Marian Dembiniok
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 maja 1951 |
|---|---|
| Odznaczenia | |
Marian Dembiniok (ur. 14 maja 1951 w Cieszynie) – polski muzealnik, działacz społeczno-kulturalny i samorządowiec.
Życiorys
Po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kopernika w Cieszynie studiował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim uzyskując dyplom magistra historii.
Pracował w Państwowym Domu Dziecka im. Dańkowskiego w Lublinie jako wychowawca, a po powrocie do Cieszyna w Cieszyńskim Centrum Kultury, skąd po rezygnacji z funkcji dyrektora przeszedł do cieszyńskiego muzeum.
Od września 1982 roku pracował w Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Najpierw organizował i kierował Działem Etnografii, a jako zastępca dyrektora przeprowadził remont muzeum. W roku 2000 powołany został na dyrektora Muzeum Śląska Cieszyńskiego.[1] Po dwudziestu latach kierowania najstarszym na ziemiach polskich muzeum publicznym, przeszedł na emeryturę.[2]
Działalność
Organizator licznych wystaw prezentowanych w kraju jak i za granicą (m.in. „Kultura ludowa Ziemi Cieszyńskiej”, Warszawa - Państwowe Muzeum Etnograficzne, 1986 r., „Święta po polsku”, Kaysersberg, Francja, 1991 r.). Inicjator i współorganizator wystawy „Madonna of Cieszyn and the unique sculptures from Peter Parler” w Pradze w Pałacu Kinskich (2003 r.).[3]
Wieloletni (I, II i IV kadencja) radny Cieszyna i przewodniczący Komisji Architektury i Ochrony Zabytków.[4] W latach 1998 - 2002 członek Zarządu Miasta Cieszyna.
Pomysłodawca (w roku 1995) i organizator corocznej kwesty w dniu 1 listopada na odnowę zabytkowych pomników Cmentarza Komunalnego w Cieszynie.[5]
Współorganizator w roku 1989 trzech manifestacji przeciwko budowie koksowni w Stonawie oraz manifestacji w 21 rocznicę inwazji Wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację.[6][7][8]
Współtwórca cieszyńskiego oddziału Solidarności Polsko-Czesko-Słowackiej[7], którego członkowie zainicjowali współpracę kulturalną ze stroną czechosłowacką. Wieloletni dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „NA GRANICY” w Cieszynie i Czeskim Cieszynie[9] oraz rzecznik Stowarzyszenia Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka.
Pomysłodawca i współzałożyciel Stowarzyszenia „Nasz Cieszyn”[10], które przez wiele lat aktywnie uczestniczyło w życiu społecznym miasta. Współzałożyciel Stowarzyszenia „Rotunda” (2004 r.)[11] i Stowarzyszenia „Wszechnica” (2005 r.)[12] propagujących wiedzę historyczną i pamięć o cieszyńskich postaciach i wydarzeniach.
Prywatnie pasjonat fotografii. Autor zdjęć do wystaw fotograficznych: „Fotografie” (2014)[13], „Dziesięć razy staw” (2016)[14], „Progi, występy, nisze” (2016)[15], „Toskania – Fragmenty” (2022) oraz „Spojrzenia” (2023)[16].
Publikacje
- Zarys kultury ludowej Śląska Cieszyńskiego (1995)
- Krojové stříbrné šperky Těšínského Slezska (2000)
- O góralach, Wałachach, Lachach i Jackach na Śląsku Cieszyńskim (2010)
- Cieszyn - fotografie Mariana Dembinioka (2016)
Odznaczenia
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” – 1996
- Srebrny Krzyż Zasługi – 1997[17]
- Artis Bohemiae Amicis (Republika Czeska) – 2001[18]
- Złoty Krzyż Zasługi – 2004[19]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2008[20]
- Srebrna Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” – 2009
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2010[21]
- Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” – 2012
- Laur „Srebrnej Cieszynianki” – 2017[22]
Przypisy
- ↑ Dzieje Cieszyna..., 2010, t. III, s. 632.
- ↑ Zmiana u sterów najstarszego muzeum w Polsce. Czy konkurs się odbędzie?. Beskidzka24.pl. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Madonna of Cieszyn and unique sculptures from Peter Parler. Art of the Day.info. [dostęp 2026-01-23].
- ↑ Dzieje Cieszyna..., 2010, t. III, s. 584-586.
- ↑ Społeczny Komitet Renowacji Cmentarzy Cieszyńskich. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Oddział Regionalny SPCzS promotorem procesów integracyjnych w Cieszyńskiem. OpenAirMuseum. [dostęp 2026-01-14].
- 1 2 Ludzie SPCzS. Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Dzieje Cieszyna..., 2010, t. III, s. 481.
- ↑ 30 lat Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego BEZ GRANIC. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Dzieje Cieszyna..., 2010, t. III, s. 585.
- ↑ Stowarzyszenie Rotunda. rejestr.io. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Stowarzyszenie Wszechnica. rejestr.io. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Wernisaż wystawy fotografii autorstwa Mariana Dembinioka. OX.pl. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Wernisaż wystawy fotografii autorstwa Mariana Dembinioka. OX.pl. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ „Progi, występy, nisze”. OX.pl. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Wernisaż wystawy "Spojrzenia" Mariana Dembinioka. OX.pl. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 115 (ISAP) – pkt 40
- ↑ Přehled oceněných v letech 2000 - 2025. Ministerstvo kultury České republiky. [dostęp 2026-01-12].
- ↑ M.P. z 2005 r. Nr 7, poz. 91 (ISAP) – pkt 461
- ↑ M.P. z 2008 r. Nr 87, poz. 763 (ISAP) – pkt 2
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. [dostęp 2026-01-14].
- ↑ Laury ziemi cieszyńskiej wręczone. Cieszyn.pl. [dostęp 2026-01-12].
Bibliografia
- Dzieje Cieszyna od pradziejów do czasów współczesnych. Cieszyn: Książnica Cieszyńska, 2010. ISBN 978-83-927052-6-0.
