Marian Janusz
| Data i miejsce urodzenia |
2 lutego 1905 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
7 kwietnia 1989 |
| profesor nauk technicznych | |
| Specjalność: budownictwo ogólne | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Profesura | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1946–1975 |
| Odznaczenia | |
Marian Janusz (ur. 2 lutego 1905 we Lwowie, zm. 7 kwietnia 1989 w Gliwicach) – polski inżynier budownictwa.
Życiorys
Po ukończeniu w 1923 XI Państwowego Gimnazjum im. Jana i Andrzeja Śniadeckich we Lwowie rozpoczął studia na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej Politechniki Lwowskiej. Naukę zakończył w 1928, ale sytuacja finansowa sprawiła, że dyplom obronił dopiero w 1938.
Od 1928 pracował jako zastępca asystenta prof. Jana Boguckiego w Katedrze Statyki Budowli i Budownictwa Żelaznego na wydziale, który ukończył. Po roku przeszedł do Katedry Mechaniki Ogólnej, którą kierował Włodzimierz Burzyński. Od 1934 był młodszym asystentem Wojciecha Rubinowicza i Kazimierza Vetulaniego, w 1938 po obronie dyplomu został starszym asystentem. Od 1936 równolegle do pracy na uczelni wykładał mechanikę teoretyczną, wytrzymałość materiałów i fizykę z elementami maszynoznawstwa w Państwowej Szkole Technicznej, której dyrektorem był prof. Klaudiusz Filasiewicz. Od 1939 był adiunktem na Wydziale Mechanicznym, po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną kontynuował pracę w Instytucie Politechnicznym.
Po wkroczeniu wojsk hitlerowskich pozostał w mieście i wykładał mechanikę w Polskiej Szkole Technicznej. Po wyparciu wojsk niemieckich przez Armię Czerwoną Marian Janusz powrócił do pracy w ponownie działającym Instytucie Politechnicznym, był adiunktem i wykładał wytrzymałość materiałów. Podczas akcji wysiedlania Polaków w kwietniu 1946 opuścił Lwów, razem z prof. Włodzimierzem Burzyńskim i grupą lwowskich naukowców zamieszkał w Gliwicach i współorganizował Politechnikę Śląską.
Od maja 1946 kierował Katedrą Mechaniki i Wytrzymałości Materiałów, początkowo był zastępcą profesora, w 1949 uzyskał stopień doktora, w 1950 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. Równocześnie na zaproszenie prof. Edwarda Suchardy był współorganizatorem Katedry Wytrzymałości Materiałów i Statyki Budowli, kierował nią do 1956 dojeżdżając z Gliwic. Od 1952 do 1955 był dziekanem Wydziału Inżynieryjno-Budowlanego, a przez następne cztery lata prorektorem tego Wydziału. W 1959 należał do grona organizatorów Wydziału Wychowania Technicznego, którego został dziekanem. Funkcję tę pełnił do 1971, w międzyczasie, w 1965 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego Politechniki Śląskiej. Podczas pracy na Wydziale Wychowania Technicznego równolegle kierował Katedrą Technologii Ogólnej Uniwersytetu Śląskiego. Na emeryturę przeszedł w październiku 1975.
Zmarł w nocy z 6 na 7 kwietnia 1989 w Gliwicach, pochowany 11 kwietnia 1989 na Cmentarzu Lipowym[1] (sektor F4-1-1)[2].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1977)[3]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958)[4]
- Złoty Krzyż Zasługi
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1975)[5]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego”
- Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej”
- Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej wraz z Dyplomem Uznania (1970)[6]
- Krzyż „Pro Ecclesia et Pontifice” (Watykan)
Źródło:[1].
Nagrody
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna I stopnia za osiągnięcia w dziedzinie dydaktyczno-wychowawczej (1974)[7]
Przypisy
- 1 2 Kronika żałobna. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. nr 7, s. 6, kwiecień 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. [dostęp 2026-05-14].
- ↑ Cmentarze komunalne w Gliwicach [online], gliwice.grobonet.com [dostęp 2026-05-01].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1977–1978. Gliwice: Politechnika Śląska, 1978, s. 85. [dostęp 2026-08-17].
- ↑ Program Politechniki Śląskiej im. W. Pstrowskiego na rok akad. 1959–1960. Gliwice: Politechnika Śląska, 1961, s. 21. [dostęp 2026-05-01].
- ↑ Barbara Kasprzycka, Bożena Styrylska (oprac. red.): Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1975−1976. Gliwice: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, 1976, s. 326.
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1970–1971. Gliwice: Politechnika Śląska, 1971, s. 412. [dostęp 2026-07-22].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1975–1976. Gliwice: Politechnika Śląska, 1976, s. 331. [dostęp 2026-08-13].