Mariusz Lamentowicz

Mariusz Lamentowicz
Ilustracja
Mariusz Lamentowicz (2025)
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

11 marca 1974
Włocławek

profesor nauk ścisłych i przyrodniczych
Specjalność: ekologia, paleoekologia
Alma Mater

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Doktorat

2004[1] – geografia
Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM

Habilitacja

2010[1] – geografia
Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM

Profesura

23 września 2017[2]

Mariusz Grzegorz Lamentowicz (ur. 11 marca 1974 we Włocławku[3]) – polski przyrodnik, geograf i paleoekolog, profesor nauk ścisłych i przyrodniczych, pracownik naukowy Instytutu Geoekologii i Geoinformacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierownik Pracowni Ekologii Zmian Klimatu[4][5]. Od 2025 członek korespondent Polskiej Akademii Nauk (PAN)[6]. Laureat (2025) Nagrody im. Josepha Leidy’ego za Osiągnięcia Badawcze, przyznawanej przez International Society for Testate Amoeba Research (ISTAR) za badania nad amebami skorupkowymi[7].

Życiorys

Ukończył Szkołę Podstawową nr 14 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego we Włocławku. Absolwent Technikum Elektrycznego we Włocławku[8]. W 2000 ukończył studia na Wydziale Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM[9]. W 2004 r. obronił pracę doktorską pt. Geneza torfowisk naturalnych i seminaturalnych w Nadleśnictwie Tuchola, przygotowaną pod kierunkiem prof. Kazimierza Tobolskiego[1][10][11]. W latach 2007–2008 odbył staż na Politechnice Federalnej w Lozannie jako laureat stypendium programu KOLUMB Fundacji na rzecz Nauki Polskiej[12]. W 2010 r. Rada Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM nadała mu stopień doktora habilitowanego[1]. W 2017 r. uzyskał tytuł profesora nauk ścisłych i przyrodniczych[13].

Jest profesorem w Instytucie Geoekologii i Geoinformacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przewodniczącym uczelnianego Zespołu ds. Zrównoważonego Rozwoju, członkiem rady naukowej dyscypliny nauki o Ziemi i środowisku UAM w Poznaniu[4] oraz Rady Naukowej IGiPZ PAN na kadencję 2023-2026[14].

W 2022 r. został powołany do Rady Konsultacyjnej ds. Ochrony Środowiska i Klimatu działającej przy Prezydencie Miasta Poznania[15][16]. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Limnologicznego[17]. Był zastępcą przewodniczącego Komitetu Badań Czwartorzędu PAN kadencji 2020-2023[18][19].

Był autorem wystawy fotograficznej pt. „Mokradła – historia pisana węglem” zorganizowanej w marcu 2024 r. na Wydziale Biologii UAM przez Klub Nauki i Sztuki działający przy Pracowni Projektów i Badań Transdyscyplinarnych Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu[20]. W latach 2022–2023 jego fotografie były prezentowane także na wystawie czasowej pn. „Piast surwiwal. Człowiek i las 1000 lat temu” w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie[21][22].

Zajmował się także obrączkowaniem ptaków[23]. Był opiekunem ostoi ptaków IBA „Błota Rakutowskie” z ramienia Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków[24].

Dorobek naukowy

Specjalizuje się w paleoekologii mokradeł i ekologii ameb skorupkowych, koncentrując się na wpływie zmian klimatu i działalności człowieka na ekosystemy mokradeł, zwłaszcza torfowisk[8][20][25][5]. Jest autorem licznych publikacji naukowych i jednym z najczęściej cytowanych polskich naukowców w dziedzinie nauk o Ziemi i środowisku według bazy danych Scopus[26]. W 2023 r. znalazł się na liście 2% najczęściej cytowanych naukowców na świecie według Rankingu Stanforda[27][28]. Badania prowadził między innymi w Ameryce Środkowej, Amazonii, na Falklandach i Syberii, w krajach bałtyckich, Szwajcarii i Czechach[20]. Jako jeden z pierwszych w Polsce wykorzystał bioindykacyjne właściwości ameb skorupkowych w rekonstrukcjach paleoekologicznych[11]. Był także członkiem grupy badawczej, która jako pierwsza wysnuła tezę, że skorupki ameb skorupkowych służą nie tylko do obrony, ale także do ataku na ofiarę[29].

