Marian Sanok

Marian Sanok
Ilustracja
porucznik kawalerii rezerwy porucznik kawalerii rezerwy
Data i miejsce urodzenia

10 lipca 1901
Kraków

Data i miejsce śmierci

20–22 kwietnia 1940
Katyń

Przebieg służby
Lata służby

1914–1928 i 1939–1940

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Formacja

Polska Organizacja Wojskowa

Jednostki

Szwadron Kawalerii KOP „Krasne”

Stanowiska

dowódca plutonu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920–1941) Medal Niepodległości Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi II stopnia Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej

Marian Sanok (ur. 10 lipca 1901 w Krakowie, zm. 20–22 kwietnia 1940 w Katyniu) – porucznik kawalerii rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Wojciecha i Anny z Dudów urodzony 10 lipca 1901 w Krakowie[1][2]. Był ich jednym z ośmiorga dzieci. Uczęszczał do c. k. Szkoły Realnej w Krośnie[3][4], gdzie jego ojciec pracował jako urzędnik. 15 września 1916 jako uczeń klasy piątej wystąpił z zakładu[5].

Podczas I wojny światowej działał w Polskiej Organizacji Wojskowej[3]. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 i III powstaniu śląskim[3]. W niepodległej II Rzeczypospolitej do 1928 służył jako podoficer zawodowy w 13 pułku ułanów w Nowej Wilejce[3][1]. Od 1931 pracował w Starostwie Powiatowym Mołodeckim jako urzędnik[6][1].

Podporucznikiem został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 i 5. lokatą w korpusie oficerów rezerwy kawalerii. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Wilejka. Posiadał przydział do 23 pułku ułanów w Postawach[7]. W 1936 był czynnym oficerem Związku Strzeleckiego w stopniu kompanijnego, w Okręgu Wileńskim[8].

Na stopień porucznika rezerwy został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 145. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[9]. W kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził II plutonem szwadronu kawalerii KOP „Krasne”[3].

Został aresztowany przez Sowietów. Następnie był przetrzymywany w obozie w Kozielsku[10]. Na wiosnę 1940 został zabrany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Jest pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu.

Jego żoną była Maria, a pasierbem Bronisław.

Upamiętnienie

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia kapitana[11]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

13 kwietnia 2011 roku w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” przy Szkole Podstawowej im. Bohaterów Monte Cassino w Ustrobnej posadzono Dąb Pamięci honorujący Mariana Sanoka (w uroczystości uczestniczyła m.in. jego siostrzenica Stanisława Cygan)[12][13]. Ponadto w Ustrobnej analogicznie uhonorowany został Marian Kosiba, także ofiara zbrodni katyńskiej. Obu oficerów upamiętnia także pomnik katyński w Ustrobnej[14][15].

Nazwisko Mariana Sanoka znajduje się wśród zbiorowo upamiętnionych mieszkańców Krosna i okolic pomordowanych w ramach zbrodni katyńskiej, umieszczonych na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej 17 września w bazylice kolegiackiej Świętej Trójcy w Krośnie[16][17].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Ślusarska 1991 ↓, s. 388.
  2. ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 552, tu urodzony 10 sierpnia 1901.
  3. 1 2 3 4 5 6 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 552.
  4. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 66, w roku szkolnym 1913/1914 ukończył klasę IIIa.
  5. ↑ Sprawozdanie 1917 ↓, s. 73.
  6. ↑ Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 661.
  7. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 129, 603.
  8. ↑ I Lista Oficerów 1936 ↓, s. 69.
  9. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 730.
  10. ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 244. ISBN 83-7001-294-9.
  11. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  12. ↑ „KATYŃ – PAMIĘTAMY” – uroczystość posadzenia Dębu Pamięci majora Franciszka Szafrana przy Szkole Podstawowej w Bratkówce. „Miesięcznik informacyjny Gminy Wojaszówka”, s. 2, Nr 50 (maj 2011). Gmina Wojaszówka.
  13. ↑ Pamiętamy. spustrobna.pl. [dostęp 2014-04-09].
  14. ↑ Grażyna Szepieniec: Wizyta Rodziny majora Mariana Kosiby. spustrobna.pl, 7 października 2012. [dostęp 2014-04-09].
  15. ↑ Gminne obchody Święta Niepodległości. wojaszowka.pl, 3 kwietnia 2014. [dostęp 2014-04-09].
  16. ↑ Ofiary Katynia: lista nazwisk zabitych krośnian. krosno24.pl, 20 września 2012. [dostęp 2014-04-09].
  17. ↑ Piotr Dymiński: Przypomniano krośnieńskie ofiary sowieckiej zbrodni. krosnocity.pl, 23 września 2012. [dostęp 2014-04-09].
  18. ↑ M.P. z 1933 r. Nr 171, poz. 208 (ISAP)
  19. ↑ Zarządzenie Ministra Spraw Wojskowych Nr 1/86 w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939”. „Dziennik Ustaw RP”. 2, s. 30, 1986-04-10. Londyn: Minister Sprawiedliwości..

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.