Marian Merenholc

Marian Merenholc

Wiktor

porucznik
Data i miejsce urodzenia	12 maja 1912/15 maja 1913 Warszawa
Data i miejsce śmierci	30 września 1944 Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne	Armia Krajowa
Formacja	Gwardia Polscy Socjaliści Socjalistyczna Organizacja Bojowa Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów
Jednostki	IV Batalion OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa kampania wrześniowa bitwa nad Bzurą obrona Warszawy powstanie warszawskie †
Odznaczenia

Marian Merenholc ps. „Wiktor”, „Zbyszek”, „Jajo” (ur. 15 maja 1912 lub 1913 w Warszawie, zm. 30 września 1944 tamże) – polski wojskowy i działacz socjalistyczny, porucznik, żołnierz IV Batalionu OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego, powstaniec warszawski.

Z pochodzenia był Żydem^[1], syn agenta hipotecznego Stanisława i Heleny z d. Szac^[2][3]. W 1932 roku ukończył gimnazjum Władysława Giżyckiego w Warszawie, gdzie jednym z jego kolegów był Leszek Raabe^[3].

Przed wojną studiował w konserwatorium muzycznym, był także oficerem rezerwy w stopniu podporucznika oraz działaczem Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej^[2]. Pracował jako muzyk w lokalach nocnych i kabaretach, grał głównie na akordeonie^[3].

Podczas kampanii wrześniowej brał udział w bitwie nad Bzurą i w obronie Warszawy^[2], dostał się do niewoli niemieckiej, następnie przy pomocy rodziny uciekł z obozu jenieckiego przy ulicy Kamedułów w Warszawie i przedostał się do Lwowa^[3]. W 1940 roku wrócił do Warszawy i zaangażował się w działalność organizacji „Gwardia”^[3].

Przebywał w getcie warszawskim, był tam działaczem organizacji Polscy Socjaliści^[1], która skierowała go do służby w Żydowskiej Służbie Porządkowej^[3]. Brał udział m.in. w rozpracowywaniu Abrahama Gancwajcha i „Trzynastki”^[3]. W 1942 roku uciekł z getta, zabierając ze sobą także archiwum grupy PS. Wyjechał do Lwowa, gdzie został członkiem Socjalistycznej Organizacji Bojowej i komendantem jej Okręgu Lwowskiego^[3]. W 1944 roku powrócił do Warszawy^[4], został komendantem Okręgu Warszawskiego^[2] i członkiem Komendy Głównej SOB^[3].

Podczas powstania warszawskiego był dowódcą 2 Kompanii im. Komuny Paryskiej IV Batalionu OW PPS im. Jarosława Dąbrowskiego^[3]. Poległ nad Wisłą na Żoliborzu, podczas próby przedostania się na Pragę^[3][5]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A28, rząd 6, grób 13)^[6].

W 1947 roku został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari^[7].