Maria von Linden
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 lipca 1869 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Tytuł naukowy | |
| Alma Mater | |
Maria von Linden (ur. 18 lipca 1869 na zamku Burgberg, powiat Heidenheim, zm. 25 sierpnia 1936 w Schaan w Liechtensteinie) – niemiecka zoolog, pierwsza kobieta studiująca na uniwersytecie w Tybindze i pierwsza kobieta w Niemczech, której nadano tytuł naukowy profesora (1910).
Życiorys
Maria von Linden pochodziła z rodziny szlacheckiej, urodziła się 18 lipca 1869 roku w rodzinnym zamku Burgberg[1.1]. Pierwsze nauki pobierała prywatnie w domu, później uczęszczała do szkoły dla dziewcząt w Karlsruhe (1883–1887)[1.1]. Po powrocie do domu dokonała pierwszego odkrycia mineralogicznego i napisała artykuł na temat osadów kredowych w rzece Hürbe, który został odczytany na spotkaniu stowarzyszenia geologicznego w Karlsruhe przez mężczyznę[1.2].
W XIX wieku kobiety nie mogły kształcić się w uczelniach wyższych ani w Badenii, ani w Wirtembergii[2]. W 1888 roku w sprawie jej dalszej edukacji interweniował w ministerstwie edukacji wuj Joseph von Linden (1804–1895), sprawujący funkcję ministra spraw wewnętrznych w rządzie Wirtembergii[1.2]. Von Linden miała otrzymać miejsce na studiach na uniwersytecie w Tybindze. Wymagany egzamin maturalny zdała eksternistycznie w gimnazjum chłopięcym w Stuttgarcie w 1891 roku, a wiosną następnego roku wystąpiła do uczelni o zezwolenie na naukę, a senat uniwersytetu przychylił się do jej prośby[1.2].
W 1893 roku von Linden rozpoczęła studia w zakresie matematyki, chemii, zoologii i fizjologii[1.2]. Po śmierci ojca w 1894 roku, by ukończyć naukę, otrzymała stypendium naukowe ufundowane przez niemiecki ruch feministyczny (Allgemeiner Deutscher Frauenverein), którego przywódczyni Mathilde Weber (1829–1901) wspierała starania von Linden w uzyskaniu wyższego wykształcenia[1.2]. W 1896 roku obroniła doktorat Die Entwicklung der Zeichnung und der Skulptur der Gehäuseschnecken des Meeres, a jej promotorem był Theodor Eimer[1.2]. Von Linden została na uczelni i pracowała jako asystentka Eimera do jego śmierci w 1898 roku[1.2]. W 1899 roku została asystentką Huberta Ludwiga (1852–1913) w Instytucie Higieny na uniwersytecie w Bonn[2], a w 1908 roku objęła kierownictwo nowo powstałego Instytutu Parazytologii[1.2]. Ministerstwo edukacji nie wydało jej jednak zezwolenia na prowadzenie działalności pedagogicznej i nie mogła nauczać studentów[1.2]. W 1910 roku uzyskała jako pierwsza kobieta w Niemczech tytuł naukowy profesora, jednakże bez prawa do prowadzenia zajęć dydaktycznych[1.2]. Jej wynagrodzenie było dużo niższe niż pensje innych profesorów i dopiero w 1920 roku otrzymała podwyżkę, która pozwoliła jej na samodzielne utrzymanie[2].
Odkryła antyseptyczne właściwości miedzi, jej odkrycie zostało opatentowane i wykorzystane przy produkcji sterylnych bandaży oraz opatrunków[1.2]. Jej zainteresowania naukowe skupiły się na chorobach płuc. Do leczenia gruźlicy chciała stosować miedź[1.2].
Po przejęciu władzy w Niemczech przez narodowych socjalistów musiała odejść z uczelni[1.2] – została odesłana na wcześniejszą emeryturę[2]. Von Linden była przeciwna ideologii narodowosocjalistycznej i zaangażowała się w pomoc przy wyjeździe do Norwegii rodziny fizyka żydowskiego pochodzenia Heinricha Hertza (1857–1894), u której mieszkała w Bonn[2].
Z powodu problemów finansowych sprzedała rodzinny zamek i przeniosła się do Liechtensteinu, gdzie zmarła na zapalenie płuc w 1936 roku[1.2].
Publikacje
- Die Entwicklung der Zeichnung und der Skulptur der Gehäuseschnecken des Meeres, Zeitschrift für wissenschaftliche Zoologie 61 (1895–1896), s. 261–317[1.2]
- Die entwicklungshemmende Wirkung von Kupfersalzen auf Krankheit erregende Bakterien, [w:] Medizinischhygienische Bakteriologie, Virusforschung und Parasitilogie, Teil 1, Zentralbatt für Bakteriologie, Parasitenkunde, Infektionskrankheiten und Hygienie, 1920–1921[1.2]
- Die Farben der Schmetterlinge und ihre Ursachen, [w:] Leopoldina. Mitteilungen der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina 38 (1902), s. 124–133[2]
Upamiętnienie
Przypisy
- Marilyn Ogilvie, Joy Harvey: The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th Century. Routledge, 2003. ISBN 978-1-135-96343-9. [dostęp 2015-12-12].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Christian George: Maria von Linden (1869-1936), Zoologin, erste Professorin der Universität Bonn. [w:] Landschaftsverband Rheinland [on-line]. 2011-12-19.12. [dostęp 2015-12-12]. (niem.).