Marko Perković

Marko Perković

Marko Perković, 2013
Pseudonim	Thompson
Data i miejsce urodzenia	27 października 1966 Čavoglave
Gatunki	rock, rock chrześcijański
Zawód	piosenkarz, kompozytor
Aktywność	od 1991
Zespoły
Thompson (od 1991)

Marko Perković (pseudonim Thompson, ur. 27 października 1966 w Čavoglave^[1]) – chorwacki muzyk, założyciel zespołu Thompson, pełni rolę głównego wokalisty. Jest uważany za czołowego przedstawiciela chorwackiego folk rocka^[2].

Dzięki swoim nacjonalistycznym utworom zyskał popularność podczas wojny na początku lat 90. XX wieku^[2]. Podczas wojny walczył jako żołnierz splickiego oddziału Gwardii Narodowej przeciwko Serbom^[3][4]. Podczas walk korzystał z pistoletu maszynowego Thompson, od którego pochodzi jego pseudonim^[4]. Wydane przez niego albumy Vrijeme škorpiona, E, moj narode i Bilo jednom u Hrvatskoj odniosły ogromny sukces w Chorwacji^[1]. W czerwcu 2008 roku został sklasyfikowany przez tygodnik Globus jako trzecia najbardziej wpływowa osoba w chorwackim showbiznesie^[5].

Jest fundatorem kościoła w Čavoglave^[3].

Jego utwory poruszają tematy przyjaźni, patriotyzmu, historii, polityki i religii^[1][6]. W swoich utworach krytykuje procesy prowadzone przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii, Serbię oraz przebieg granic Chorwacji^[7]. Jego największym przebojem jest utwór „Bojna Čavoglave”. Piosenka „Ljepa li si”, opowiadająca o pięknie poszczególnych regionów Chorwacji, jest nieoficjalnym hymnem reprezentacji Chorwacji w piłce nożnej mężczyzn^[4]. W jego repertuarze jest również utwór „Ivane Pavle II”, które miało być utworem powitalnym na cześć papieża Jana Pawła II podczas jego podróży apostolskiej do Chorwacji w 2003 roku^[8].

W lipcu 2025 roku w Zagrzebiu zagrał koncert, który zgromadził pół miliona osób^[9].

Jest znany ze swoich prawicowych poglądów politycznych. Opowiada się za powrotem do przywrócenia Europie chrześcijańskich korzeni^[4].

Ze względu na swoją twórczość i poglądy Perković jest osobą wzbudzającą kontrowersje^[4][10]. Jego działalność muzyczna jest przedmiotem krytyki w serbskich, izraelskich oraz w chorwackich lewicowych i liberalnych mediach. Chorwaccy liberałowie i lewicowcy negatywnie odnoszą się do utworu „Ljepa li si”, której wspominana jest Herceg-Bośnia, znajdująca się w granicach Bośni i Hercegowiny^[4]. W utworach Perkovicia dostrzeżono się bezpośrednich odniesień i nawiązań do ruchu ustaszowskiego^[11]. O gloryfikowanie zbrodni wojennych dokonanych przez ustaszy Thompson został oskarżony przez Centrum Szymona Wiesenthala^[2].

Perkoviciowi przypisywany jest gloryfikujący zbrodnie wojenne ustaszy utwór „Jasenovac i Gradiška Stara”, gdzie tytuł oznacza nazwy dwóch obozów koncentracyjnych z czasu II wojny światowej. W 2003 roku chorwacki portal tabloidowy index.hr oskarżył muzyka o publiczne wykonywanie tej piosenki. Nie potwierdzono jednoznacznie, czy utwór, na którym słychać głos podobny do głosu Perkovicia, faktycznie należy do niego^[12].

Koncerty Perkovicia poza granicami Chorwacji były wielokrotnie odwoływane^[9]. Koncerty odwoływano m.in: w Holandii (2003), Szwajcarii (2008), Słowenii (2017), Niemczech, Bośni i Hercegowinie, a także w chorwackiej Puli^[13]. Perković odcinał się od zarzutów, jakoby on i jego fani popierali ideologię faszystowską lub nazistowską^[14].

• ŁukaszŁ. Nowok ŁukaszŁ., Bog i Hrvati! Odzyskanie niepodległości przez Chorwatów w wyniku rozpadu Jugosławii, [w:] TomaszT. Okraska (red.), Oblicza współczesnych konfliktów zbrojnych, Katowice 2014, ISBN 978-83-940948-0-5 [dostęp 2025-11-02] .
• MichałM. Szymański MichałM., Marko „Thompson” Perković – nacjonalizm w wersji pop?, [w:] AgnieszkaA. Czarnecka, PiotrP. Eckhardt, MaciejM. Guzy (red.), Doktryny w Popkulturze. Prace KNHD 2017, Kraków 2017 .