Marian Podkowiński

Marian Podkowiński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

19 kwietnia 1909
Wilno

Data i miejsce śmierci

7 sierpnia 2006
Warszawa

Zawód, zajęcie

dziennikarz

Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Marian Podkowiński, ps. „Czarny” (ur. 19 kwietnia 1909 w Wilnie, zm. 7 sierpnia 2006 w Warszawie) – polski dziennikarz, reportażysta, publicysta, pisarz.

Życiorys

Urodził się 19 kwietnia 1909 w Wilnie, w rodzinie Artura i Emmy[1]. Ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim w 1937. Debiutował w 1934 w „Kurierze Porannym”, był następnie m.in. dziennikarzem „Polski Zbrojnej”. W latach 1937–1939 był redaktorem naczelnym biuletynu „Polska Informacja Literacka”.

Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 jako podchorąży. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej, uczestniczył w powstaniu warszawskim, w Zgrupowaniu „Baszta”[1]. Po kapitulacji powstania przebywał w niewoli niemieckiej, w Stalagu IV B Zeithain[1].

Od 1945 pracował w Polskiej Agencji Prasowej, był m.in. jej korespondentem w Norymberdze, gdzie relacjonował proces zbrodniarzy hitlerowskich przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym. W latach 1947–1948 był korespondentem „Expressu Wieczornego” i „Robotnika” w Berlinie, a następnie – do 1956 i ponownie od 1960 do 1968 – korespondentem „Trybuny Ludu” w Berlinie i Bonn. W latach 1956–1960 był dziennikarzem tych pism w Waszyngtonie.

Publicysta tygodnika „Świat” (1968–1969), „Perspektyw” (1969–1990), komentator „Rzeczpospolitej” (1982–1989). Członek Rady Krajowej PRON w 1983 roku[2].

Członek: Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (do 1982), Stowarzyszenia Dziennikarzy PRL (1982–1989, w tym prezes Polskiego Klubu Publicystyki Międzynarodowej w latach 1983–1989[3]), Stowarzyszenia Dziennikarzy RP (1990–2006, w tym prezes), Związku Literatów Polskich (1945–1983) i tzw. nowego ZLP (1983–2006), Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych ZAiKS. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego. W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[4].

W 1984 Stefan Kisielewski umieścił go na tak zwanej "liście Kisiela"[5].

Leopold Tyrmand w swoim Dzienniku 1954 uznaje go za jednego z tzw. „fabrykantów kłamstw”[6].

Był bratankiem malarza Władysława Podkowińskiego. Mieszkał w Warszawie przy ul. Filtrowej.

Zmarł w Warszawie, pochowany 16 sierpnia 2006 na cmentarzu komunalnym Północnym[7] (kwatera T-XIX-13-2-13)[8].

Twórczość

  • IV Rzesza rośnie (reportaże; Wiedza 1948)
  • Pamiętniki Goebbelsa (publicystyka; Książka i Wiedza 1948)
  • Trzy miesiące w USA (reportaże; Książka i Wiedza 1949)
  • Nowe Niemcy (publicystyka; Książka i Wiedza 1950)
  • Za amerykańskim kordonem (publicystyka; Czytelnik 1952)
  • W cieniu norymberskiej Temidy. Wrażenia korespondenta z procesu norymberskiego (Czytelnik 1954)
  • Waffen SS, prekursor "armii europejskiej" (publicystyka; Polski Instytut Spraw Międzynarodowych 1954)
  • Pierścień kardynała (publicystyka; Czytelnik 1955)
  • Między Odrą a Renem (publicystyka; Śląsk 1955)
  • USA przez zwykłe okulary (publicystyka; Książka i Wiedza 1957)
  • Czy zegary NRF chodzą szybciej? (publicystyka; Książka i Wiedza 1959, 1960)
  • Na ostrzu noża (publicystyka; Wydawnictwo Łódzkie 1960)
  • Erhard i co dalej? (publicystyka; Książka i Wiedza 1965)
  • Czekanie na Straussa (publicystyka; Książka i Wiedza 1967)
  • Europa Straussa (publicystyka; Książka i Wiedza 1969)
  • Konfrontacje z przeszłością. Od Adolfa Hitlera do Adolfa von Thaddena (publicystyka; Książka i Wiedza 1969, 1971)
  • Armaty w herbie. Saga rodu Kruppów (publicystyka; Śląsk 1970)
  • Niemcy i ja (publicystyka; Książka i Wiedza 1972)
  • W kręgu Hitlera (publicystyka; Książka i Wiedza 1975, 1976, 1978, wydanie poszerzone: 1983, 1987, ISBN 83-05-11688-3; wyd. 6 poprawione i uzupełnione: 1995, ISBN 83-05-12694-3)
  • Dyliżansem po Warszawie (oprac. graf. Tadeusz Michaluk; Książka i Wiedza 1975, 1987)
  • Gdyby Polska nie była uparta (publicystyka; Krajowa Agencja Wydawnicza 1976, 1981, wyd. 3 poprawione i uzupełnione 1989, ISBN 83-03-02829-4)
  • Moje spotkania w NRD (publicystyka; Krajowa Agencja Wydawnicza 1977)
  • Między Renem a Łabą (Wydawnictwo Poznańskie 1979, ISBN 83-210-0068-1)
  • NRD wczoraj i dziś (wespół z Michałem Jaranowskim i Eugeniuszem Możejką; Krajowa Agencja Wydawnicza 1980)
  • RFN-realizm i niepokoje (Wydawnictwo Poznańskie 1981, ISBN 83-210-0293-5)
  • Gdyby Hitler wygrał wojnę (publicystyka; Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1983, 1985, ISBN 83-11-07002-4)
  • Po obu stronach Atlantyku (Wydawnictwo Poznańskie 1984, ISBN 83-210-0485-7)
  • Róże dla Kaina. W kręgu niemieckiej historii (Państwowy Instytut Wydawniczy 1988, ISBN 83-06-01690-4)
  • Norymberga: proces stulecia (Kto Jest Kim 1996, ISBN 83-906213-1-2)

