Mark Sołonin
| Data i miejsce urodzenia |
29 maja 1958 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
pisarz i publicysta historyczny |
| Strona internetowa | |
Mark Siemionowicz Sołonin, ros. Марк Семёнович Солонин (ur. 29 maja 1958 w Kujbyszewie) – rosyjski pisarz i publicysta historyczny. W latach 1987–1991 działacz opozycji demokratycznej w ZSRR.
Twórczość
Jego twórczość jest związana z frontem wschodnim II wojny światowej, na którym walczył w randze szeregowego jego ojciec, Siemion Markowicz. Specjalizuje się zwłaszcza w pierwszym okresie wielkiej wojny ojczyźnianej po rozpoczęciu 22 czerwca 1941 przez Wehrmacht operacji Barbarossa. Przebieg walk w tym okresie uznaje za katastrofę Armii Czerwonej. Dokonał między innymi zestawienia gotowości bojowej Związku Radzieckiego w 1941, wykazując, że w rzeczywistości było to państwo dużo lepiej uzbrojone od hitlerowskich Niemiec, zaś jego polityka zagraniczna w latach 1939–1941 była prowojenna. Przyczynę klęski Armii Czerwonej w pierwszych tygodniach wojny z Niemcami upatrywał w panice, masowych dezercjach i błędach w dowodzeniu, a także w nieprzychylnej stalinowskiemu państwu postawie jego obywateli.
Jego twórczość, uważana za kontynuację pionierskich, w zakresie podważania mitów propagandy ZSRR, prac Wiktora Suworowa, stoi w opozycji do wielu tez oficjalnej historiografii radzieckiej, jak i tez Suworowa[1].
Według australijskiego historyka Davida Suttona Sołonin należał w ostatniej dekadzie istnienia ZSRR obok Dmitrija Wołkogonowa czy Władimira Bieszanowa do czołowych rewizjonistów podważających radziecką narrację o II wojnie światowej[2][3]. Przez amerykańskiego historyka Yana Manna określony „sensacjonalistą” na równi z Suworowem[4].
Publikacje
- 22 czerwca 1941, czyli jak zaczęła się wielka wojna ojczyźniana
- Drohobycz 2004, pt. Бочка и обручи, или Когда началась Великая Отечественная война? ISBN 966-538-147-4
- Moskwa 2006, pt. 22 июня, или Когда началась Великая Отечественная война? ISBN 5-699-15196-6
- wydanie polskie: 2007 (Rebis)
- 23 czerwca – Dzień "M" (23 июня: "день М")
- wydanie polskie: 2008 (Rebis)
- Na uśpionych lotniskach (На мирно спящих аэродромах)
- wydanie polskie 2009 (Rebis)
- 25 czerwca – Głupota czy agresja? (25 июня: Глупость или агрессия?)
- wydanie polskie 2011 (Rebis)
- Nic dobrego na wojnie (Нет блага на войне)
- wydanie polskie 2011 (Rebis)
- Pranie mózgu. Fałszywa historia Wielkiej Wojny (Мозгоимение. Фальшивая история Великой войны)
- wydanie polskie 2013 (Rebis)
- Czerwiec 1941. Ostateczna diagnoza (Июнь 41-го. Окончательный диагноз)
- wydanie polskie 2015 (Rebis)
Poglądy
W czerwcu 2020 włączył się w negatywną reakcję liberalnej inteligencji rosyjskiej na wybuch protestów po zabójstwie George'a Floyda w Minneapolis. Na swoim blogu, odnosząc się do niezwiązanego bezpośrednio z protestami postulatu reparacji za niewolnictwo, napisał, że biali wyświadczyli czarnym na własny koszt wielką przysługę wywożąc ich w ramach transatlantyckiego handlu niewolnikami do „najlepszego kraju świata”. W tym samym wpisie stwierdził, że do czasu swojej emigracji z ZSRR do Izraela Żydzi „obciążali miejscowych [tj. Rosjan] długimi nosami, seplenieniem, zapachem czosnku i tawernami”, jednak nie wszczynali zamieszek, i zaznaczył, że status „pasożyta” jest w jego przekonaniu niezależny od cech rasowych[5][6].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ „Niestety, obalając stare mity, Suworow pospieszył się i zastąpił je nowymi. Okazuje się, że Armia Czerwona była wielka i potężna – ale tylko do godziny trzeciej rano 22 czerwca 1941 roku. Następnego dnia była ona już wykrwawiona i rozbrojona na skutek niespodziewanej napaści hitlerowców. Z trylogii Suworowa płynie pieśń Pierwszego Obezwładniającego Uderzenia: «W czasie niespodziewanego uderzenia radzieckich czołgistów wystrzelano jeszcze przed tym, zanim dobiegli oni do swoich czołgów, a czołgi spłonęły lub zostały zdobyte bez załóg (...) Niespodziewane uderzenie na lotniska oślepiło dywizje pancerne (...) Radzieckie samoloty rozpoznawcze nie mogą podnieść się w niebo (...) Naszemu cyklopowi wybito oko. Nasz cyklop jest ślepy. Macha on gołymi pięściami i miota się w bezsilnej złości.» I tak dalej. (...)
Przy całkowitej zewnętrznej sprzeczności i wersja Suworowa, i wersja Stalina-Chruszczowa zgodne są w jednym: przyczyny katastrofy wojennej upatrują one w liczebności i jakości czołgów i samolotów, starannie unikając wszystkiego co jest związane z działaniem (lub brakiem działań) czołgistów, artylerzystów, lotników, obsługi karabinów maszynowych i ich dowódców.
Trudno powiedzieć, czy fałszywy trop, na który Wiktor Suworow skierował rzesze swych zwolenników, był rezultatem mijania się z prawdą w dobrej wierze, czy też mamy do czynienia z zamierzoną literacką mistyfikacją. Jakkolwiek było, w ostatnich latach w literaturze historycznej dużą popularność zdobyły obie suworowowskie legendy: i ta o «pierwszym obezwładniającym uderzeniu Wehrmachtu», i ta, że klęska Armii Czerwonej spowodowana była tym, że wojska, które szkolono, wyposażono i przygotowano do prowadzenia operacji zaczepnych, zostały 22 czerwca 1941 roku zmuszone do przejścia do obrony.”
Mark Sołonin: 22 czerwca 1941, czyli jak zaczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana. (tłum.) Tomasz Lisiecki. Poznań: Rebis, 2008, s. 20, 23. ISBN 978-83-7510-130-0. - ↑ David Sutton, German Defeat/Red Victory: Change and Continuity in Western and Russian Accounts of June-December 1941, rozprawa doktorska: Uniwersytet w Wollongong, 2018, s. 38, 243 (ang.).
- ↑ David Sutton, 1941 and the National-Patriotic Revival in Russia, „Journal of Slavic Military Studies”, 32 (1), 2019, s. 73, DOI: 10.1080/13518046.2019.1552689.
- ↑ Yan Mann, McMeekin, Sean. Stalin's War: A New History of World War II. New York: Basic Books, 2021 (recenzja), „Journal of Slavic Military Studies”, 34 (2), 2021, s. 327, DOI: 10.1080/13518046.2021.1990555 (ang.).
- ↑ Mark Sołonin, Погром как зеркало [online], solonin.org, 8 czerwca 2020 [dostęp 2025-12-10] (ros.).
- ↑ Rossen Djagalov, Racism, the Highest Stage of Anti-Communism, „Slavic Review”, 80 (2), 2021, s. 290, DOI: 10.1017/slr.2021.83 (ang.).