Maria Urbaniec-Downarowicz
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1942–1944 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
księgowa |
| Odznaczenia | |
Maria Urbaniec-Downarowicz ps. Myszka (ur. 7 października 1927 r. w Łucku, zm. 1 maja 2026 r. we Wrocławiu) – powstańczyni warszawska.
Życiorys
Urodziła się 7 października 1927 r. w Łucku jako córka Jana i Zofii Jadwigi z domu Buttowt-Andrzeykowicz[1]. Miała dwóch starszych braci. Przed wojną należała do drużyny harcerskiej Samodzielny Pluton im. gen. Juliana Stachiewicza działającej przy jej Publicznej Szkoły Powszechnej nr 121[1].
Wybuch wojny zastał ją, gdy wraz z rodziną odwiedzała ojca - konsula na Węgrzech. Z Węgier próbowała z rodziną dostać się do Warszawy, a później do Lwowa. W drodze zatrzymali ich Niemcy, ale zostali zwolnieni[2]. Po powrocie do Warszawy po Wielkanocy 1940 r. kontynuowała naukę do klasy VII w Szkole Powszechnej przy ul. Woronicza, a następnie uczyła się według zasad tajnego nauczania w Gimnazjum Żeńskim im. Wandy Szachtmajerowej, która działała oficjalnie jako szkoła podstawowa z żeńskimi kursami krawiecko-bieliźniarskimi[1].
Straciła matkę w obozie w Oświęcimiu[3]. W 1942 r. została zaprzysiężona i skończyła kurs łączności, po czym dołączyła do OS "Jerzy". Po przeformowaniu w batalion Zośka, została łączniczką IV plutonu 1 kompanii Maciek[1]. Brała udział w kolejnych kursach, m.in. minerskich. W powstaniu warszawskim była łączniczką[2]. 22 sierpnia 1944 r. podczas natarcia na Dworzec Gdański została postrzelona w okolicy kolana[1], ale opuściła szpital polowy i wróciła do udziału w walkach. Po przejściu kanałami do Śródmieścia, dołączyła do walk na Czerniakowie. Z Warszawy wyszła 7 października, razem z cywilami i razem z kilkoma innymi osobami wyskoczyła z pociągu do Pruszkowa. Do miasta wróciła w styczniu[2].
Po wojnie przeniosła się do Bytomia, gdzie zdała maturę i poznała przyszłego męża[2]. Od września 1948 r. podjęła praca w księgowości w Zakładach Odzieżowych Bytom, a w 1949 r. przeniosła się do Wrocławia. Do 1956 r. pracowała w księgowości w Orbisie, a następnie w latach 1966-1980[1] w Przedsiębiorstwie Produkcji Nakładczej[2] pracowała chałupniczo. Miała jednego syna. Po wojnie ciężko zachorowała na zapalenie stawów, potem przeszła operację serca[3].
W 1989 r. była wśród założycieli Okręgu Dolnośląskiego Stowarzyszenia Żołnierzy AK. Z organizatorami kampanii BohaterON była związana od pierwszej edycji Kartki dla Powstańca. Została jedną z bohaterek muralu WARSZAWIACY - POWSTAŃCY - WROCŁAWIANIE, powstałego z okazji 80-lecia powstania warszawskiego na budynku przy ul. Komuny Paryskiej 3 we Wrocławiu[2]. W 2018 r. awansowana do stopnia majora w stanie spoczynku[1]. Odznaczona Krzyżem Partyzanckim, Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej[1].
Zmarła 1 maja 2026 r.[2] we Wrocławiu, pochowana na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Powstańcze Biogramy - Maria Urbaniec [online], www.1944.pl [dostęp 2026-08-22].
- 1 2 3 4 5 6 7 Hubert Głuch, Zmarła Maria Urbaniec-Downarowicz "Myszka". Powstańczyni, łączniczka batalionu "Zośka" [online], wroclaw.wyborcza.pl, 4 maja 2026 [dostęp 2026-08-22] (pol.).
- 1 2 Odeszła Maria Urbaniec-Downarowicz, ps. Myszka. Łączniczka w Powstaniu Warszawskim, związana z Wrocławiem [online], Wroclaw.pl, 4 maja 2026 [dostęp 2026-08-22].