Marian Sługocki
 | |
 szeregowy | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 lipca 1883 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
10 października 1944 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1920–1922 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
201 pułk piechoty |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
  | |
Marian Sługocki herbu Ślepowron (ur. 10 lipca 1883 w Krakowie, zm. 10 października 1944 w Iwoniczu-Zdroju) – profesor, artysta, rzeźbiarz i malarz, działacz niepodległościowy, legionista, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Józefa i Anny z domu Razowskiej, urodzony 10 lipca 1883 w Krakowie[1][2]. Od 1901 należał do Tajnego Związku „Wolność” w Krakowie, a następnie do PPS – Frakcja Rewolucyjna w Genewie[3]. Studia za granicą: Szwajcaria (stypendysta miasta Krakowa) 1903–1906 Akademia Sztuk Pięknych w Genewie[4], pracownik Muzeum Polskiego w Rapperswil, uczestnik wystaw artystycznych w Genewie, wykonawca wielu nagrodzonych rzeźb. Niemcy, Monachium 1906 – dodatkowe studia w zakresie rzeźby. Francja (stypendysta Ignacego Paderewskiego)[1] 1906–1909 Rządowa Akademia Sztuki w Paryżu[1][5]. Studiował także w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Londynie[1]. Dodatkowe studia malarskie. Udział w życiu artystycznym polskich artystów, uczestnictwo w wystawach. Powstanie znanego obrazu „Przebudzenie wiosny” 1908 r.
Po powrocie do kraju – wykładowca na Wyższych Kursach dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie, od 1909 do wybuchu I wojny światowej[6]. W tym czasie członek Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 14 lipca 1920 został przyjęty ochotniczo do Wojska Polskiego[1][7], gdzie następnie otrzymał przydział do 201 pułku piechoty[1]. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej (dwukrotnie ciężko ranny). „W bitwie na rzeką Wkrą, pod wsią Wola Adamowska przeszedł pod ogniem 3 karabinów maszynowych i dopada okopów nieprzyjacielskich, lecz ranny w pierś pada z okrzykiem: »Hej kto Polak na bagnety« tracąc przytomność”[8][1]. Poderwało to jego oddział do pościgu za nieprzyjacielem, zo co 13 maja 1921 odznaczony został orderem „Virtuti Militari” V klasy[1][9].
Po wojnie, od 1928 działalność artystyczna we własnej pracowni w Warszawie[1] (autor wielu pomników na miejscu bitew w wojnie polsko-bolszewickiej na Kresach Wschodnich oraz portretów m.in. znanych polityków i dowódców oraz marszałków sejmu, posłów i senatorów II RP). Prowadził także w swojej pracowni naukę rzeźby oraz nauczał w szkołach średnich rysunku artystycznego. Uczestniczył w corocznych wystawach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.
Podczas II wojny światowej uczestniczył w działaniach ruchu oporu do czerwca 1944 w Warszawie.
Zmarł na gruźlicę w Iwoniczu-Zdroju 10 października 1944. Został pochowany na starym cmentarzu w Iwoniczu[10].
Życie prywatne
W 1917 ożenił się z obywatelką brytyjską Heleną Hodder[1] – śpiewaczką operową, primadonną Opery Katowickiej, Poznańskiej i Warszawskiej. Mieli dwóch synów: Ryszarda (ur. 17 czerwca 1928)[4] i Wojciecha.
Jego braćmi byli rzeźbiarze: Franciszek Sługocki i Antoni Sługocki[11].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 376 – 13 maja 1921[9][1][2]
- Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[12][1]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Polak (red.) 1991 ↓, s. 137.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Kras 1972 ↓, s. 126.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 23 z 11 czerwca 1921, s. 1033.
- ↑ Groby osób znaczących dla Polski i dla Ziemi Iwonickiej spoczywający na starym cmentarzu w Iwoniczu. ocaliwonicz.pl. [dostęp 2021-01-27].
- ↑ Polski slownik biograficzny: Słomkiewicz Stefan-Soczek Zygmunt, Skład główny w księg, Gebethnera i Wolffa, 1935 [dostęp 2022-09-15] (pol.).
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP).
Bibliografia
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
- Polski Słownik Biograficzny t XXXIX/1, zeszyt 160, strony 98-99; Polska Akademia Nauk (PAN), Polska Akademia Umiejętności (PAU), Warszawa – Kraków 1999. ISBN 83-86301-72-4
- Janina Kras: Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie 1868-1924. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1972.
- Andrzej Kwilecki „Silva Rerum. Ludzie, instytucje, wydarzenia” Wydawnictwo Poznańskie; Poznań 2007; strony 163 – 168. ISBN 83-7177-466-4
- Zdzisław P. Wesolowski „The Order of the Virtuti Militari and its Cavaliers 1792–1992” Hallmark Press; Miami, Florida USA 1992. ISBN 0-934-527-00-9
- Tygodnik „Świat” Rok IV, nr 49 z dnia 4 grudnia 1909 r; art. „Rzeźba polska”; str. 7
- Gazeta Wyborcza Stołeczna; 2 listopada 2004 str.9
- Ryszard Sługocki „Na przekór i na bakier” Oficyna Wydawnicza Branta Bydgoszcz-Warszawa 2008. ISBN 978-83-60186-60-2; str. 10-15
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2026-08-10].
- Sługocki Marian. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.46-3615 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-08-10].