Kierowane projekty badawcze

  • 2025-2029: kierownik zespołu partnera UAM „Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo”; Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych – kontynuacja; Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach górskich – kontynuacja, Finansowanie: Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). Projekt koordynowany przez Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych w partnerstwie z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu oraz Centrum Ochrony Mokradeł[30][31]
  • 2022-2025: kierownik zespołu polskiego grantu BiodivERsA i Water JPI: „ReVersal – Restoring peatlands of the nemoral zone under conditions of varying water supply and quality”[32][33]
  • 2022–2025: kierownik grantu NCN OPUS 21: „Punkty krytyczne w ekosystemach torfowiskowych borealnych i wieloletniej zmarzliny Zachodniej Syberii w warunkach globalnego kryzysu klimatycznego i rosnącego zagrożenia pożarowego (PEATFLAMES)”[34]
  • 2016–2021: kierownik grantu NCN OPUS 9: „Problem synchroniczności pożarów i susz w gradiencie kontynentalizmu w Polsce północnej w ostatnich 4000 lat: wysokorozdzielcze, wielowskaźnikowe badania torfowisk”[35]
  • 2012-2016: kierownik grantu Polsko-Szwajcarskiego Programu Badawczego: „CLIMPEAT – Influence of global warming and drought on carbon sequestration and biodiversity of Sphagnum peatlands – present, past and future perspectives”[36][5]

