Marian Żychowski

Marian Żychowski

Marian Żychowski (ok. 1964)
Data urodzenia	4 września 1922
Data śmierci	31 października 1972
Profesor doktor nauk humanistycznych
Alma Mater	Uniwersytet Jagielloński
Doktorat	1954 – historia Instytut Kształcenia Kadr Naukowych promotor: Żanna Kormanowa
Profesura	1969
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Wyższa Szkoła Nauk Społecznych przy KC PZPR
Okres zatrudn.	1953–1962
Uczelnia	Uniwersytet Warszawski
Okres zatrudn.	1962–1972

Marian Żychowski (ur. 4 września 1922, zm. 31 października 1972^[1]) – polski historyk i politolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, specjalista w zakresie dziejów XIX wieku.

W okresie okupacji niemieckiej pracował jako robotnik i uczył się w Szkole Chemii Technicznej. Po wojnie ukończył studia magisterskie z etnologii i socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie studiował również historię i był słuchaczem Szkoły Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa. Jego zainteresowania naukowe ukształtowały się pod wpływem Celiny Bobińskiej, kierowniczki Katedry Historii Ruchów Społecznych XIX i XX w.^[2]

Od 1947 członek Polskiej Partii Robotniczej, a następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Pracował jako cenzor w Wojewódzkim Urzędzie Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk w Krakowie. Od 1950 aspirant i pracownik Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych. Od 1953 zatrudniony w Szkole Partyjnej przy KC PZPR, następnie pracownik Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR. W 1954 uzyskał stopień kandydata nauk historycznych pod kierunkiem Żanny Kormanowej. W 1956 objął stanowisko docenta. Był m.in. kierownikiem Katedry Historii Polski i Polskiego Ruchu Robotniczego, kierownikiem Zakładu Religioznawstwa i Polityki Wyznaniowej oraz dziekanem Wydziału Historyczno-Socjologicznego WSNS^[2].

W 1962 został mianowany profesorem i kierował Studium Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Był organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie kierował Zakładem Najnowszej Historii Politycznej, a także twórcą i redaktorem naczelnym czasopisma „Studia Nauk Politycznych”. Działał w skali kraju poprzez Międzyresortowy Centralny Ośrodek Metodyczny Studiów Nauk Politycznych^[2]. W 1969 otrzymał tytuł i stanowisko profesora zwyczajnego.

Zmarł po ciężkiej, trwającej rok chorobie, która przekreśliła plany napisania biografii Józefa Piłsudskiego. Mimo utraty wzroku zdołał napisać przed śmiercią dwa artykuły^[2]. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A33-1-4)^[3].

• Rok 1846 w Rzeczypospolitej Krakowskiej i Galicji, Książka i Wiedza, Warszawa 1956.
• Zarys historii Polski. Od początków państwa do czasów najnowszych (ze Stanisławem Arnoldem), Polonia, Warszawa 1962; wyd. II: 1965.
• Ludwik Mierosławski 1814–1878, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1963.
• Generał klęski Ludwik Mierosławski 1814–1878, Iskry, Warszawa 1965.
• Polska, naród, ojczyzna. Szkice, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1968; wyd. II: 1969.
• Nauka, ideologia, polityka. Wychowanie młodego pokolenia, Iskry, Warszawa 1968.
• Partia i ideologia (z Andrzejem Kurzem), Książka i Wiedza, Warszawa 1968; wyd. II: 1969; wyd. III: 1970.
• Wielki październik 1917 (z Heleną Zand), Wiedza Powszechna, Warszawa 1967.
• Bolesław Limanowski 1835–1935, Książka i Wiedza, Warszawa 1971.
• Polska myśl socjalistyczna XIX i XX wieku (do 1918 r.), PWN, Warszawa 1976.

• Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s. 194, przyp. 294.