Marian Hyla
![]() Marian Hyla (przed 1934) | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 czerwca 1891 |
|---|---|
| Data śmierci |
? |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
od 1914 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
43 Pułk Piechoty |
| Stanowiska |
dowódca batalionu piechoty |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Marian Jan Hyla (ur. 21 czerwca 1891 w Żarnówce, zm. ?) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Wawrzyńca i Tekli z domu Białońskiej, urodzony 21 czerwca 1891 w Żarnówce, pow. myślenickim[1]. W 1911 ukończył gimnazjum w Wadowicach[2]. Następnie w okresie od 3 lipca 1912 do 30 września 1913 był założycielem, komendantem i instruktorem Związku Strzeleckiego w Żarnówce[3]. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach cesarskiej i królewskiej armii, do której został wcielony 1 października 1913[3]. Jego oddziałem macierzystym był pułk piechoty nr 56 z Krakowa. W czasie służby w c. i k. armii awansował na kolejne stopnie w korpusie oficerów rezerwy piechoty: podporucznika (1 września 1915) i porucznika (1 listopada 1917)[4][5][6].
21 czerwca 1919 został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1917, zaliczony do I Rezerwy armii z jednoczesnym powołaniem do służby czynnej na czas wojny, i przydzielony do 12 pułku piechoty[7][8]. Walczył na wojnie z Ukraińcami[2]. 4 lutego 1919 roku został ranny w walce o wieś Wołcza Dolna[9][10].
22 lipca 1922 roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy batalionu w 12 pułku piechoty w Wadowicach[11]. W latach 1923–1924 dowodził I batalionem, a w następnym roku – II baonem 43 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Dubnie[12][13][14]. 20 stycznia 1928 roku został przeniesiony z 43 pp do 53 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Stryju na stanowisko kwatermistrza[15]. 26 kwietnia 1928 roku został przeniesiony do 27 pułku piechoty w Częstochowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[16][17]. W tym samym roku został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko dowódcy 8 baonu granicznego w Stołpcach[18]. W lipcu 1929 roku został przesunięty w KOP na stanowisko dowódcy 10 baonu granicznego w Krasnem. 31 marca 1930 roku otrzymał przeniesienie z KOP do 83 pułku piechoty w Kobryniu na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[19].
23 marca 1932 roku został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Słonim na stanowisko komendanta[20][21]. W połowie 1935 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IX[22]. Później został przeniesiony w stan spoczynku.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 walczył jako dowódca oddziałów ochotniczych w Obronie Wybrzeża w rejonie Gdyni[2].
W listopadzie 1923 roku otrzymał zgodę na zawarcie związku małżeńskiego z Marią Starzyńską[23]. Miał córkę Helenę (ur. 7 października 1925)[10].
Awanse
- porucznik – 1 listopada 1917
- kapitan – z dniem 1 kwietnia 1920
- major – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 (w 1924 zajmował 271 lokatę w korpusie oficerów piechoty)
- podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 619 (22 lutego 1921)[24][25][1]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1938)[26]
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie, 1921)[27][3]
- Medal Niepodległości – 9 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[28][3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[3]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[3]
- Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z dekoracją wojenną i mieczami (Austro-Węgry)
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej Signum Laudis z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry)
- Srebrny Medal Waleczności 2 klasy (Austro-Węgry)
- Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry)[29]
Przypisy
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 Marian Jan Hyla | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2026-01-22].
- 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 220, 379.
- ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 225, 499.
- ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 240, 639.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 72 z 3 lipca 1919 roku, poz. 2345.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 73 z 5 lipca 1919 roku, poz. 2391.
- ↑ Franciszek Mucha, Zarys historii..., s. 6–7.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 546.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 251, 404.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 232, 347.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 271.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 20 stycznia 1928 roku, s. 4.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 140.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 43, 168.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 378.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 124.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 233.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 22, 523.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z 4 lipca 1935 roku.
- ↑ Nasza rodzina. „Polska Zbrojna”. 319, s. 4, 1923-11-21. Warszawa.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 5 marca 1921, s. 373.
- ↑ Franciszek Mucha, Zarys historii..., s. 30.
- ↑ M.P. z 1938 r. Nr 258, poz. 592 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 62)
- ↑ M.P. z 1933 r. Nr 258, poz. 279 (ISAP).
- ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 639.
Bibliografia
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1916. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1916. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1917. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918. (niem.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Franciszek Mucha, Zarys historii wojennej 12-go Pułku Piechoty, Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, Warszawa 1928.
- Wacław Tym, Andrzej Rzepniewski Kępa Oksywska 1939, Wydawnictwo Morskie 1985.
- Hyla Marian Jan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.62-5217 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-22].
