Marktkirche zum Heiligen Geist
| kościół farny, kościół parafialny | |||||||||||
Widok z południa | |||||||||||
| Państwo | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kraj związkowy | |||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||
| Kościół | |||||||||||
| |||||||||||
| |||||||||||
Położenie na mapie Dolnej Saksonii ![]() | |||||||||||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||||||||||
| Strona internetowa | |||||||||||
Marktkirche zum Heiligen Geist (Kościół Świętego Ducha) – barokowa, ryglowa świątynia luterańska znajdująca się w Clausthalu, części niemieckiego miasta Clausthal-Zellerfeld.
Historia
W 1610 roku na miejscu dzisiejszej świątyni wzniesiono kościół dla 1500 wiernych, który spłonął w pożarze miasta w 1634 roku. Miasto wówczas rozrastało się dzięki rozwojowi górnictwa w rejonie gór Harz. Budowę nowego kościoła rozpoczęto w 1637 roku od budowy dzwonnicy, gdyż bicie dzwonu wzywało górników do codziennej pracy. Konsekracja świątyni miała miejsce w Święto Pięćdziesiątnicy 1642 roku[1].
W 1655 elewacje świątyni pokryto niebieską farbą symbolizującą Ducha Świętego[2]. W latach 1689–1691 budynek wydłużono o 12 metrów[1], a w latach 1734–1739 przebudowano dzwonnicę. W 1896 roku zainstalowano system ogrzewania[2]. Ołowiany dach został uszkodzony w 1945 roku, tuż przed końcem II wojny światowej. W 1965 roku wyremontowano wnętrze kościoła, a w 1982 roku wykonano nowe pokrycie dachu. W latach 2001–2013 i 2019–2022 budynek odrestaurowano[2], usunięto wówczas wadliwe docieplenie z lat 60. XX wieku, które zagrażało jego konstrukcji[3].
20 lipca 2025 doszło do podpalenia wschodniej elewacji świątyni, znajdującej się bezpośrednio przy kościelnych organach[4][5]. Instrument uniknął uszkodzeń i wymagał jedynie oczyszczenia. Nabożeństwa po zabezpieczeniu kościoła wznowiono w październiku 2025[6].
Architektura i wyposażenie
Świątynia barokowa, o konstrukcji ryglowej z drewna świerkowego i dębowego. Ma długość 57 m i szerokość 26 m[1]. Pojemność powiększają empory, dzięki którym kościół może pomieścić ok. 2000 wiernych[2]. Autorem ołtarza, chrzcielnicy i ambony z połowy XVII wieku jest Andreas Gröber[1]. Organy wykonało w latach 2019–2022 szwajcarskie przedsiębiorstwo Orgelbau Goll z Lucerny, zainstalowano je w zachowanym prospekcie organowym z 1758 roku[7].
Galeria
Widok w 1907
Widok w 2007
Widok z północnego zachodu
Widok z południowego zachodu
Elewacja południowa
Wschodnia elewacja po pożarze z lipca 2025
Wnętrze
Ołtarz główny
Przypisy
- 1 2 3 4 Himmelblaue Bretter-Fassade, neue barocke Orgel: Deshalb lohnt Deutschlands größte Holzkirche einen Besuch [online], ndr.de [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- 1 2 3 4 stiftung-marktkirche-clausthal [online], stiftung-marktkirche-clausthal.wir-e.de [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- ↑ Deutsche Stiftung Denkmalschutz - Marktkirche "Zum Heiligen Geist" - Clausthal-Zellerfeld [online], Deutsche Stiftung Denkmalschutz [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- ↑ Nach Kirchenbrand: Verdächtiger ermittelt [online], www.evangelisch.de [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- ↑ Feuer in Deutschlands größter Holzkirche [online], Freiwillige Feuerwehr Clausthal-Zellerfeld [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- ↑ Gottesdienst mit Schutzmaske: Nach verheerendem Brand öffnet Deutschlands größte Holzkirche wieder [online], ndr.de [dostęp 2025-12-18] (niem.).
- ↑ Clausthal Marktkirche - Orgelbau Goll Luzern [online], www.goll-orgel.ch [dostęp 2025-12-18].