Inne prace redakcyjne

  • Janusz Moszczeński, Maria Wągrowska, 50 [pięćdziesiąt] dni grozy (autor posłowia; Krajowa Agencja Wydawnicza 1978)
  • Bernt Engelmann, Wielki Federalny Krzyż Zasługi: powieść faktu (autor przedmowy; przekł. z niem. Marek Fijałkowski; wyd. 2: Wydawnictwo Poznańskie 1979, ISBN 83-210-0084-3)
  • Günter Wallraff, Wstępniak: człowiek, który był w „Bildzie” Hansem Esserem (autor posłowia; przekł. z niem. Henryk Wandowski; Wydawnictwo Poznańskie 1982, ISBN 83-210-0305-2)
  • Rolf Hochhuth, Miłość w Niemczech (autor przedmowy; przekł. z niem. Eugeniusz Wachowiak; Wydawnictwo Poznańskie 1984, ISBN 83-210-0466-0)

Ordery i odznaczenia

Źródło:[14].

Nagrody

  • Nagroda Klubu Publicystów Międzynarodowych SDP (1972)
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1974)
  • Nagroda Prezesa RSW „Prasa-Książka-Ruch” (1976)[15]
  • Nagroda im. Bolesława Prusa (1979)
  • Nagroda im. Wacława Worowskiego (ZSRR, 1987)
  • Nagroda Międzynarodowej Organizacji Dziennikarskiej (1991)

Źródło:[14].

Przypisy

  1. 1 2 3 Marian Podkowiński. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2024-04-19].
  2. ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
  3. ↑ Powstał Klubu Publicystyki Międzynarodowej SD PRL, „Rzeczpospolita”, nr 44, 22 lutego 1983, s. 2.
  4. ↑ Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-17)]. radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  5. ↑ Stefan Kisielewski: Moje typy. „Tygodnik Powszechny”, 1984-12-02. [dostęp 2020-01-21]. (pol.).
  6. ↑ Leopold Tyrmand: Dziennik 1954. mg, 2009, s. 128–129. ISBN 978-83-61297-05-5.
  7. ↑ Marian Podkowiński 1909–2006 [online], Przegląd, 27 sierpnia 2006 [dostęp 2025-05-23].
  8. ↑ Wyszukiwarka cmentarna --- Warszawskie cmentarze [online], www.cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2025-05-23].
  9. ↑ Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 24.
  10. ↑ M.P. z 1999 r. Nr 21, poz. 303 (ISAP) „w uznaniu wybitnych zasług w pracy literackiej i dziennikarskiej”.
  11. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 99, poz. 1387 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 15 stycznia 1955 r. nr 0/157 - na wniosek Prezesa Zarządu Głównego R.S.W. „Prasa”.
  12. ↑ Kronika, "Prasa Polska", nr 2, 1 lutego 1986, s. 58.
  13. ↑ Wizyty - spotkania - rozmowy [w:] „Życie Warszawy”, nr 36, 12 lutego 1986, s. 2.
  14. 1 2 Kto jest kim w Polsce, Interpress 1984.
  15. ↑ Nagrody RSW „Prasa-Książka-Ruch”, "Życie Warszawy", nr 123, 25 maja 1976, s. 2.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.