożsamość człowieka a teoria mikrogenetyczna. Kraków: WAM. ISBN 83-7318-453-8.
  • Pąchalska M. (2007) Neuropsychologia kliniczna: Urazy mózgu. T. I. Procesy poznawcze i emocjonalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-01-14977-2.
  • Pąchalska M. (2007) Neuropsychologia kliniczna: Urazy mózgu. T. II. Procesy językowe i integracja ze społeczeństwem. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-01-14978-9.
  • Pąchalska M. (2008) Rehabilitacja neuropsychologiczna: Procesy poznawcze i emocjonalne. Lublin: Wydawnictwo UMCS. ISBN 978-83-227-2741-6.
  • Pąchalska M., MacQueen B.D., Moskała M. Tomaszewski W. (2014) Europejska Skala Oceny Jakości Życia Po Urazie Mózgu. Standaryzowana wersja polska. Warszawa: MEDSPORTPRESS.ISBN 83-920627-0-1.
  • Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Kropotov J. D. (2014) Neuropsychologia kliniczna. Od teorii do praktyki. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-01-17841-3.
  • Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Bednarek S. (2020) Neuropsychologia tożsamości. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-01-21468-5.
  • Pąchalska M., Kaczmarek B.L.J., Kropotov J. D. (2021) Ja utracone i odzyskane. Kraków: Agencja Wydawnicza IMPULS. ISBN 978-83-8095-933-0.
  • Pąchalska M., Bednarek S., Kaczmarek B.L.J. (2024). Mózg, umysł i Ja kulturowe, Kraków: AW IMPULS. ISBN 978-83-8294-392-4.

Redakcja książek w języku angielskim

  • Pąchalska M. (1988) Contemporary Problems in the Rehabilitation of Persons with Aphasia. Kraków: AWF
  • B.D. MacQueen, & M. Pąchalska. red. (2003) Society as text in the thought of Richard Harvey Brown. Wrocław: Continuo Publishing House
  • Pachalska M. & MacQueen BD. red. (2006) Root metaphors: selected essays on social thinking. Wrocław: Continuo Publishing House
  • Pachalska M. & M. Weber (eds.) (2008) Neuropsychology and Philosophy of Mind in Process, Frankfurt/Paris/ Lancaster, New Brunswick, Ontos Verlag, ISBN 978-3-86838-010-1

Redakcja książek w języku polskim

  • Pąchalska M. (1989) Zdrowie w koncepcji doktora Henryka Jordana. Kraków: Towarzystwo im. Doktora Henryka Jordana
  • Herzyk A., Daniluk B., Pąchalska M., MacQueen B.D. (2003) Neuropsychologiczne konsekwencje urazów głowy: Jakość życia pacjentów. Lublin: UMCS
  • Pąchalska M., Grochmal-Bach B., MacQueen BD. (2007) Tożsamość człowieka w ujęciu interdyscyplinarnym. Kraków: WAM
  • Pąchalska M., Kwiatkowska G. (2010) Neuropsychologia a humanistyka. Lublin: Wydawnictwo UMCS
  • Pąchalska M., & Bidzan L. (2012) Otępienie czołowo-skroniowe: Ujęcie interdyscyplinarne. Kraków: Wydawnictwo AFM

Ordery i odznaczenia

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2026)
  • Złoty Krzyż Zasługi (2009)
  • Order Serca za Uratowanie Życia (2004)
  • Medal Księcia Mściwoja II (2010)[4]
  • Medal im. Mieczysława Skulimowskiego (2003)
  • Medal im. Józefa Marka (2003)
  • Medal im. Mikołaja Kopernika (1985)
  • Medal im. Ludwika Bierkowskiego (1983)
  • Medal im. Andrzeja Bandurskiego (1980)
  • Medal im. Józefa Dietla (1978)
  • Złota Odznaka Miasta Krakowa (1981)
  • Złota Odznaka za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej (1987)
  • Złota Odznaka Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem (2003)
  • Order C4 Laug nadany przez Królową Danii za zorganizowanie IV Międzynarodowego Kongresu Chorych z Afazją w Aalborg (Dania, 1994)

Źródło:[2].

Nagrody

  • Nagroda Prezesa Urzędu Kultury Fizycznej (1986, 1988, 1992)
  • Nagroda Miasta Krakowa w dziedzinie nauki i techniki za rok 1987 (1989)
  • Nagroda Zasłużonego dla Ziemi Sądeckiej (1996)
  • Copernicus Prize (2003, 2011)
  • Nagroda indywidualna I stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za najlepszy podręcznik akademicki (2008)
  • Copernicus Prize za odkrycie naukowe nowej mutacji genu w zespole MELAS (2012)[3]
  • Nagroda im. Andrzeja Kapiszewskiego za wybitne osiągnięcia naukowe (2012)
  • I Nagroda Literacka im. Filipa Kallimacha za podręcznik akademicki Neuropsychologia kliniczna. Urazy mózgu (2012)
  • Nagroda Brylantowego Pióra nadana przez Nowojorski Komitet Dobrych Publikacji Naukowych za całokształt działalności naukowej (2015)

Źródło:[2].

Przypisy

  1. 1 2 Prof. dr hab. Maria Pąchalska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2025-09-19].
  2. 1 2 3 4 5 Waldemar Tłokiński: Maria Pąchalska: wielka uczona, nauczyciel akademicki, wybitna humanistka. W: Neuropsychologia, neurologopedia i neurolingwistyka in honorem Maria Pąchalska. Opole: Uniwersytet Opolski, 2017, s. 23–105. ISBN 978-83-7395-772-5. [dostęp 2024-10-03].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 prof. dr hab. Maria Pąchalska. [w:] Wykładowcy. Wydział Psychologii, Pedagogiki i Nauk Humanistycznych [on-line]. Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. [dostęp 2021-11-01].
  4. ↑ Laureaci medalu księcia Mściwoja II [online], bip.gdansk.pl [dostęp 2024-10-03].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.