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Ludzie Nauki – prof. dr hab. Mariusz Grzegorz Lamentowicz. Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy. [dostęp 2024-02-28]. (pol.).
  2. ↑ M.P. z 2017 r. poz. 975 (ISAP)
  3. ↑ Projekt Stefania: Zespół
  4. 1 2 prof. dr hab. Mariusz Grzegorz Lamentowicz. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (pol.).
  5. 1 2 3 Prof. dr. hab. Mariusz Lamentowicz. Climate Change Ecology Research Unit. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-26)]. (ang.).
  6. ↑ Prestiżowe grono korporantów PAN powiększa się o nowych członków. Polska Akademia Nauk, 2025-06-26. [dostęp 2025-06-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-06-28)]. (pol.).
  7. ↑ Prof. Mariusz Lamentowicz z Nagrodą Josepha Leidy’ego 2025. Życie Uniwersyteckie, 2025-06-29. [dostęp 2025-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-06-30)]. (pol.).
  8. 1 2 Prof. Mariusz Lamentowicz. Urzekły mnie torfowiska. Życie Uniwersyteckie, 2023-10-27. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-12-08)]. (pol.).
  9. ↑ Postępowanie awansowe - Mariusz Grzegorz Lamentowicz
  10. ↑ Rozprawy doktorskie. Instytut Geoekologii i Geoinformacji UAM. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-28)]. (pol.).
  11. 1 2 Mariusz Lamentowicz: Geneza torfowisk naturalnych i seminaturalnych w Nadleśnictwie Tuchola. T. 5. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2005, s. 1–102, seria: Prace Zakładu Biogeografii i Paleoekologii UAM. ISBN 83-60247-14-5.
  12. ↑ Laureaci programu KOLUMB. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-01)]. (pol.).
  13. ↑ M.P. z 2017 r. poz. 975 (ISAP)
  14. ↑ Lista członków Rady Naukowej IGiPZ PAN na kadencję 2023-2026. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. [dostęp 2024-02-28]. (pol.).
  15. ↑ Zarządzenie nr 462/2022/P Prezydenta Miasta Poznania z dnia 13 czerwca 2022 r. w sprawie powołania Rady Konsultacyjnej ds. Ochrony Środowiska i Klimatu działającej przy Prezydencie Miasta Poznania. Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Poznania. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (pol.).
  16. ↑ Marianna Anders: Zespół ekspertów będzie wspierał Poznań w obliczu zmian klimatycznych. wPoznaniu.pl, 2022-07-01. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (pol.).
  17. ↑ Polskie Towarzystwo Limnologiczne – członkowie. Polskie Towarzystwo Limnologiczne. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-08)]. (pol.).
  18. ↑ Członkowie Komitetu Badań Czwartorzędu PAN. Komitet Badań Czwartorzędu PAN. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-28)]. (pol.).
  19. ↑ System Wspomagania Wyboru Recenzentów – prof. dr hab. Mariusz Grzegorz Lamentowicz. Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy. [dostęp 2024-02-27]. (pol.).
  20. 1 2 3 Klub Nauki i Sztuki. Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (pol.).
  21. ↑ „Piast surwiwal. Człowiek i las 1000 lat temu”. Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-11-29)]. (pol.).
  22. ↑ Piast surwiwal – Człowiek i las 1000 lat temu. Radio Poznań. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-27)]. (pol.).
  23. ↑ Mariusz Lamentowicz, Krzysztof Kajzer. Obrączkowanie ptaków w powiecie włocławskim przez członków Włocławskiego Klubu Ornitologicznego. „EKOwieści”. 9 (3), s. 10-12, 2000. Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej. ISSN 1640-0801. (pol.).
  24. ↑ Błota Rakutowskie. Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. [dostęp 2024-02-28]. (pol.).
  25. ↑ Prof. Mariusz Lamentowicz. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-06-26)]. (pol.).
  26. ↑ Jerzy Bański, Barbara Solon. Ocena działalności naukowo-badawczej ośrodków geograficznych w Polsce. „Przegląd Geograficzny”. 1 (92), s. 155–167, 2020. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN. DOI: 10.7163/PrzG.2020.1.9. ISSN 0033-2143. (pol.).
  27. ↑ prof. Mariusz Lamentowicz wśród 28 pracowniczek i pracowników UAM na liście 2% najczęściej cytowanych naukowców. Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-28)]. (pol.).
  28. ↑ John P.A. Ioannidis. October 2023 data-update for „Updated science-wide author databases of standardized citation indicators”. „Elsevier Data Repository”. V6, 2023-10-04. DOI: 10.17632/btchxktzyw.6. (ang.).
  29. ↑ Ameba skorupkowa – nowe odkrycie. Telewizja Polska S.A., 2024-01-05. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-28)]. (pol.).
  30. ↑ Najcenniejsze przyrodniczo obszary z unijnym wsparciem. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, 2025-06-27. [dostęp 2025-06-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-06-28)]. (pol.).
  31. ↑ Monitoring mokradeł dla klimatu i przyrody. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 2025-06-27. [dostęp 2025-06-28]. (pol.).
  32. ↑ ReVersal. Biodiversa+. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-09-25)]. (ang.).
  33. ↑ Badacze z UAM wśród zwycięzców konkursu sieci BiodivERsA i Water JPI. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. [dostęp 2024-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-28)]. (pol.).
  34. ↑ Punkty krytyczne w ekosystemach torfowiskowych borealnych i wieloletniej zmarzliny Zachodniej Syberii w warunkach globalnego kryzysu klimatycznego i rosnącego zagrożenia pożarowego (PEATFLAMES). Narodowe Centrum Nauki. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-07-12)]. (pol.).
  35. ↑ Problem synchroniczności pożarów i susz w gradiencie kontynentalizmu w Polsce północnej w ostatnich 4000 lat: wysokorozdzielcze, wielowskaźnikowe badania torfowisk. Narodowe Centrum Nauki. [dostęp 2024-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-02-27)]. (pol.).
  36. ↑ CLIMPEAT: Influence of global warming and drought on carbon sequestration and biodiversity of Sphagnum peatlands – present, past and future perspectives. École polytechnique fédérale de Lausanne. [dostęp 2024-03-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-03-11)]. (ang.).